ความเกี่ยวเนื่องของสติปัฎฐานกับศีล สมาธิ ปัญญานั้นคืออะไร?

---

มีความเข้าใจอยู่บ้างค่ะในมรรคมีองค์ ๘ สงเคราะห์ได้กับ ศีล – สมาธิ – ปัญญา แต่ยังไม่แน่ใจว่า การเจริญสติปัฏฐาน จะต้องมี ศีล สมาธิ ปัญญา สมาธิ.. อันนี้หมายความถึงอะไรค่ะ? ขอให้ น้องแก้ว ช่วยตอบด้วยนะคะ

โดย เซิ่น [3 พ.ย. 2546 , 20:28:01 น.] ( IP = 203.170.158.146 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 สวัสดีค่ะญาติธรรมทุกๆท่านโดยเฉพาะพี่เซิ่น ช่วงนี้พี่เซิ่นขยันจังเลยนะคะ ที่หาความเข้าใจมากมายและมีคำถาม ให้น้องแก้วตอบบ่อยเลย ดีค่ะน้องแก้วจะได้ไม่สมองฝ่อไงคะ การที่จะต้องมีศีล – สมาธิ –ปัญญา ในการเจริญสติปัฏฐาน และพี่เซิ่นถามมาว่า สมาธิในที่นี้หมายความอย่างไรนั้น สมาธิจริงๆได้แก่สภาพธรรมชนิดหนึ่ง คือ เอกัคคตาเจตสิกและ "เจตสิก" ก็เป็นสภาพนามธรรมที่เกิดกับจิต แต่ไม่ใช่จิตนะค่ะ โลภะ เป็นเจตสิกชนิดหนึ่ง แต่โลภะไม่ได้เกิดกับจิตตลอดเวลา โทสะ เป็นเจตสิกชนิดหนึ่ง แต่โทสะไม่ได้เกิดกับจิตตลอดเวลา สมาธิ ได้แก่ เอกัคคตาเจตสิก ซึ่งเกิดกับจิตทุกดวง คือ ทุกขณะ แต่ขณะที่เกิดกับอกุศลจิตนั้น ไม่มีกำลังเท่ากับขณะเกิดกับกุศลจิต ที่เจริญอบรมให้สงบขึ้นๆ

โดย น้องแก้ว [4 พ.ย. 2546 , 05:03:13 น.] ( IP = 203.107.159.116 : : )

สลักธรรม 2 ฉะนั้น ที่กล่าวว่าการเจริญสติปัฏฐานนั้น ต้องประกอบด้วยศีล สมาธิ ปัญญา สมาธิคือ เอกัคคตาเจตสิกนั้น ไม่เคยขาดเลยสักขณะจิตเดียว แต่ปัญญาไม่ได้เกิดทุกขณะอย่างสมาธิ ดังนั้น จึงมีสมาธิ 2 อย่าง คือ สมาธิที่เกิดกับอกุศลจิตเป็น "มิจฉาสมาธิ" สมาธิที่เกิดกับโสภณหรือกุศลจิตเป็น "สัมมาสมาธิ" ซึ่งนักปฎิบัติธรรมในยุคนี้อาจจะขาดการพิจารณาเรื่องมิจฉาสมาธิ เพราะว่าทุกคนอยากจะทำสมาธิ แต่ลืมพิจารณาว่า..สมาธิที่จะทำโดยขาดปัญญานั้นเป็นมิจฉาสมาธิ... ไม่ใช่สัมมาสมาธิมีมากเลยค่ะ

โดย น้องแก้ว [4 พ.ย. 2546 , 05:10:03 น.] ( IP = 203.107.159.116 : : )

สลักธรรม 3 ฉะนั้นอย่าเพิ่งรีบร้อนที่จะทำสมาธินะคะ เพราะเหตุว่ามีทั้งมิจฉาสมาธิและสัมมาสมาธิ ขณะใดที่ศึกษาเข้าใจและปัญญาเกิด ขณะนั้นสมาธิจึงจะเป็นสัมมาสมาธิ จึงไม่ต้องห่วงว่าจะไม่มีสมาธิ เพราะสมาธิคือ ..เอกัคคตาเจตสิกซึ่งเกิดกับจิตทุกประเภททุกขณะอยู่แล้ว แต่ควรพิจารณาระวังว่า...จะเจริญมิจฉาสมาธิแทนสัมมาสมาธิ เพราะไม่ศึกษา ให้เข้าใจเรื่องของสัมมาสมาธิเสียก่อน ในขณะที่สติเกิดระลึกสภาพของธรรม ที่กำลังปรากฏในขณะนั้น ไม่ใช่เป็นเพียงศีล แต่เป็นอธิศีลสิกขา พร้อมทั้งจิตที่สงบเพราะเป็นกุศลนั้นก็เป็นอธิจิตสิกขา และปัญญาที่กำลังศึกษาลักษณะของสภาพธรรมที่กำลังปรากฏในขณะนั้นก็เป็นอธิปัญญาสิกขาด้วย

โดย น้องแก้ว [4 พ.ย. 2546 , 05:16:19 น.] ( IP = 203.107.159.116 : : )

สลักธรรม 4 ขณะนั้นเป็นศีล..ที่ละเอียดกว่าปกติ ที่รักษาศีล 5 เพราะศีล 5 นั้นเพียงแต่ไม่ล่วงทุจริตกรรม แต่ไม่ใช่สติปัฏฐาน ถ้าไม่ระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมที่กำลังปรากฏ ทุกคนมีโลภะ อยากได้สิ่งที่ดี สวยงาม แต่ว่าละอายต่อการที่จะทำทุจริต ขณะที่ยกเว้นไม่กระทำทุจริตกรรมนั้น...ก็เป็นศีล เพราะไม่ได้ล่วงทุจริตทางกาย วาจา แต่ใจยังมีโลภะ ยังมีความปราถนา ยังมีความต้องการ เพียงแต่ว่าขณะนั้นมีเจตสิกซึ่งเกิดขึ้นวิรัติทุจริต ทำให้เว้นไม่ทำทุจริต ทางกายทางวาจาเท่านั้น

โดย น้องแก้ว [4 พ.ย. 2546 , 05:19:47 น.] ( IP = 203.107.159.116 : : )

สลักธรรม 5 เพราะฉะนั้น ขณะที่สติสามารถเกิดขึ้นระลึกรู้ลักษณะของจิต แม้ขณะที่กำลังเป็นโลภะ ซึ่งยังไม่ล่วงเป็นทุจริตกรรม ขณะนั้นสติย่อมประกอบด้วยศีลที่ละเอียด ที่สามารถระลึกรู้แม้ลักษณะ ของความต้องการที่ยังไม่ล่วงเป็นทุจริตกรรม เพราะศีลธรรมดานั้น เพียงแต่เว้นกายทุจริต วจีทุจริต แต่ไม่ได้ระลึกลักษณะสภาพของจิต ขณะนั้นว่ามีความต้องการขั้นไหน ซึ่งอาจจะเกือบๆกระทำกายทุจริตก็ได้นะคะ ฉะนั้นในขณะเจริญ สติปัฏฐาน จึงประกอบพร้อมทั้งศีล สมาธิ ปัญญา แต่เป็นขั้นละเอียดจึงเป็นขั้น อธิศีลสิกขา อธิจิตสิกขา และอธิปัญญาสิกขา

โดย น้องแก้ว [4 พ.ย. 2546 , 05:26:25 น.] ( IP = 203.107.159.116 : : )

สลักธรรม 6 พี่เซิ่นและท่านทั้งหลาย อาจจะสงสัยว่าทำไมไม่มีคำว่าสมาธิ ไม่ต้องสงสัยหรอกนะคะ ก็เพราะสภาพของจิต ซึ่งประกอบด้วยสัมมาสมาธิ ในขณะที่เกิดกับสติปัฏฐานนั้นเอง เป็นอธิจิตสิกขา ดังนั้น อธิจิตสิกขา ก็เป็นสมาธินั่นเอง แต่เป็นสมาธิที่เกิดร่วมกับอธิศีล และอธิปัญญา..นี้ซิคะน่าคิดว่า ขณะนี้กำลังมีศีลหรือเปล่า ขณะนี้ไม่ได้กระทำกายทุจริต วจีทุจริตก็จริงแต่ว่าขณะนี้มีเจตนา ที่จะวิรัติทุจริตอะไรหรือไม่ ? ต้องสังเกตุด้วยนะคะ

โดย น้องแก้ว [4 พ.ย. 2546 , 05:32:26 น.] ( IP = 203.107.159.116 : : )

สลักธรรม 7 ความรู้ความเข้าใจอย่างนี้ เป็นความละเอียดของธรรมที่ สมเด็จพระผู้มีพระภาค ได้ทรงแสดงไว้โดยละเอียดว่า ไม่สามารถที่จะพิจารณานามธรรมได้ เพียงจากอาการที่ปรากฏภายนอก เพราะนามธรรมไม่ใช่รูปธรรมค่ะ น้องแก้วได้ตอบพี่เซิ่นแล้วนะคะ ความรู้ต่างๆที่มีได้ก็เพราะ อาศัยการตรัสรู้ของพระผู้มีพระภาคเจ้า น้องแก้วขอก้มกราบนมัสการ พระธรรมอันเลิศล้ำด้วยเศียรเกล้า เจ้าค่ะ

โดย น้องแก้ว [4 พ.ย. 2546 , 05:41:24 น.] ( IP = 203.107.159.116 : : )

สลักธรรม 8 ขออนุโมทนาน้องแก้วและคุณเซิ่นเป็นอย่างมากค่ะ เป็นคำถามและคำตอบที่ยอดเยี่ยมมากค่ะ ไขความเห็นผิดของผู้คนทั้งหลายได้มากเลยค่ะ สาธุ สาธุ สาธุ

โดย เล็ก [4 พ.ย. 2546 , 09:23:34 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 9 ...... ขอบพระคุณน้องแก้วมากขอรับ ที่ได้นำพระธรรมที่ละเอียดลึกซื้ง ของพระผู้มีพระภาค มาแสดงให้ผู้เข้ามาศึกษาพระธรรมทั้งหลายในกระทู้นี้ ได้เข้าใจสภาพธรรม"เอกัคคตาเจตสิก" มากขึ้น รวมทั้งสภาพธรรมอื่นๆ ที่กล่าวไว้แล้วด้วย ขอรับ ... ขอบคุณคุณเซิ่นที่ขวนขวายศึกษาและนำมาตั้งเป็นกระทู้ถาม นำประโยชน์แก่ผู้เข้ามาอ่านทุกท่านด้วยนะขอรับ

โดย ซาโย [4 พ.ย. 2546 , 10:53:10 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

สลักธรรม 10 ธรรมที่ท่านกล่าวไว้ดีแล้ว

โดย เณรวัส [4 พ.ย. 2546 , 17:13:59 น.] ( IP = 203.144.228.200 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด