ตัวเลขในอภิธรรม มีประโยชน์?

---

มีปัญหา...ขอเรียนถามว่า... ..การศึกษาพระอภิธรรม.. ... แล้วมีตัวเลขมากมายกำกับอยู่...นั้น ...อยากทราบว่า... มีความสำคัญอย่างไร? และเมื่อศึกษาแล้ว จะได้รับประโยชน์อย่างไรบ้าง ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย วยุรี [15 ม.ค. 2547 , 12:47:13 น.] ( IP = 203.113.39.12 : : )

สลักธรรม 1 เป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของทุกศาสตร์บรรดามีในโลกก็ว่าได้นะคะ ที่ต้องมีตัวเลขหรือสัญลักษณ์เข้ามาเกี่ยวข้อง เพื่อโยงเข้าไปถึงรากหญ้า (ขอออนุญาตใช้คำฮิตบ้างนะคะ) ของเนื้อหาในศาสตร์นั้น ๆ ทั้งฟิสิกส์ เคมี ชีว วิศวกรรม สังคมศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ โหราศาสตร์ ดนตรี ศิลป หลีกไม่พ้นตัวเลขตั้งแต่ 0 - 9 เช่นกัน จะขาดตัวเลขไปไม่ได้เลย เราไม่เคยตั้งข้อสงสัยเลยว่าตัวเลขในแต่ละศาสตร์ข้างต้นนั้นเอามาใช้ทำอะไร ได้แต่เรียนให้จบ เพื่อมาทำงาน แล้วก็ลืมตัวเลขเหล่านั้นไปแล้ว พระอภิธรรมก็อาศัยตัวเลขเพื่อใช้อธิบายสิ่งที่เป็นนามธรรมในลักษณะต่าง ๆ เช่น ความโลภ โกรธ หลง ให้ออกมาเป็นรูปธรรมที่อาจสัมผัสได้ ทั้งที่เรา และที่เขา แปลกดีไหมคะ ที่ตัวเลขสามารถแทนสิ่งที่เป็นนามธรรมในตัวเราออกมาได้ เป็นเครื่องยืนยันอย่างหนึ่งว่าพุทธธรรม มีรากหญ้าทางนามธรรมของตนเอง ที่จำเป็นต้องเรียนรู้ไปตามลำดับ เมื่อจบแล้วคุณค่าไม่ได้ออกมาเป็นตัวเงินให้เห็นหรอกนะคะ แต่การงานที่ถูกบูรณาการร่วมกับพุทธศาสตร์โดยเฉพาะ พรหมวิหาร 4 แล้ว เกิดอรรถประโยชน์ต่อองค์กรส่วนรวมได้มาก ผลจะได้จากความเข้าใจ ถึงหน้าตาของบุญหรือบาป ส่วนใดเป็นเหตุหรือผล ในเบื้องต้นคือความสงบที่ยอมรับสิ่งวุ่นวายนอกตัวที่ควบคุมได้ยาก เพราะรากหญ้าของปัญหาทั้งหลายอยู่ที่ความไม่เข้าใจรากหญ้าในใจตนเป็นสำคัญ น้ำผึ้งหยดเดียวจริง ๆ ค่ะที่ความวุ่นวายไปทั่วจักรวาล

โดย มาลี [15 ม.ค. 2547 , 18:37:20 น.] ( IP = 203.107.209.95 : : )

สลักธรรม 2 ต้องยกนิ้วให้น้องถ้วยเลยครับ กับคำตอบแบบบูรณาการครับ พี่เณรจะลองหัดตอบดูอีกแบบนะครับ ลองนะครับผมเผื่อจะได้อีกมุมมอง ให้กับคุณวยุรีครับ การศึกษาพระอภิธรรม.. ... แล้วมีตัวเลขมากมายกำกับอยู่ ...นั้นก็เพื่อจะให้รู้ถึงปรมัตถสัจจะ เพราะเป็นด้าน ”ปริยัติ” มิใช่ปฏิบัติ เมื่อเป็นปริยัติก็ต้องศึกษาตามลำดับหลักสูตร ของปริยัติ นะครับ ตั้งแต่ บทแรกหรือจะใช่ว่าคำแรก เป็นต้นไป..ตามปริเฉทที่ 1-9 จนถึงขั้นสุดท้าย.. คือต้องท่องจำจับหลักให้ดีเสียก่อน เริ่มต้นที่เลข 1 - 2 -3 เรื่อยไปข้ามขั้นไม่ได้นะครับและจะทำให้ไม่ถูกต้องตามหลักแบบแผลและหลักความจริง เช่นมีการนับจำนวนของจิตแต่ละดวงแต่ละประเภท ในขณะนั้น ก็เกิดสมาธิแล้ว....จิตที่เป็นมหากุศล ก็เกิดเป็นการกระทำดีไปอยู่ในตัว.. ในขณะที่กำลังตั้งใจนับอยู่นั่นเอง

โดย พี่เณร [15 ม.ค. 2547 , 21:05:32 น.] ( IP = 203.107.202.237 : : )

สลักธรรม 3 การนับจำนวนจิต-เจตสิก-รูป-นิพพานนี้... ก็เพื่อให้รู้ถึงปรมัตถสัจจะ ซึ่งเป็นชั้นแรก ในขณะนับอยู่นั้น ก็เป็นอันว่าได้ท่องบ่นและได้จดจำเอาพระธรรม คือ พระปรมัตถ์เอาไว้ ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจว่า ..อะไรเป็นรูป.. อะไรเป็นนาม ถ้าหากว่ามีบารมีแก่กล้ามาก ก็อาจสำเร็จมรรคผลในขณะนั้นได้ครับ และเป็นการสั่งสมปัญญาบารมี เอาไว้ในภายภาคหน้า เมื่อสำเร็จเป็นพระอรหันต์เวลาใด ก็จะได้เป็นพระอรหันต์ ที่ประกอบด้วย ฉฬภิญญา เตวิชชา ปฏิสัมภิทาปัตตะ ครับผม การยกสังคายนา ก็ต้องอาศัยพระอรหันต์จำพวกท่านเหล่านี้ เข้าที่ประชุมทั้งนั้น เพราะอำนาจแห่งการศึกษามาโดยลำดับ แต่ต้นนั่นเอง จึงจะเป็นการสังคายนา ที่มีหลักฐานมั่นคง

โดย พี่เณร [15 ม.ค. 2547 , 21:13:44 น.] ( IP = 203.107.202.237 : : )

สลักธรรม 4 การนับจิต-เจตสิกนั้น เป็นการบอกถึงการทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่วอย่างชัดเจนแจ่มแจ้งเลยครับ จากการเรียนจะเห็นได้ว่ามีการแบ่งจิตไว้เป็นนัย ๆ นัย..ที่เป็นฝ่ายดีและฝ่ายไม่ดี เรียกว่าโสภณะ และ อโสภณะนัย ที่เป็นชาติเรียกว่า กุศลชาติ อกุศลชาติ วิปากชาติ กริยาชาติ ที่เป็นตัวสภาวะ มิใช่เป็นบุคคลนั้นทำดี และไม่ดีแต่ประการใด นัยที่เป็นโลกเรียกว่า โลกียะ โลกุตตระ โลกียะนั้นวนเวียนอยู่ในโลก ตามลำดับแห่งการทำดีและไม่ดี เพราะโลกียจิตย่อมให้ผล ทั้งในปฏิสนธิกาลและปวัตติกาล บอกถึงการตายแล้ว ต้องเกิดอีกเป็นอย่างดี ไม่มีข้อสงสัย และยังได้ทราบถึงจิตบางอย่าง.. ที่เป็นแต่เพียงให้สำเร็จ ในการทำพูดคิด แต่ไม่ได้ให้ผลใด ๆ เกิดขึ้นในข้างหน้า อันเป็นจิตของพระอรหันต์อีกด้วยครับผม สำหรับโลกุตตระนั้น เป็นจิตที่ทำลายภพชาติ ให้ภพชาติให้ภพชาติหมดสิ้นไป ตามลำดับชั้นของจิตนั้น ๆที่เป็นไปตามอำนาจญาณปัญญาไงครับ

โดย พี่เณร [15 ม.ค. 2547 , 21:18:59 น.] ( IP = 203.107.202.237 : : )

สลักธรรม 5 พี่เณรขอแสดงทัศนะไว้เพียง เท่านี้นะครับ และขอยืนยันว่า.. การศึกษาเล่าเรียนพระอภิธรรมเท่านั้น จะทำให้เข้าใจตนเอง ได้อย่างถูกจริงครับ และจะยังประโยชน์สูงสุดให้แก่ชีวิตได้แน่นอนครับ

โดย พี่เณร [15 ม.ค. 2547 , 21:23:09 น.] ( IP = 203.107.202.237 : : )

สลักธรรม 6 กราบขอบพระคุณมากพี่เณรค่ะ พึ่งจะทราบว่า... ตัวเลขในอภิธรรม ที่พยายามทำความเข้าใจนั้น ให้ประโยชน์กับชีวิตมาก ขอบคุณพี่วยุรีค่ะ...ที่ตั้งคำถาม

โดย เซิ่น [15 ม.ค. 2547 , 21:41:54 น.] ( IP = 203.170.150.149 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณมากค่ะกับทุกคำตอบที่ไขคำถาม ก็เคยสงสัยเหมือนกันน่ะค่ะว่า..ทำไมมีตัวเลขมากมาย แต่ก็คร้านจะหาคำตอบอย่างจริงๆจัง ได้แต่ตอบตัวเองเบื้องต้นว่า ..จะได้ทราบถึงความแตกต่างในสภาพธรรมที่เกิดขึ้นว่า มีลักษณะที่แตกต่างกัน ทั้งจิตดีกับจิตไม่ดี ..จิตดีกับจิตที่ดีกว่า ..และจิตที่ไม่ดีกับจิตที่ไม่ดียิ่งกว่า รวมถึงเป็นการจัดหมู่กลุ่มเป็นพวกๆให้ทำความเข้าใจได้ง่าย ก็ตอบตัวเองไว้เพียงแค่นี้แหละค่ะ ยังไม่มีการมองไกลไปถึงว่า เป็นการนำไปสู่ความเข้าใจในปรมัตถสัจจะ ขอบพระคุณอาจารย์มาลีและพี่เณรนะคะที่กรุณาให้คำตอบ

โดย น้องกิ๊ฟ [16 ม.ค. 2547 , 00:14:12 น.] ( IP = 202.129.45.218 : : )

สลักธรรม 8 ขอแจมด้วยคนนะครับ ตัวเลขในพระอภิธรรมมีความสำคัญอย่างไร? ก็คิดว่าทำให้สามารถแยกแยะจำนวนของปรมัตถ์ธรรม ซึ่งเป็นามธรรมออกมาให้เรียนรู้เป็นหมวดหมู่ ได้ง่ายขึ้น และตัวเลขในพระอภิธรรมมีประโยชน์อย่างไร? ก็คิดว่าเมื่อเราเรียนรู้แล้ว เราก็สามารถตรวจสอบได้ว่าที่เราเข้าใจนั้น จำได้นั้น ถูกต้องหรือไม่ ขณะนั้นมีจิตและ เจตสิก จำพวกไหนเกิดขึ้น ขณะนั้นจิตเป็นกุศล หรืออกุศล เช่น เราบอกว่าจิตดวงหนึ่งมีเจตสิกประกอบ ๑๙ ดวง คือ อัญญสมานาเจตสิก ๑๓ โมจตุกเจตสิก ๔ (คือ โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อุทธัจจะ) โลติกเข้าประกอบแค่ ๒ (คือโลภะ และทิฏฐิ) และจิตอีกดวงหนึ่ง มีเจตสิกเข้าประกอบ ๓๘ ดวงคือ อัญญสมานาเจตสิก ๑๓ โสภณเจตสิก ๒๕ จะเห็นว่าจิตทั้งสองดวงมี อัญญสมานาเจตสิก ๑๓ เข้าประกอบเหมือนกัน แต่ตัวเลขที่เหลือก็ไม่เหมือนกัน ซึ่งก็สามารถวิเคราะห์ได้ว่าจิตดวงแรกป็นอกุศลจิตคือโลภมูลจิตดวงแรก ส่วนจิตดวงหลังเป็นกุศลจิตคือมหากุศลจิตดวงแรก เหล่านี้เป็นต้น ขอขอบพระคุณพี่วยุรีผู้ถาม และคณาจารย์ผู้ให้คำตอบทุกท่านครับ

โดย น้องจุก [16 ม.ค. 2547 , 10:28:11 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.102 )

สลักธรรม 9 ขอร่วมวงเสวนาด้วยนะคะ ก็ต้องทบทวนก่อนว่าผู้ถามต้องการอะไร ซึ่งได้แก่ตัวเลขที่กำกับในพระอภิธรรมนั้นมีความสำคัญอย่างไร และมีประโยชน์อย่างไร ซึ่งตามทัศนะอาจจะมิได้ตอบแบบรากหญ้านะ แต่ตอบแบบรากโพธิ์แล้วกัน เพราะกว้างใหญ่ และดูมั่นคงดี การมีตัวเลขกำกับในพระอภิธรรม นั้น ย่อมทำให้สามารถอธิบายในความจริงที่เป็นพระปรมัตถ์ได้ว่า ยังมีสิ่งที่แตกต่างกัน จิต เหมือนจิต แต่จิตไม่เหมือนกัน เพราะความแตกต่างของจิตในแต่ละอย่างก็แตกต่างกัน เช่นจิตโกรธ ก็มีความแตกต่างจากจิตโลภ เป็นต้น และสิ่งที่แตกต่างกันก็เพราะมีการปรุงแต่งของเจตสิกที่แตกต่างกัน ดังนั้น การกำกับจิตแต่ละดวงด้วยตัวเลข จึงเป็นเครื่องบ่งบอกของการปรุงแต่งที่แตกต่างกัน เช่นเดียวกัน ขึ้นชื่อว่ารูป ก็หาใช่เป็นรูปที่เหมือนกัน รูปจึงมีถึง 28 รูป เช่น ดิน ก็แตกต่างจาก น้ำ เป็นต้น การศึกษาเช่นนี้ ย่อมมีประโยชน์ที่ทำให้แยกแยะความเห็นผิดว่า จิตเที่ยง หรือ รูปเที่ยง การอธิบายด้วยเหตุและผล จึงเป็นคำตอบในลักษณะเช่นเดียวกับนักวิทยาศาสตร์ที่ต้องการรู้ความจริงว่า สิ่งมีชีวิตนั้นมีองค์ประกอบแตกต่างกันอย่างไรบ้าง ประโยชน์ของการมีตัวเลขกำกับนั้น ก็เป็นเครื่องยืนยันได้ว่า ไม่ว่าจะเป็นยุคสมัยใดก็ตาม สภาพความจริงเช่นนี้ก็ยังเป็นความจริงที่ไม่มีใครสามารถล้มความจริงนี้ได้ การศึกษาความจริงแท้จึงเป็นสิ่งที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง

โดย น้องอุ๊ [16 ม.ค. 2547 , 18:13:08 น.] ( IP = 203.107.204.135 : : )

สลักธรรม 10 ขออนุโมทนาด้วยค่ะ เป็นการให้ความรู้เพื่อส่วนรวมจริงๆ

โดย Mashima [16 ม.ค. 2547 , 18:22:01 น.] ( IP = 203.107.204.135 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด