คำว่า ปัจจัย และคำว่า เหตุ

---

สวัสดีครับทุกๆท่านที่นับถือ พี่เณรเห็นข่าวต่างๆแล้วสงสารจักขุวิญญาณ ของตนเองเหลือเกิน ที่ต้องรับคลื่นแสงที่เกิดขึ้นจาก วิบากอกุศลที่ส่งผลมาจังเลยครับ เมื่อมีทางเลือกพี่เณรจึงเลือกหางานกุศลทำ ดีกว่าจมกองอยู่ในอารมณ์อกุศล และหมายใจว่า..ขอให้มีผู้ยินดีในกุศล เข้ามามากๆเพื่อสร้างบารมีเอาไว้ เพราะไม่มีสิ่งใดแล้วจะประเสริฐยิ่งไปกว่า การศึกษาพระสัทธรรมครับ

โดย พี่เณร [30 ม.ค. 2547 , 18:43:53 น.] ( IP = 203.107.204.16 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 คำว่าปัจจัย คำว่าเหตุ และคำว่าสมุฏฐาน คำ 3 คำนี้ต่างกันอย่างไร..? ใครตอบพี่เณรได้รีบตอบมาเร็ว มาชวนสร้างบารมีแล้วนะเนี่ย

โดย พี่เณร [30 ม.ค. 2547 , 18:58:03 น.] ( IP = 203.107.204.16 : : )

สลักธรรม 2 ตอบแบบภูมิปัญญาเนิร์สเซอร์รี่นะคะ ปัจจัย คือ สิ่งที่อุปการะ เกื้อกูล อุดหนุน จุนเจือ ช่วยเหลือ ให้ปัจจยุบบันนธรรมเกิดขึ้น มีปัจจัย ๒๔ ใหญ่ๆ เหตุ คือ ธรรมที่เป็นรากเง่าเป็นเค้ามูล ที่ให้จิตเป็นอกุสล เป็นกุสล หรือเป็น อพยากตะ เหตุ มี ๖ เหตุ คือ โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ อโลภเหตุ อโทสเหตุ และ อโมหเหตุ สมุฏฐาน คือฐานที่ทำให้เกิดรูปและนามมีอยู่ ๔ ฐาน คือ กรรม จิต อุตุ อาหาร ในความเข้าใจของน้องกิ๊ฟนั้นเห็นว่า โดยรวมแล้วก็เหมือนกันคือชื่อที่ใช้เรียกในการอธิบายถึงสิ่งที่ก่อความเจริญ และให้การอุปการะแก่รูปและนามให้เกิดขึ้น และตั้งอยู่ได้ ในเบื้องต้นนั้นมุ่งหมายให้ผู้ศึกษาได้เข้าใจธรรมตามอย่างเป็นหมวดหมู่ไม่สับสน เช่นเราจะพบคำว่า เหตุ ปรากฏอยู่ในปริจเฉทที่ ๓ คำว่า สมุฏฐาน เราจะพบมากในปริจเฉทที่ ๖ และคำว่า ปัจจัย ก็จะพบได้ในปริจเฉทที่ ๘ แต่ถ้าพิจารณาโดยละเอียดแล้วจะพบความแตกต่างที่สำคัญคือ เหตุ นั้นมีสภาพเป็นนามธรรมเพียงประการเดียว คือ เจตสิกทั้ง ๖ ดวง และเป็นรากเหง้าที่ทำให้จิตเป็นกุศลหรืออกุศล แต่ปัจจัยเป็นการกล่าวถึงสภาพธรรมที่เป็นผู้อุปการะให้รูปธรรมและนามธรรมเกิดขึ้น ส่วนสมุฏฐานนั้นเป็นการกล่าวถึง ความเป็นฐานที่เกิดหรือที่ตั้งของนามและรูป ซึ่งก็จัดอยู่ในส่วนของเหตุน่ะค่ะ ต่างกันก็ตรงที่เหตุในฐานะสมุฏฐานนี้ มีทั้งรูปธรรมและนามธรรมค่ะ ขอเดาเป็นคำตอบแรกตามนี้แหละค่ะ อิอิ..สงสัยๆ..อิอิ...ไม่ตรงกับคำตอบของพี่เณรแหงมๆ

โดย น้องกิ๊ฟ [30 ม.ค. 2547 , 20:03:01 น.] ( IP = 169.210.4.99 : : )

สลักธรรม 3 ลองเข้ามาตอบบ้างนะคะ เพราะได้โอกาสพอดีเจ้าคะ คำว่าปัจจัย คำว่าเหตุ และคำว่าสมุฏฐาน 3 อย่างนี้รวมเป็นอรรถเดียวกันค่ะ น้องแก้วขอยกพระบาลีมาหน่อยนะคะ สมฺภโว ปภโว เหตุ..................การณํ ปจฺจโย มโต โย ธมฺโม ยสฺส ธมฺมสฺส.........................ฐิตฺยุปปตฺติยาปิจ อุปการโก หิ เหตุสฺส..............................ปจฺจโยติ ปวุจฺจติ แปลความว่า... .สมฺภโว ปภโว เหตุ .การณํ ปจฺจย และธรรมที่เกิดเพื่อฐีติและอุปการะรวม 7 ศัพท์นี้ แปลได้ว่า....ปัจจัยทั้งหมด ฯ.ต่างตรงที่ คำว่าเหตุ ใช้ในนามธรรมโดยมาก เช่น โลภะเหตุ โทสะเหตุ โมหะเหตุเป็นต้น คำว่า สมุฏฐาน ย่อมใช่กับรูปธรรม เช่น กัมมสมุฏฐานรูป จิตฺตสมุฏฐานรูป คำว่า ปัจจัย ย่อมใช้ทั้งรูปทั้งนาม เช่น เหตุปจฺจโยติ เหตู เหตุสมฺปยุตฺตกานํ ธมฺมานํ ตํ สมุฏฐานญฺจ รูปานํ เหตู ปจฺจเยน ปจฺจโย เป็นต้น แต่ก็ขึ้นอยู่กับกาละเทศะค่ะ

โดย น้องแก้วค่ะ [30 ม.ค. 2547 , 20:29:54 น.] ( IP = 203.107.204.16 : : )

สลักธรรม 4 เหตุ คือ ธรรมชาติที่ทำให้ผลธรรมเกิดขึ้น ในพระพุทธศาสนา เหตุมี 6 คือ ฝ่ายกุศล คือ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ฝ่ายอกุศล คือ โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ ผลธรรม ที่เกิดขึ้น คือ กุศลจิต, อกุศลจิต, อัพพยากตจิต หรือ กายกรรม, วจีกรรม, มโนกรรม ปัจจัย คือ สิ่งที่สนับสนุน เกื้อกูล ช่วยเหลือ ให้เหตุเกิดขึ้น สมุฏฐาน คือ เหตุและปัจจัยที่ให้เกิดรูป,นาม สมุฏฐาน ที่ทำให้เกิดรูป มี 4 อย่าง คือ กรรม จิต อุตุ อาหาร สมุฏฐาน ที่ทำให้เกิดนาม เช่น จักขุวิญญาญ (จิตเห็น) คือ อารมณ์ ผัสสะ มนสิการ

โดย เซิ่น [30 ม.ค. 2547 , 20:33:52 น.] ( IP = 169.210.30.40 : : )

สลักธรรม 5 สวัสดีครับ คำว่า .....ปัจจัย...เหตุ...และ...สมุฏฐาน... เป็นคำที่มีความหมายใกล้เคียงกันมากๆๆเลยนะครับพี่เณรซึ่งโดยรวมแล้วก็หมายถึงเหตุที่ทำให้ผลธรรมเกิดขึ้น ปัจจัย... เป็นสิ่งที่ช่วยอุดหนุน ให้ผลธรรม เกิดขึ้น ปัจจัยธรรม เป็นได้ทั้งรูปธรรมและนามธรรม ผลธรรมก็เป็นได้ทั้งรูปธรรมและนามธรรม เหตุ...เป็นนามธรรมที่ช่วยสนับสนุน ให้ผลธรรมซึ่งเป็นนามธรรมเกิดขึ้น เหตุ จึงได้แก่ โลภเหตุ โทสะเหตุ โมหเหตุ อโลภเหตุ อโทสเหตุ และอโมหเหตุ ผลธรรมที่เกิดจากเหตุคือนามธรรม สมุฏฐาน.. ก็เป็นธรรมที่ช่วยอุดหนุน ส่งเสริม ให้ผลธรรมเกิดขึ้น สมุฏฐานได้แก่ กรรม จิต อุตุ อาหาร ซึ่งเป็นได้ทั้งรูปธรรม และนามธรรม แต่ผลธรรมที่เกิดจากสมุฏฐานจะหมายถึงรูปธรรมเท่านั้น

โดย น้องจุก [31 ม.ค. 2547 , 11:01:01 น.] ( IP = 202.47.247.130 : : )

สลักธรรม 6 สวัสดีครับน้องกิ้ฟ น้องแก้ว น้องเซิ่น น้องจุก เก่งกันทุกๆคนเลยครับแต่ละคนก็ตอบโดยโวหารต่างๆกัน แต่นับว่าเยี่ยมๆทั้งนั้นเลยเย้ ที่พี่เณรมาช้าเพราะเมื่อวานนี้ พี่เณรงานหนักไปหน่อย วันนี้ไข้ขึ้นเลยคร๊าบบบบปวดไปทั้งตัวอิอิ เลยนอนพักกันเป็นไข้หวัด(นก)อิอิ นั้นมาใหม่พี่เณรจะตั้งคำถามใหม่นะครับ เพื่อลับปัญญากันเนาะอย่าคิดมากละ เดียวผมร่วงนา เอ๊ก เอิ๊ก!!!!!

โดย พี่เณร [31 ม.ค. 2547 , 16:02:30 น.] ( IP = 203.107.210.200 : : )

สลักธรรม 7 ปุจฉา..พระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงเทศนาเรื่อง ปัจจัย ๒๔.. พระองค์ทรงแบ่งอย่างไร ? และทรงสอนโดยวิธีใดครับผม?

โดย พี่เณร [31 ม.ค. 2547 , 16:12:21 น.] ( IP = 203.107.210.200 : : )

สลักธรรม 8 ตอบยากนะคะคำถามนี้ แต่ทำตามที่พี่เณรบอกคือ ไม่คิดมาก ก็ขอตอบว่า ๑. แบ่งตามอำนาจอันแตกต่างกันของแต่ละปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อิงอาศัยกัน(ให้การอุปการะ)แก่สภาพธรรมทั้งหลายในด้านต่างๆ ๒. ทรงสอนโดยวิธีใด ...หุหุ ตอบว่าทรงเทศนา(บรรยาย)ได้ไหมคะ..แหะ..แหะ...ขอตอบเป็นว่า ทรงสอนโดยแสดงฐานะที่เป็นไปอย่างทั่วไปในปัจจุบันธรรม ที่มีตลอดทั้ง ๓๑ ภูมิอันยิ่งใหญ่ว่า อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่กันและกันโดยไม่มีที่สิ้นสุด ซึ่งทรงแสดงไว้เป็น ปัจจัย ๒๔ ...อิอิ

โดย น้องกิ๊ฟ [31 ม.ค. 2547 , 18:17:18 น.] ( IP = 169.210.5.138 : : )

สลักธรรม 9 อรุณสวัสดิ์ครับผมน้องกิ้ฟและทุกๆท่าน พี่เณรรอคำตอบจากน้องๆแต่เข้าหลายรอบ ก็มีตอบเท่าเดิม ..ม่ายเป็นไร.. คำถามที่พี่เณรถามนั้นถ้าตอบแล้ว ก็ต้องคิดตามด้วยนะครับมีว่า.. พระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงเทศนาเรื่อง ปัจจัย ๒๔.. พระองค์ทรงแบ่งอย่างไร ? และทรงสอนโดยวิธีใด? คำตอบก็คือ..พระองค์ทรงแบ่งปัจจัย ๒๔ ออกเป็น ๖ นัยด้วยกันครับ แบ่งตามสภาพของรูปนามที่เกิดพร้อมบัญญัติได้แก่

โดย พี่เณร [1 ก.พ. 2547 , 05:54:56 น.] ( IP = 203.107.204.224 : : )

สลักธรรม 10 ๑. นามต่อนาม ๒.นามต่อนามรูป ๓. นามต่อรูป ๔. รูปต่อนาม ๕. บัญญัติ นามต่อรูปนาม ๖. นามรูปต่อนามรูป รวม ๖ นัยด้วยกันครับ และในพระปรมัตถธรรมทั้งหมด ก็มีแต่ นามกับรูป และยังมีบัญญัติธรรมอีกส่วนหนึ่ง นอกปรฺมรมตฺถ รวทมั้ง ๓ นี้พระองค์แสดงไว้ว่า.. ธรรมที่เป็นเหตุ - ธรรมที่เป็นพ้น และธรรมที่นอกเกตึจากเห๖ุจากผลผย่างหนึ่งครับ,

โดย พี่เณร [1 ก.พ. 2547 , 06:04:46 น.] ( IP = 203.107.204.224 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด