ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๔ ข้อ ๕๔ - ๖๖

---

๔. สามคามสูตร (๑๐๔) . http://202.44.204.76/cgi-bin/stshow.pl?book=14&lstart=890&lend=1134 [/b][/center][/font]. [๕๔] พ. ดูกรอานนท์ ธรรมเหล่าใด อันเราแสดงแล้วแก่เธอทั้งหลายด้วยความรู้ยิ่ง คือ สติปัฏฐาน ๔ สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ พละ ๕ โพชฌงค์ ๗ อริยมรรคมีองค์ ๘ . เธอจะยังเห็นภิกษุของเราแม้สองรูป มีวาทะต่างกันได้ในธรรมเหล่านี้หรือ? .           -อ. มีได้แล ที่บุคคลทั้งหลายผู้อาศัยพระผู้มีพระภาคอยู่นั้น พอสมัยพระผู้มีพระภาคล่วงลับไป จะพึงก่อวิวาทให้เกิดในสงฆ์ได้ เพราะเหตุอาชีวะอันยิ่งหรือปาติโมกข์อันยิ่ง .           พ. ดูกรอานนท์ ความวิวาทที่เกิดเพราะเหตุอาชีวะอันยิ่งหรือปาติโมกข์อันยิ่งนั้นเล็กน้อย ส่วนความวิวาทอันเกิดในสงฆ์ ที่เกิดเพราะเหตุมรรคหรือปฏิปทา ความวิวาทนั้นมีแต่เพื่อไม่เกื้อกูลแก่ชนมาก .

โดย แววตะวัน [4 ก.พ. 2547 , 20:26:42 น.] ( IP = 169.210.6.93 : : )

สลักธรรม 1 [๕๕] พ. มูลเหตุแห่งความวิวาทนี้มี ๖ อย่าง ๖ อย่างเป็นไฉน? .           -พ. (๑) ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้มักโกรธ มีความผูกโกรธ ย่อมไม่มีความเคารพ ไม่มีความยำเกรงในพระศาสดา ในพระธรรม ในพระสงฆ์อยู่ ทั้งไม่เป็นผู้ทำให้บริบูรณ์ในสิกขา ย่อมก่อความวิวาทให้เกิดในสงฆ์ .           ดูกรอานนท์ ถ้าหากพวกเธอพิจารณาเห็นมูลเหตุแห่งความวิวาทเช่นนี้ในภายในหรือในภายนอก พวกเธอพึงพยายามละมูลเหตุแห่งความวิวาทอันลามกนั้นเสียในที่นั้น .           ถ้าพวกเธอพิจารณาไม่เห็นมูลเหตุแห่งความวิวาทเช่นนี้ พวกเธอพึงปฏิบัติไม่ให้มูลเหตุแห่งความวิวาทอันลามกนั้นแล ลุกลามต่อไปในที่นั้น .           ดูกรอานนท์ ประการอื่นยังมีอีก .           (๒) ภิกษุเป็นผู้มีความลบหลู่ มีความตีเสมอ... .           (๓) ภิกษุเป็นผู้มีความริษยา มีความตระหนี่... .           (๔) ภิกษุเป็นผู้โอ้อวด เป็นผู้มีมายา... .           (๕) ภิกษุเป็นผู้มีความปรารถนาลามก มีความเห็นผิด... .           (๖) ภิกษุเป็นผู้มีความเห็นเอาเอง มีความเชื่อถือผิวเผิน มีความถือรั้นสละคืนได้ยาก .           เหล่านี้แล มูลเหตุแห่งความวิวาท ๖ อย่าง .

โดย แววตะวัน [4 ก.พ. 2547 , 20:28:07 น.] ( IP = 169.210.6.93 : : )

สลักธรรม 2 [๕๗] พ. อธิกรณ์นี้มี ๔ อย่าง ๔ อย่างเป็นไฉน? .           พ. คือ วิวาทาธิกรณ์ อนุวาทาธิกรณ์ อาปัตตาธิกรณ์ กิจจาธิกรณ์ . ( อธิกรณ์ คือ เรื่องที่เกิดขึ้นแล้วจะต้องจัดต้องทำ, เรื่องที่สงฆ์ต้องดำเนินการ – พจนานุกรมพุทธศาสน์ ) .           ก็อธิกรณ์สมถะ . ( ธรรมเครื่องระงับอธิกรณ์, วิธีดำเนินการเพื่อระงับอธิกรณ์ ) . นี้มี ๗ อย่างแล คือ เพื่อระงับอธิกรณ์อันเกิดแล้วๆ สงฆ์พึงใช้ .           สัมมุขาวินัย ( วิธีระงับในที่พร้อมหน้า ) .           สติวินัย ( วิธีระงับโดยถือสติเป็นหลัก ) .           อมูฬหวินัย ( วิธีระงับสำหรับผู้หายจากเป็นบ้า ) .           ปฏิญญาตกรณะ ( การทำตามที่รับ ) .           เยภุยยสิกา ( การตัดสินตามคำของคนข้างมาก ) .           ตัสสปาปิยสิกา ( การตัดสินลงโทษแก่ผู้ผิดที่ไม่รับ ) .           ติณวัตถารกะ ( วิธีกลบไว้ด้วยหญ้า คือ ประนีประนอม ) .

โดย แววตะวัน [4 ก.พ. 2547 , 20:29:10 น.] ( IP = 169.210.6.93 : : )

สลักธรรม 3 [๕๘] พ. ก็สัมมุขาวินัยเป็นอย่างไร? .           -พ. ภิกษุพึงพร้อมเพรียงกันประชุมพิจารณาแบบแผนธรรม ให้อธิกรณ์นั้นระงับโดยอาการที่เรื่องลงกันได้ในแบบแผนธรรมนั้น . [๕๙] พ. ก็เยภุยยสิกาเป็นอย่างไร? .           -พ. ภิกษุเหล่านั้นไม่อาจระงับอธิกรณ์นั้นในอาวาสนั้นได้ พึงพากันไปยังอาวาสที่มีภิกษุมากกว่า ภิกษุทั้งหมดพึงพร้อมเพรียงกันประชุมในอาวาสนั้น ครั้นแล้วพึงพิจารณาแบบแผนธรรม ให้อธิกรณ์นั้นระงับโดยอาการที่เรื่องลงกันได้ในแบบแผนธรรมนั้น . [๖๐] พ. ก็สติวินัยเป็นอย่างไร? .           -พ. พวกภิกษุในธรรมวินัยนี้ โจทภิกษุด้วยอาบัติหนัก คือ ปาราชิกหรือใกล้เคียงปาราชิกว่า ท่านผู้มีอายุระลึกได้หรือไม่ว่า ท่านต้องอาบัติหนัก .           ภิกษุนั้นตอบว่า ข้าพเจ้าระลึกไม่ได้เลย .           เมื่อเป็นเช่นนี้สงฆ์ต้องให้สติวินัยแก่ภิกษุนั้นแล .

โดย แววตะวัน [4 ก.พ. 2547 , 20:30:16 น.] ( IP = 169.210.6.93 : : )

สลักธรรม 4 [๖๑] พ. ก็อมูฬหวินัยเป็นอย่างไร? .           -พ. พวกภิกษุในธรรมวินัยนี้ โจทภิกษุด้วยอาบัติหนักว่า ท่านผู้มีอายุ จงระลึกดูเถิดว่าท่านต้องอาบัติหนัก .           ภิกษุนั้นตอบว่า ข้าพเจ้าระลึกไม่ได้เลย .           ภิกษุผู้โจทนั้นปลอบโยนเธอว่า ท่านผู้มีอายุ จงรู้ตัวให้ดีเถิด เผื่อจะระลึกได้ว่าต้องอาบัติหนัก .           ภิกษุนั้นกล่าวว่า ข้าพเจ้าถึงความเป็นบ้า ได้ประพฤติล่วงไป ข้าพเจ้าระลึกมันไม่ได้ว่า ข้าพเจ้าผู้หลงทำกรรมนี้ไปแล้ว . [๖๒] พ. ก็ปฏิญญาตกรณะเป็นอย่างไร? .           -พ. ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ถูกโจทหรือไม่ถูกโจทก็ตาม ย่อมระลึกและเปิดเผยอาบัติได้ เธอพึงเข้าไปหาภิกษุผู้แก่กว่า กล่าวว่า ข้าพเจ้าต้องอาบัติชื่อนี้ แล้วขอแสดงคืนอาบัตินั้น . [๖๓] พ. ก็ตัสสปาปิยสิกาเป็นอย่างไร? .           -พ. พวกภิกษุในธรรมวินัยนี้ โจทภิกษุด้วยอาบัติหนักว่า ท่านผู้มีอายุระลึกได้หรือไม่ว่า ท่านต้องอาบัติหนัก .           ภิกษุนั้นตอบว่า ข้าพเจ้าระลึกไม่ได้เลย .           ภิกษุผู้โจทนั้นปลอบโยนว่า เอาเถอะ ท่านผู้มีอายุจงรู้ตัวให้ดีเถิด เผื่อจะระลึกได้ว่าต้องอาบัติหนักแล้ว .           ภิกษุนั้นกล่าวว่า ข้าพเจ้าระลึกไม่ได้เลย แต่ข้าพเจ้าระลึกได้ว่า ข้าพเจ้าต้องอาบัติชื่อนี้เพียงเล็กน้อย .           ภิกษุผู้โจทก์นั้นปลอบโยนว่า เอาเถอะ ท่านผู้มีอายุจงรู้ตัวให้ดีเถิด เผื่อจะระลึกได้ว่าต้องอาบัติหนักแล้ว .

โดย แววตะวัน [4 ก.พ. 2547 , 20:33:07 น.] ( IP = 169.210.6.93 : : )

สลักธรรม 5           ภิกษุนั้นกล่าวว่า อันที่จริงข้าพเจ้าต้องอาบัติชื่อนี้เพียงเล็กน้อย ไม่ถูกใครถามยังรับ ไฉนข้าพเจ้าต้องอาบัติหนักแล้วถูกถาม จักไม่รับเล่า .           ภิกษุผู้โจทก์นั้นกล่าวว่า ก็ท่านต้องอาบัติชื่อนี้เพียงเล็กน้อย ไม่ถูกถามยังไม่รับ ไฉนท่านต้องอาบัติหนักแล้ว ไม่ถูกถามจักรับเล่า เอาเถอะ ท่านผู้มีอายุ จงรู้ตัวให้ดีเถิด เผื่อจะระลึกได้ว่าต้องอาบัติหนักแล้ว .           ภิกษุนั้นกล่าวว่า ข้าพเจ้ากำลังระลึกได้แล ข้าพเจ้าต้องอาบัติหนักแล้ว คำที่ว่าข้าพเจ้าระลึกไม่ได้ว่าข้าพเจ้าต้องอาบัติหนักนี้ ข้าพเจ้าพูดพลั้งพูดพลาดไป . [๖๔] พ. ก็ติณวัตถารกะเป็นอย่างไร? .           -พ. พวกภิกษุในธรรมวินัยนี้ เกิดขัดใจทะเลาะวิวาทกันอยู่ ได้ประพฤติล่วงและได้พูดละเมิดกรรมอันไม่สมควรแก่สมณะเป็นอันมาก .           ภิกษุเหล่านั้นทั้งหมดพึงพร้อมเพรียงกันประชุม .           ครั้นแล้วภิกษุผู้ฉลาดที่เป็นฝ่ายเดียวกัน พึงประกาศให้สงฆ์ทราบว่า ข้าพเจ้าพึงแสดงอาบัติของท่านผู้มีอายุเหล่านี้และของตน ยกเว้นอาบัติที่มีโทษหยาบและอาบัติที่พัวพันกับคฤหัสถ์ ด้วยวินัยเพียงดังว่ากลบไว้ด้วยหญ้า .           ต่อนั้นภิกษุผู้ฉลาดในบรรดาภิกษุที่เป็นอีกฝ่ายหนึ่ง พึงประกาศให้สงฆ์ทราบว่า ข้าพเจ้าพึงแสดงอาบัติของท่านผู้มีอายุเหล่านี้และของตน ยกเว้นอาบัติที่มีโทษหยาบและอาบัติที่พัวพันกับคฤหัสถ์ ด้วยวินัยเพียงดังว่ากลบไว้ด้วยหญ้า .

โดย แววตะวน [4 ก.พ. 2547 , 20:34:47 น.] ( IP = 169.210.6.93 : : )

สลักธรรม 6 [๖๕] พ. ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งความระลึกถึงกัน เป็นเหตุก่อความรัก ก่อความเคารพ เป็นไปเพื่อสงเคราะห์กัน เพื่อไม่วิวาทกัน เพื่อความพร้อมเพรียงกัน เพื่อเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันนี้มี ๖ อย่าง ๖ อย่างเป็นไฉน? .           -พ. (๑) ภิกษุมีกายกรรมประกอบด้วยเมตตา ปรากฏในเพื่อนร่วมประพฤติพรหมจรรย์ ทั้งในที่แจ้ง ทั้งในที่ลับ .           (๒) ภิกษุมีวจีกรรมประกอบด้วยเมตตา ปรากฏในเพื่อนร่วมประพฤติพรหมจรรย์ ทั้งในที่แจ้ง ทั้งในที่ลับ .           (๓) ภิกษุมีมโนกรรมประกอบด้วยเมตตา ปรากฏในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ทั้งในที่แจ้ง ทั้งในที่ลับ .           (๔) ภิกษุมีลาภ ย่อมเป็นผู้บริโภคเฉลี่ยทั่วไปกับเพื่อนร่วมประพฤติพรหมจรรย์ผู้มีศีล .           (๕) ภิกษุถึงความเป็นผู้เสมอกันโดยศีลในศีลทั้งหลาย ที่ไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไท อันวิญญูชนสรรเสริญ อันตัณหาและทิฐิไม่แตะต้อง เป็นไปพร้อมเพื่อสมาธิ .           (๖) ภิกษุถึงความเป็นผู้เสมอกันโดยทิฐิในทิฐิที่เป็นของพระอริยะ อันนำออก ชักนำผู้กระทำตามเพื่อความสิ้นทุกข์โดยชอบ . [๖๖] พ. ถ้าพวกเธอพึงสมาทานสาราณียธรรมทั้ง ๖ อย่างนี้ประพฤติอยู่ พวกเธอจะยังเห็นทางกล่าวพวกเราได้ ซึ่งจะอดกลั้นไว้ไม่ได้ละหรือ? .           -อา. ข้อนี้หามิได้เลย . จบ สามคามสูตร ที่ ๔ . ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ.

โดย แววตะวัน [4 ก.พ. 2547 , 20:36:02 น.] ( IP = 169.210.6.93 : : )

สลักธรรม 7 คราวนี้มีศัพท์ใหม่เยอะจังนะคะ อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [5 ก.พ. 2547 , 14:20:11 น.] ( IP = 203.144.143.250 : : 203.118.100.119 )

สลักธรรม 8 ขอบคุณมากค่ะคุณแววตะวัน ที่นำพระสูตรนี้มาขยายความในกระทู้ที่ ๔๔๕๐ ได้ทราบเรื่องโดยละเอียดชัดเจนเลยค่ะ..สาธุ

โดย น้องกิ๊ฟ [5 ก.พ. 2547 , 18:16:50 น.] ( IP = 169.210.5.50 : : )

สลักธรรม 9 ดีใจที่พยายามทำความเข้าใจครับ.

โดย แววตะวัน [6 ก.พ. 2547 , 00:34:28 น.] ( IP = 169.210.6.56 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด