ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๔ ข้อ ๒๓๖ - ๒๔๖

---

๕. พหุธาตุกสูตร (๑๑๕) . http://202.44.204.76/cgi-bin/stshow.pl?book=14&lstart=3382&lend=3596 [๒๓๖] อา. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ . จะควรเรียกว่าภิกษุเป็นบัณฑิต มีปัญญาพิจารณา ด้วยเหตุเท่าไรหนอแล? .           -พ. เป็นผู้ฉลาดในธาตุ ฉลาดในอายตนะ ฉลาดในปฏิจจสมุปบาท และฉลาดในฐานะและอฐานะ . [๒๓๗] อา. ควรเรียกว่าภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ ด้วยเหตุเท่าไร? .           -พ. ธาตุนี้มี ๑๘ อย่างแล ได้แก่ ธาตุคือจักษุ ธาตุคือรูป ธาตุคือจักษุวิญญาณ ธาตุคือโสต ธาตุคือเสียง ธาตุคือโสตวิญญาณ ธาตุคือฆานะ ธาตุคือกลิ่น ธาตุคือฆาน-วิญญาณ ธาตุคือชิวหา ธาตุคือรส ธาตุคือชิวหาวิญญาณ ธาตุคือกาย ธาตุคือโผฏฐัพพะ ธาตุคือกายวิญญาณ ธาตุคือมโน ธาตุคือธรรมารมณ์ ธาตุคือมโนวิญญาณ ด้วยเหตุที่ภิกษุรู้อยู่ เห็นอยู่ จึงควรเรียกได้ว่าภิกษุผู้ฉลาดในธาตุ .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:26:58 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 1 หมายเหตุ . ชื่อว่าธาตุ .           เพราะหมายความว่า ทรงไว้ซึ่งผลและสภาวะของตน เพราะว่าบรรดาผลและสภาวะลทั้งหลาย ๒ อย่างนี้ สิ่งที่ให้เกิดผล ชื่อว่า ธาตุ เพราะหมายความว่า ทรงไว้ซึ่งผลของตนและสภาวะของตน นอกจากนี้ ชื่อว่า ธาตุ เพราะหมายความว่า ทรงไว้เฉพาะสภาวะอย่างเดียว ( อรรถกถา เล่ม ๔๕ หน้า ๓๔๑ ) . ชื่อว่าธาตุ .           เพราะอรรถว่า เป็นสภาวะ มิใช่สัตว์ ( อรรถกถา เล่ม ๖๙ หน้า ๒๒๑ ) . ชื่อว่าธาตุ .           เพราะอรรถว่าเป็นสภาวะ เป็นนิสสัตตะ และเป็นสุญญตะ ( อรรถกถา เล่ม ๘๑ หน้า ๑๒๑ ) .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:28:20 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 2 [๒๓๘] อา. ก็ปริยายแม้อื่น ที่ควรเรียกว่าภิกษุผู้ฉลาดในธาตุจะพึงมีไหม? .           -พ. มี ธาตุนี้มี ๖ อย่าง ได้แก่ ธาตุคือดิน ธาตุคือน้ำ ธาตุคือไฟ ธาตุคือลม ธาตุคืออากาศ ธาตุคือวิญญาณ . [๒๓๙] อา. ก็ปริยายแม้อื่น ที่ควรเรียกว่าภิกษุผู้ฉลาดในธาตุจะพึงมีอีกไหม? .           -พ. มี ธาตุนี้มี ๖ อย่าง ได้แก่ ธาตุคือสุข ธาตุคือทุกข์ ธาตุคือโสมนัส ธาตุคือโทมนัส ธาตุคืออุเบกขา ธาตุคืออวิชชา . [๒๔๐] อา. ก็ปริยายแม้อื่น ที่ควรเรียกว่าภิกษุผู้ฉลาดในธาตุจะพึงมีอีกไหม? .           -พ. มี ธาตุนี้มี ๖ อย่าง ได้แก่ ธาตุคือกาม ธาตุคือเนกขัมมะ ธาตุคือพยาบาท ธาตุคือความไม่พยาบาท ธาตุคือความเบียดเบียน ธาตุคือความไม่เบียดเบียน . [๒๔๑] อา. ก็ปริยายแม้อื่น ที่ควรเรียกว่าภิกษุผู้ฉลาดในธาตุจะพึงมีอีกไหม? .           -พ. มี ธาตุนี้มี ๓ อย่าง ได้แก่ ธาตุคือกาม ธาตุคือรูป ธาตุคืออรูป .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:29:28 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 3 [๒๔๒] อา. ก็ปริยายแม้อื่น ที่ควรเรียกว่าภิกษุผู้ฉลาดในธาตุจะพึงมีอีกไหม? .           -พ. มี ธาตุนี้มี ๒ อย่าง คือ สังขตธาตุ อสังขตธาตุ . [๒๔๓] อา. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ . ควรเรียกว่าภิกษุผู้ฉลาดในอายตนะ ด้วยเหตุเท่าไร? .           -พ. อายตนะทั้งภายในและภายนอกนี้ มีอย่างละ ๖ แล คือ จักษุและรูป โสตและเสียง ฆานะและกลิ่น ชิวหาและรส กายและโผฏฐัพพะ มโนและธรรมารมณ์ ด้วยเหตุที่ภิกษุรู้อยู่ เห็นอยู่ จึงควรเรียกได้ว่า ภิกษุผู้ฉลาดในอายตนะ . [๒๔๔] อา. ก็จะควรเรียกว่า ภิกษุผู้ฉลาดในปฏิจจสมุปบาท ด้วยเหตุเท่าไร? .           -พ. ย่อมรู้อย่างนี้ว่า เมื่อเหตุนี้มีผลนี้จึงมี เพราะเหตุนี้เกิดขึ้นผลนี้จึงเกิดขึ้น เมื่อเหตุนี้ไม่มีผลนี้จึงไม่มี เพราะเหตุนี้ดับผลนี้จึงดับ คือ เพราะอวิชชาเป็นปัจจัยจึงมีสังขาร ฯลฯ เพราะชาติเป็นปัจจัยจึงมีชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส อย่างนี้เป็น ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ แต่เพราะอวิชชานั่นแลดับด้วยวิราคะไม่มีส่วนเหลือจึงดับสังขารได้ เพราะสังขารดับจึงดับวิญญาณได้ ฯลฯ เพราะชาติดับจึงดับชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสได้ อย่างนี้เป็นความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนี้ .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:30:34 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 4 [๒๔๕] อา. ควรเรียกว่า ภิกษุผู้ฉลาดในฐานะและอฐานะ ด้วยเหตุเท่าไร? .           -พ. ย่อมรู้ชัดว่า (๑) ข้อที่มิใช่ฐานะ มิใช่โอกาส คือบุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ . [ ในอรรถกถา ท่านหมายถึงพระโสดาบันผู้ถึงพร้อมด้วยสัมมาทิฐิ ] . พึงเข้าใจสังขารไรๆ โดยความเป็นของเที่ยง นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ข้อที่เป็นฐานะมีได้แล คือ ปุถุชน พึงเข้าใจ สังขารไรๆ โดยความเป็นของเที่ยง นั้นเป็นฐานะที่มีได้ .           (๒) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ พึงเข้าใจสังขารไรๆ โดยความเป็นสุข นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนพึงเข้าใจสังขารไรๆ โดยความเป็นสุขนั่นเป็นฐานะที่มีได้ .           (๓) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ พึงเข้าใจธรรมไรๆ โดยความเป็นอัตตา นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนพึงเข้าใจธรรมใดๆ โดยความเป็นอัตตา นั่นเป็นฐานะที่มีได้ .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:31:31 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 5           (๔) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ พึงปลงชีวิตมารดา นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนพึงปลงชีวิตมารดาได้ นั่นเป็นฐานะที่มีได้ .           (๕) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ พึงปลงชีวิตบิดา นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนพึงปลงชีวิตบิดาได้ นั่นเป็นฐานะที่มีได้ .           (๖) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ พึงปลงชีวิตพระอรหันต์ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนพึงปลงชีวิตพระอรหันต์ได้ นั่นเป็นฐานะที่มีได้ .           (๗) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ มีจิตคิดประทุษร้าย พึงทำโลหิตแห่งตถาคตให้ห้อขึ้น นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนมีจิตคิดประทุษร้าย พึงทำโลหิตแห่งตถาคตให้ห้อขึ้นได้ นั่นเป็นฐานะที่มีได้ .           (๘) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ พึงทำลายสงฆ์ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนพึงทำลายสงฆ์ได้ นั่นเป็นฐานะที่มีได้ .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:32:35 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 6           (๙) บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฐิ จะพึงมุ่งหมายศาสดาอื่น นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ ปุถุชนจะพึงมุ่งหมายศาสดาอื่นได้ นั่นเป็นฐานะที่มีได้ .           (๑๐) พระอรหันตสัมมาสัมพุทธ ๒ พระองค์ พึงเสด็จอุบัติในโลกธาตุเดียวกัน ไม่ก่อนไม่หลังกัน นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๑) พระเจ้าจักรพรรดิ ๒ องค์ พึงเสด็จอุบัติในโลกธาตุเดียวกัน ไม่ก่อนไม่หลังกันนั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๒) สตรีพึงเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๓) สตรีพึงเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๔) สตรีพึงสำเร็จ เป็นท้าวสักกะ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๕) สตรีพึงสำเร็จเป็นมาร นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๖) สตรีพึงสำเร็จเป็นพรหม นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:33:43 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 7           (๑๗) วิบากแห่งกายทุจริต พึงเกิดเป็นที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๘) วิบากแห่งวจีทุจริต พึงเกิดเป็นที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๑๙) วิบากแห่งมโนทุจริตพึงเกิดเป็นที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๐) วิบากแห่งกายสุจริต พึงเกิดเป็นที่ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่าพอใจ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๑) วิบากแห่งวจีสุจริต พึงเกิดเป็นที่ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่าพอใจ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๒) วิบากแห่งมโนสุจริต พึงเกิดเป็นที่ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าใคร่ ไม่น่าพอใจ นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:34:47 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 8           (๒๓) บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยกายทุจริต เมื่อตายไป พึงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะกายทุจริตนั้นเป็นเหตุเป็นปัจจัย นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๔) บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยวจีทุจริต เมื่อตายไป พึงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะวจีทุจริตนั้นเป็นเหตุเป็นปัจจัย นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๕) บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยมโนทุจริต เมื่อตายไป พึงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะมโนทุจริตนั้นเป็นเหตุเป็นปัจจัย นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๖) บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยกายสุจริต เมื่อตายไป พึงเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะกายสุจริตนั้นเป็นเหตุ เป็นปัจจัย นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๗) บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยวจีสุจริต เมื่อตายไป พึงเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะวจีสุจริตนั้นเป็นเหตุเป็นปัจจัย นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .           (๒๘) บุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยมโนสุจริต เมื่อตายไป พึงเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะมโนสุจริตนั้นเป็นเหตุเป็นปัจจัย นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ .

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:35:45 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 9 [๒๔๖] อา. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น่าอัศจรรย์จริง ไม่น่าเป็นไปได้เลย . ธรรมบรรยายนี้ชื่อไร พระพุทธเจ้าข้า? .           -พ. ชื่อ พหุธาตุก [ชุมนุมธาตุมากอย่าง] บ้าง .           ชื่อจตุปริวัฏฏ [แสดงอาการเวียน ๔ รอบ] บ้าง .           ชื่อธรรมาทาส [แว่นส่องธรรม] บ้าง .           ชื่ออมตทุนทุภี [กลองบันลืออมฤต] บ้าง .           ชื่ออนุตตรสังคามวิชัย [ความชนะสงครามอย่างไม่มีความชนะอื่นยิ่งกว่า] บ้าง . จบ พหุธาตุกสูตร ที่ ๕ . ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ.

โดย แววตะวัน [16 ก.พ. 2547 , 00:36:43 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 10 ขอบคุณมากค่ะคุณแววตะวัน

โดย น้องกิ๊ฟ [16 ก.พ. 2547 , 23:12:14 น.] ( IP = 202.129.45.207 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด