ขอคำอธิบายเรื่อง..มูลจิต

---

เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ได้ฟังธรรมและมีคำว่า.. อกุศล อกุศลมูลจิต อกุศลเหตุ จึงอยากทำความเข้าใจให้กว้างกว่านี้ว่า..มูลจิตนั้นเป็นอย่างไรค่ะ?

โดย วิภา เลิศจังตระกูล - [15 ต.ค. 2544 , 10:39:16 น.] ( IP = 203.170.156.145 : : 203.170.156.145 )

สลักธรรม 1 มูลจิต คำว่ามูลนั้น หมาย ราก เง้า หรือเดิม มูลจิต นั้น จิตมีรากเง้าเดิม โลภมูลจิต หมายเอาจิตที่มีโลภะเป็นมูลรากเดิม มูลนี้หมายเอาความเป็นเหตุได้ โลภมูลจิตจึงเป็นโลภเหตุ แม้โทสะ และโมหะก็เช่นกัน ขอตอบแทนท่านผู้รู้ทั้งหลายก่อน ท่านผู้รู้ทั้งหลายคงมีโอกาสที่จะขยายความให้กว้างขวางต่อไป เอวัง

โดย ธีรวัส บำเพ็ญบุญบารมี [15 ต.ค. 2544 , 13:46:41 น.] ( IP = 203.144.228.200 : : )

สลักธรรม 2 สวัสดีค่ะคุณวิภา ที่นับถือ มูลจิตที่ถามมานั้น จะขอวิเคราะห์ “จิต” ในแง่มูลรากให้เกิดความเข้าใจก่อนนะค่ะ คุณวิภาลองนึกถึงต้นไม้ใหญ่ๆสักต้นหนึ่งนะคะ ต้นไม้นั้นตั้งอยู่ได้อย่างมั่นคง ก็เพราะอาศัย รากแก้วยึดไว้ ชีวิตของคนเราก็เช่นกันค่ะคุณวิภา จากทารกไปสู่วัยหนุ่มวัยสาว และจากหนุ่มสาวไปสู่วัยแก่เฒ่า ก็อาศัย รากแก้วของจิตใจฉันนั้นค่ะ คำว่ารากแก้วของจิตใจ ในทางธรรมะใช้คำว่ามูล หรือ เหตุ คำว่าเหตุมีหลายความหมาย แต่ตอนนี้เราจะมุ่งหมายถึง รากแก้วของจิต ไม่เลยไปถึงความหมายอื่นนะคะระวังอย่าสับสน ธรรมชาติใดที่อุดหนุนให้จิตใจตั้งอยู่อย่างมั่นคง ดุจดังรากแก้วของต้นไม้ ธรรมชาตินั้นแหละ คือ รากแก้วของจิตใจค่ะ(เรียกว่า มูลรากของจิต หรือเหตุของจิต) ประเภทของรากแก้วของจิต ถ้าจะนับจำนวนแล้ว ( มูล หรือ เหตุ ) มี 6ชนิดค่ะ 1. โลภะเหตุ องค์ธรรมได้แก่ โลภเจตสิก 2. โทสะเหตุ องค์ธรรมได้แก่ โทสเจตสิก 3. โมหะเหตุ องค์ธรรมได้แก่ โมหเจตสิก 4. อโลภเหตุ องค์ธรรมได้แก่ อโลภเจตสิก 5. อโทสเหตุ องค์ธรรมได้แก่ อโทสเจตสิก 6. อโมหเหตุ องค์ธรรมได้แก่ ปัญญาเจตสิก เนื่องด้วย โลภะเหตุ โทสะเหตุ และโมหะเหตุจะประกอบอยู่ใน อกุศลจิตเท่านั้น รวมเรียกว่า อกุศล 3 เหตุ ส่วน อโลภเหตุ อโสเหตุ และอโมหเหตุ สามารถประกอบอยู่ในกุศลจิต และ อพยากตจิตบางประเภท เมื่อใด อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุประกอบกับ กุศลจิต ก็เรียกว่า กุศล 3 เหตุ แต่ถ้าไปประกอบกับอพยากตจิต เหตุทั้ง 3 นี้ก็จะเรียกว่า อพยากตเหตุ 3 รวมความว่า จำนวนมูลรากของจิต หรือเหตุ ของจิต เมื่อแยกตามประเภทที่ประกอบกับจิต ก็จะมี 9 เหตุคือ อกุศลเหตุ 3 กุศลเหตุ 3 อพยากตเหตุ 3 จิตในแง่ของมูลราก ก็ขอให้คุณวิภา สังเกตุจะวิเคราะห์ได้ว่า จิตทั้งหมดมี 89 ดวง สามารถแบ่งตามมูลรากแก้วของจิต หรือแบ่งตามเหตุที่ประกอบกับจิตแล้ว แยกได้ 2 จำพวกคือ 1. จิตที่ไม่มีรากแก้วประกอบ( อเหตุกจิต ) 18 ดวง 2. จิตที่มีรากแก้วประกอบ ( สเหตุกจิต ) 71 ดวง รวมเป็น 89 ดวง ดิฉันคิดว่า คุณวิภาคงทำความเข้าใจ ได้มากขึ้นนะค่ะ ถ้ายังสงสัยหรือมีอะไร ที่คิดว่าดิฉันพอจะชี้แนะให้ได้ก็ยินดีค่ะ เชิญได้ทุกเมื่อนะค่ะ [font color=”0000ff”] อาจารย์บุษกร เมธางกูร.

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร. - [15 ต.ค. 2544 , 15:51:30 น.] ( IP = 203.170.157.84 : : 203.170.157.84 )

สลักธรรม 3 สวัสดีครับ คุณวิภา ผมขอแสดงความคิดเห็น สักนิด ใน คำว่าอกุศล ได้แก่ อกุศลจิต ๑๒ เจตสิก ๒๗ หากจะมองดูที่ อกุสลา ธัมมา สภาวธรรมทั้งหลายที่เป็น อกุศล องค์ธรรม ได้แก่ อกุศลจิต ๑๒ เจตสิก ๒๗ ( กล่าวโดยรวม คำว่าอกุศล ) ครับผม

โดย เณรสิงห์ [15 ต.ค. 2544 , 18:39:42 น.] ( IP = 203.170.156.213 : : 203.170.156.213 )

สลักธรรม 4 คุณวิภาต้องเป็นเหมือนผมแน่เลย !

โดย น้องจ้อย [15 ต.ค. 2544 , 19:59:56 น.] ( IP = 203.145.4.243 : : )

สลักธรรม 5 ขอขอบคุณท่านอาจารย์บุษกรมากค่ะ เข้าใจมากเลยค่ะ เพราะเห็นความแตกต่างได้อย่างชัดเจนจริงๆจากคำอธิบายของอาจารย์ค่ะ อ้อ! น้องจ้อย พี่วิภาได้เริ่มเรียนอภิธรรมเมื่อต้นเดือนกรกฏาคมนี้เองค่ะ ทีแรกก็ไม่รู้และทำอาการคล้ายที่น้องจ้อยทำนี่แหละค่ะ แต่เมื่อได้เรียนแล้วอาการอย่างนี้ไม่มีเลยค่ะ จะมีก็แต่สงสัย และยังมีผู้ให้คำตอบอยู่ ระวังนะค่ะน้องจ้อย เดี๋ยวชีวิตจะสายเกินไปนะค่ะ มีความตั้งใจเสียอย่างทุกอย่างต้องทำได้แน่ค่ะ วิภา เลิศจังตระกูล

โดย วิภา เลิศจังตระกูล - [16 ต.ค. 2544 , 05:54:30 น.] ( IP = 203.170.141.22 : : )

สลักธรรม 6 เข้ามาอ่านคำอธิบายเรื่อง อกุศล อกุศลมูล และอกุศลเหตุ ที่อาจารย์บุษกรอธิบายแก่คุณวิภานั้น เข้าใจความหมายของแต่ละคำได้ดีที่เดียว โดยเฉพาะการอธิบายในลักษณะของ"รากแก้ว" และในความเข้าใจนั้นก็รู้สึกถึงความน่ากลัวของมูลและเหตุ ที่มีอยู่เป็นรากแก้วของจิตใจ....

โดย อาภา [16 ต.ค. 2544 , 12:23:19 น.] ( IP = 202.183.178.163 : : )

สลักธรรม 7 อธิบายได้เด่นมากเลยครับ คุณบุษกร และต้องขอขอบคุณมากด้วยครับ ทำให้ เข้าใจมูลเหตุได้ดีด้วยครับ อรัญ..นัเรียนอภิธรรม อ.ช.ว.

โดย อรัญ [16 ต.ค. 2544 , 15:29:54 น.] ( IP = 203.170.151.152 : : 203.170.151.152 )

สลักธรรม 8 ผมจะพยายามฮะ

โดย น้องจ้อย [16 ต.ค. 2544 , 20:40:56 น.] ( IP = 203.145.4.225 : : )

สลักธรรม 9 อยากทราบเกี่ยวกับจิต 89 ดวง(121 ดวง) แบบละเอียดๆกว่านี้ได้มั้ยคะ? เพราะต้องการนำไปทำรายงานเพื่อศึกษา .. แต่ไม่ทราบข้อมูลอะไรเลย จึงใคร่ขอความกรุณามา ณ ที่นี้

โดย เด็กนักเรียน [21 มิ.ย. 2545 , 21:29:13 น.] ( IP = 203.113.67.40 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด