ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๔ ข้อ ๓๔๔ - ๓๕๖

---

๒. มหาสุญญตสูตร (๑๒๒) . http://202.44.204.76/cgi-bin/stshow.pl?book=14&lstart=4796&lend=5039 [๓๔๔] พ. ดูกรอานนท์ . ในวิหารของเจ้ากาลเขมกะ ศากยะ เขาแต่งตั้งเสนาสนะไว้มากด้วยกัน ที่นั่นมีภิกษุอยู่มากมายหรือ? .           -อา. มากมาย พระพุทธเจ้าข้า .           พ. ดูกรอานนท์ ภิกษุผู้ชอบคลุกคลีกันย่อมไม่งามเลย ข้อที่ภิกษุผู้ชอบคลุกคลีกัน จักเป็นผู้ได้สุขเกิดแต่เนกขัมมะ, ความสงัด, ความเข้าไปสงบ, ความตรัสรู้ตาม ความปรารถนาโดยไม่ยากไม่ลำบาก นั่นไม่ใช่ฐานะที่มีได้ . [๓๔๗] พ. ก็ภิกษุจะดำรงจิตภายใน ให้จิตภายในสงบ ทำจิตภายในให้เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ตั้งจิตภายในมั่นได้อย่างไร? .           -พ. เข้าปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน .           อย่างนี้แล ภิกษุชื่อว่าย่อมดำรงจิตภายใน ให้จิตภายในสงบ ทำจิตภายในให้เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ตั้งจิตภายในมั่น .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:03:27 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 1           ภิกษุนั้นย่อมใส่ใจความว่างภายใน เมื่อเธอกำลังใส่ใจความว่างภายใน จิตยังไม่แล่นไป ภิกษุย่อมรู้ชัดว่า จิตยังไม่แล่นไป ด้วยอาการนี้แล ย่อมเป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องความว่างภายในนั้นได้ .           ภิกษุนั้นย่อมใส่ใจความว่างภายนอก ... .           ภิกษุนั้นย่อมใส่ใจความว่างทั้งภายในและภายนอก ... .           ภิกษุนั้นย่อมใส่ใจอาเนญชสมาบัติ เมื่อเธอกำลังใส่ใจอาเนญชสมาบัติ จิตยังไม่แล่นไปภิกษุย่อมรู้ชัดว่า จิตยังไม่แล่นไป ด้วยอาการนี้แล ย่อมเป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องอาเนญชสมาบัตินั้นได้ .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:06:07 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 2           ภิกษุนั้นพึงดำรงจิตภายใน ให้จิตภายในสงบ ทำจิตภายในให้เป็นธรรมเอกผุดขึ้น ตั้งจิตภายในให้มั่น ในสมาธินิมิตข้างต้นนั้นแล เธอย่อมใส่ใจความว่างภายใน เมื่อเธอกำลังใส่ใจความว่างภายใน จิตย่อมแล่นไป ภิกษุย่อมรู้ชัดว่าจิตแล่นไป ด้วยอาการนี้แล ย่อมเป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องความว่างภายในนั้นได้ .           ภิกษุนั้นย่อมใส่ใจความว่างภายนอก ... .           ภิกษุนั้นย่อมใส่ใจความว่างทั้งภายในและภายนอก .           ภิกษุนั้นย่อมใส่ใจอาเนญชสมาบัติ เมื่อเธอกำลังใส่ใจอาเนญชสมาบัติ จิตย่อมแล่นไป ภิกษุย่อมรู้ชัดว่าจิตย่อมแล่นไป ด้วยอาการนี้แล ย่อมเป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องอาเนญชสมาบัตินั้นได้ .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:07:18 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 3           เมื่อภิกษุนั้นอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ จิตย่อมน้อมไปเพื่อจะจงกรม, เพื่อจะยืน, เพื่อจะนั่ง เพื่อจะนอน, เธอย่อมจงกรม, ยืน, นั่ง, นอนด้วยใส่ใจว่า อกุศลธรรมลามกคืออภิชฌาและโทมนัสจักไม่ครอบงำได้ ด้วยอาการนี้แล เป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องการจงกรม, ยืน, นั่ง, นอน .           ภิกษุนั้นอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ จิตย่อมน้อมไปเพื่อจะพูด เธอย่อมใส่ใจว่า เราจักไม่พูดเรื่องของปุถุชน คือ เรื่องพระราชาบ้าง ฯลฯ เรื่องความเจริญและความเสื่อมบ้าง ด้วยอาการนี้แลเป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องการพูด และเธอใส่ใจว่า เราจักพูดเรื่องขัดเกลากิเลสอย่างยิ่ง เพื่อนิพพาน คือ เรื่องมักน้อย เรื่องยินดีของของตน เรื่องความสงัด เรื่องไม่คลุกคลี เรื่องปรารภความเพียร เรื่องศีล เรื่องสมาธิ เรื่องปัญญา เรื่องวิมุตติ เรื่องวิมุตติญาณทัสสนะ ด้วยอาการนี้แล เป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องการพูด .           เมื่อภิกษุนั้นอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ จิตย่อมน้อมไปเพื่อจะตรึก เธอย่อมใส่ใจว่า เราจักไม่ตรึกในวิตกที่เป็นของปุถุชน คือ กามวิตก พยาบาทวิตก วิหิงสาวิตก ด้วยอาการนี้แล เป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องการตรึก และเธอใส่ใจว่า เราจักตรึกในวิตกของพระอริยะ คือ เนกขัมมวิตก อพยาบาทวิตก อวิหิงสาวิตก ด้วยอาการนี้แล เป็นอันเธอรู้สึกตัวในการตรึก .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:08:11 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 4 [๓๔๙] พ. กามคุณนี้มี ๕ อย่างแล ๕ อย่างเป็นไฉน? .           -พ. คือ รูปที่รู้ได้ด้วยจักษุ เสียงที่รู้ด้วยโสต ... กลิ่นที่รู้ได้ด้วยฆานะ ... รสที่รู้ได้ด้วยชิวหา ... โผฏฐัพพะที่รู้ได้ด้วยกาย อันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ เป็นที่รัก ประกอบด้วยกาม เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด ซึ่งเป็นที่ที่ภิกษุพึงพิจารณาจิตของตนเนืองๆ ว่ามีอยู่หรือหนอแล ที่ความฟุ้งซ่านแห่งใจเกิดขึ้นแก่เราเพราะกามคุณ ๕ นี้อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือเพราะอายตนะใดอายตนะหนึ่ง ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้ชัดว่ามีอยู่แล รู้ชัดว่ายังละไม่ได้ แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้ว่าไม่มีเลย รู้ชัดว่าาละได้แล้ว ด้วยอาการนี้แล เป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องกามคุณ ๕ .           อุปาทานขันธ์ทั้ง ๕ นี้แล เป็นที่ที่ภิกษุพึงเป็นผู้พิจารณาเห็นทั้งความเกิดและความดับอยู่ย่อมละอัสมิมานะในอุปาทานขันธ์ ๕ ได้ เมื่อเป็นเช่นนั้น ภิกษุย่อมรู้ชัดอย่างนี้ว่า เราละอัสมิมานะในอุปาทานขันธ์ ๕ ของเราได้แล้ว ด้วยอาการนี้แล เป็นอันเธอรู้สึกตัวในเรื่องอุปาทานขันธ์ ๕ .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:09:12 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 5 [๓๕๐] พ. ดูกรอานนท์ . สาวกมองเห็นอำนาจประโยชน์อะไร จึงควรใกล้ชิดติดตามศาสดา? .           -อา. เนื้อความแห่งพระภาษิตนี้แจ่มแจ้งเฉพาะพระผู้มีพระภาคเท่านั้น ภิกษุทั้งหลายฟังต่อพระผู้มีพระภาคแล้วจักทรงจำไว้ . [๓๕๑] พ. สาวกไม่ควรจะติดตามศาสดาเพียงเพื่อฟังสุตตะ เคยยะ และไวยากรณ์เลย นั่นเพราะเหตุไร? .           -พ. เพราะธรรมทั้งหลายอันพวกเธอสดับแล้ว ทรงจำแล้ว คล่องปากแล้ว เพ่งตามด้วยใจแล้ว แทงตลอดดีแล้วด้วยความเห็นเป็นเวลานาน . ( ภิกษุแม้ถึงจะเรียนสุตตปริยัติ แต่ไม่ปฏิบัติอนุโลมปฏิปทาสมควรแก่สุตตปริยัตินั้น เธอย่อมชื่อว่าไม่มีอาวุธนั้น ส่วนภิกษุใดปฏิบัติภิกษุนั้นแหละจึงชื่อว่ามีอาวุธ – อรรถกถา เล่ม ๒๓ หน้า ๓๔ ) .           แต่สาวกควรจะใกล้ชิดติดตามศาสดาเพื่อฟังเรื่องราวเห็นปานฉะนี้ ซึ่งเป็นเรื่องขัดเกลากิเลสอย่างยิ่ง เป็นที่สบายแก่การพิจารณาทางใจ เป็นไปเพื่อความเบื่อหน่ายส่วนเดียว เพื่อนิพพาน คือ เรื่องมักน้อย เรื่องยินดีของของตน เรื่องความสงัด เรื่องไม่คลุกคลี เรื่องปรารภความเพียร เรื่องศีล เรื่องสมาธิ เรื่องปัญญา เรื่องวิมุตติ เรื่องวิมุตติญาณทัสสนะ .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:10:22 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 6           เมื่อเป็นเช่นนั้น . ( เมื่ออยู่อย่างโดดเดี่ยวอย่างนั้น - อรรถกถา เล่ม ๒๓ หน้า ๓๕ ) . จะมีอุปัททวะของอาจารย์ . ( ชื่อว่าอุปัททวะของอาจารย์ เพราะมีอันตรายคือกิเลสเกิดขึ้นในภายในของตน – อรรถกถา เล่ม ๒๓ หน้า ๓๕ ) . อุปัททวะของศิษย์ อุปัททวะของผู้ประพฤติพรหมจรรย์ . อรรถกถาอธิบายว่า .           ภิกษุบางพวกแม้จะอยู่รูปเดียวก็ไม่เกิดประโยชน์ ฉะนั้นเพื่อจะทรงแสดงโทษในความอยู่โดดเดี่ยว . ( ของ ) . font size=4 font color=660000] ภิกษุบางพวกนั้น จึงตรัสว่า “เมื่ออยู่อย่างโดดเดี่ยวอย่างนั้น มีอยู่” [/font]. ( อรรถกถา เล่ม ๒๓ หน้า ๓๕ ) . ศัพท์ . อุปัททวะ ๔ .           คือ โสกะอันเป็นเครื่องเผาใจ ปริเทวะอันเป็นการพิไรรำพัน ทุกขะอันเป็นความไม่สำราญทางกาย โทมนัสอันเป็นควมไม่สำราญทางใจ . ( อรรถกถาเล่ม ๑๔ หน้า ๒๗๔ ) . [๓๕๒] พ. ก็อุปัททวะของอาจารย์ย่อมมีได้อย่างไร? .           -พ. ศาสดาบางท่านย่อมพอใจเสนาสนะอันสงัด พวกพราหมณ์และคฤหบดี ชาวนิคมและชาวชนบทพากันเข้าไปแล้ว ศาสดานั้นจะปรารถนาอย่างหมกมุ่น จะถึงความวุ่นวาย จะเวียนมาเพื่อความเป็นผู้มักมาก .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:11:34 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 7 [๓๕๓] พ. ก็อุปัททวะของศิษย์ย่อมมีได้อย่างไร? .           -พ. สาวกของศาสดานั้นแล เมื่อเพิ่มพูนวิเวกตามศาสดานั้น ย่อมพอใจเสนาสนะอันสงัด พวกพราหมณ์และคฤหบดี ชาวนิคมและชาวชนบทพากันเข้าไปหาแล้ว สาวกนั้นจะปรารถนาอย่างหมกมุ่น จะถึงความวุ่นวาย จะเวียนมาเพื่อความเป็นผู้มักมาก . [๓๕๔] พ. ก็อุปัททวะของผู้ประพฤติพรหมจรรย์ย่อมมีได้อย่างไร? .           -พ. ตถาคตนั้นย่อมพอใจเสนาสนะอันสงัด พวกพราหมณ์และคฤหบดี ชาวนิคมและชาวชนบท จะพากันเข้าไปหา ตถาคตนั้นย่อมไม่ปรารถนาอย่างหมกมุ่น ไม่ถึงความวุ่นวาย ไม่เวียนมาเพื่อความเป็นผู้มักมาก .           ส่วนสาวกของตถาคตผู้ศาสดานั่นแล เมื่อเพิ่มพูนวิเวกตามตถาคตผู้ศาสดา ย่อมพอใจเสนาสนะอันสงัด พวกพราหมณ์และคฤหบดี ชาวนิคมและชาวชนบทะพากันเข้าไปหาแล้ว สาวกนั้นย่อมปรารถนาอย่างหมกมุ่น ถึงความวุ่นวาย เวียนมาเพื่อความเป็นผู้มักมาก อกุศลธรรมอันลามกได้ฆ่าสาวกนั้นเสียแล้ว .           ในอุปัททวะทั้ง ๓ นั้น อุปัททวะของผู้ประพฤติพรหมจรรย์นี้ มีวิบากเป็นทุกข์ มีวิบากเผ็ดร้อนกว่าอุปัททวะของอาจารย์และอุปัททวะของศิษย์ ทั้งเป็นไปเพื่อความตกต่ำด้วย เพราะฉะนั้นแล พวกเธอจงเรียกร้องเราด้วยความเป็นมิตร อย่าเรียกร้องเราด้วยความเป็นข้าศึก ข้อนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่พวกเธอตลอดกาลนาน .

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:12:41 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 8 [๓๕๕] พ. ก็เหล่าสาวกย่อมเรียกร้องศาสดาด้วยความเป็นข้าศึก ไม่ใช่เรียกร้องด้วยความเป็นมิตรอย่างไร? .           -พ. เหล่าสาวกไม่ฟังด้วยดี ไม่เงี่ยโสตสดับ ไม่ตั้งจิตรับรู้ และประพฤติหลีกเลี่ยงคำสอนของศาสดา . [๓๕๖] พ. ก็เหล่าสาวกย่อมเรียกร้องศาสดาด้วยความเป็นมิตร ไม่ใช่เรียกร้องด้วยความเป็นข้าศึกอย่างไร? .           -พ. เหล่าสาวกฟังด้วยดี เงี่ยโสตสดับ ตั้งจิตรับรู้ และไม่ประพฤติหลีกเลี่ยงคำสอนของศาสดา . จบ มหาสุญญตสูตร ที่ ๒ . ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ.

โดย แววตะวัน [22 ก.พ. 2547 , 06:13:33 น.] ( IP = 169.210.5.240 : : )

สลักธรรม 9 อนุโมทนาและขอบคุณมากค่ะ

โดย พี่ดา [23 ก.พ. 2547 , 10:58:55 น.] ( IP = 203.118.97.242 : : )

สลักธรรม 10 ผีเสื้อและดอกไม้สวยจังครับ พี่ดามีฝีมือจริงๆ สีของดอกจัดได้ลงตัวมาก ให้ความหมายได้เหมาะมากเลยครับ.

โดย แววตะวัน [24 ก.พ. 2547 , 01:08:11 น.] ( IP = 203.113.37.10 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด