มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


กุศลชวนกรรมในชวนะ 7 ดวง




อยากทราบรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องกุศลชวนกรรมในชวนะ 7 ดวงด้วยครับ เพื่อที่จะได้ไปทำความเข้าใจกับกระทู้ 4626 ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

โดย ชญานิน [24 ก.พ. 2547 , 11:54:55 น.] ( IP = 203.154.180.132 : : 190.99.0.30 ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

สวัสดีค่ะคุณชญานิน

ดีใจนะคะที่ได้ทราบว่ามีความสนใจที่จะศึกษาพระอภิธรรมเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง
ขอโทษนะคะที่ไม่ได้ตอบคำถามที่เจาะจงถามมาเนื่องจากติดภารกิจสำคัญของราชการ

มาคราวนี้ก็มาถามถึงเรื่องสำคัญเลยนะคะ....คือ เรื่องของชวนจิต..

ชวนจิต คือหน้าที่หนึ่งของจิตที่เกิดขึ้นในแต่ละวิถีที่รับอารมณ์ ..คือเมื่อมีอารมณ์มากระทบทางทวารใดทวารหนึ่ง ...กระบวนการทำงานของจิตที่เกี่ยวกับการรับอารมณ์ชนิดนั้นก็จะเกิดขึ้นนะคะ

ชวนจิตนี่แหละค่ะคือแหล่งสะสมอำนาจของกรรมที่ได้กระทำไว้ในแต่ละครั้ง ..และโดยธรรมเนียมแล้วการเกิดขึ้นของชวนจิตซึ่งอยู่ในวิถีจิตที่รับอารมณ์ที่มีกำลังแรง คือมีความชัดเจนต่อทวารที่รับอารมณ์และความใส่ใจในขณะที่พิจารณาอารมณ์นั้นแล้ว ชวนจิตก็จะเกิดขึ้นเพื่อกินอารมณ์นั้นถึง ๗ ดวง

หากจะเปรียบแล้วการเกิดขึ้นของชวนจิตก็เหมือนการโยนก้อนหินขึ้นสู่ที่สูงนะคะ

ในระยะแรกที่เราเหวี่ยงออกไประดับความสูงก็ยังมีเพียงเล็กน้อย แต่อำนาจจากการเหวี่ยงในระดับแรกนี่แหละค่ะที่ถ่ายทอดพลังผลักดันให้ก้อนหินสูงขึ้นจนถึงที่สุด และตกลงตามแรงดึงดูดในช่วงสุดท้าย

ชวนจิตดวงที่หนึ่งนั้นเพิ่งเริ่มต้นกินอารมณ์ก็เหมือนกับการเพิ่งเริ่มเหวี่ยงก้อนหิน ..ที่ระดับความสูงยังน้อยอยู่ ..อำนาจที่สะสมไว้ก็มีไม่มาก ...การให้ผลของชวนจิตดวงที่หนึ่งนี้จึงให้ผลได้เพียงในปัจจุบันชาตินะคะ ..เช่นที่พี่ดอกแก้วไอธิบายไว้แล้วว่าเป็นทิฏฐธรรมเวทนียกรรม ..และที่เห็นได้ง่ายอีกประการหนึ่งก็คือ ...ความสุขใจ ความสบายใจที่เกิดขึ้นหลังจากที่ได้กระทำแล้ว ...หรือคำยกย่องที่เกิดติดตามมา เช่นมีผู้มาอนุโมทนาในกุศล หรือประกาศชื่อเพื่อเป็นเกียรติเป็นต้นค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [24 ก.พ. 2547 , 15:35:07 น.] ( IP = 203.113.67.38 : : )


  สลักธรรม 2

สำหรับชวนจิตดวงที่สองถึงดวงที่หกก็เช่นกันค่ะ..โดยรวมแล้วจะเป็นแหล่งสะสมกรรมที่มีอำนาจมากจึงให้ผลภายหลังปฏิสนธิกาลในชาติที่สองไปแล้ว...ไม่ได้นำปฏิสนธิกาลในชาติต่อไปนะคะ..ตรงนี้ต้องทำความเข้าใจให้ดีสักนิด....และก็ให้ผลไปจนกระทั่งสิ้นสุดการเกิดคือเป็นพระอรหันต์ที่ดับขันธ์ไปแล้ว

ส่วนชวนจิตดวงที่จิตนั้นแม้จะอยู่ในอันดับสุดท้ายแต่ก็ยังคงมีอำนาจอยู่และโดยหน้าที่แล้วก็จะเป็นผู้ที่นำไปปฏิสนธิในชาติต่อไป ซึ่งก็มีอำนาจได้เพียงเท่านั้น ..ไม่สามารถตามไปให้ผลในภายหลังการปฏิสนธิได้อีกแล้ว ..... นี่คือสภาพโดยย่อของชวนจิตทั้งเจ็ดดวงนะคะ

สำหรับที่สงสัยในเรื่องกรรมเก่านั้น หากดูตามชวนจิตแล้วก็จะทราบได้ว่า สิ่งที่ได้รับในชาตินี้มีทั้งผลจากกรรมที่กระทำในปัจจุบันชาติ คือ ..ชวนจิตดวงที่ ๑ ...และผลจากกรรมที่กระทำไว้ในอดีตชาติคือ ..ชวนจิตดวงที่ ๒ - ๖ ค่ะ ..ส่วนที่นำคุณชญานินมาเกิดในชาตินี้ก็คือ อำนาจจากชวนจิตดวงที่ ๗ ซึ่งไม่สามารถให้ผลได้อีกแล้ว เพราะคุณชญานินได้เกิดขึ้นมาแล้วและไม่สามารถแปลงร่างแปลงกายเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาได้อีกแล้ว ....แม้จะกระทำศัลยกรรมก็เถอะค่ะ ก็ไม่ใช่ผลจากชวนจิตดวงที่ ๗ นี้

โดย น้องกิ๊ฟ [24 ก.พ. 2547 , 15:35:43 น.] ( IP = 203.113.67.38 : : )


  สลักธรรม 3

หากเป็นอย่างที่พี่ว่ามาแล้ว งั้นความเป็นอยู่ของผมทุกวันนี้ก็มีผลมาอำนาจกรรมของชวนจิตดวงที่ 1 ในชาตินี้ อำนาจกรรมของชวนจิตดวงที่ 7 ในชาติที่แล้ว และอำนาจกรรมของชวนจิตดวงที่ 2 - 6 ใน 2 ชาติที่แล้วซิครับ ผมเข้าใจอะไรผิดไหมครับ

โดย น้องซัน [24 ก.พ. 2547 , 20:57:46 น.] ( IP = 203.209.107.246 : : )


  สลักธรรม 4

งั้นหากผมเข้าใจไม่ผิด ที่พี่กิ๊ฟกล่าวว่า ชวนะจิตจะเกิดก็ต่อเมื่อเรามีความรู้สึกที่ชัดเจนต่ออารมณ์นั้นๆ เท่านั้น งั้นก็หมายความว่า หากเวลามีอารมณ์อะไรมาเกิดกับเรา แล้วเรารับอารมณ์นั้น แล้วมาไตร่ตรอง มาตั้งสติ ชวนจิตก็เกิดขึ้นเพราะเราชัดเจนกับอารมณ์นั้น แต่หากเวลามีอารมณ์แล้ว เราไม่แยแสกับอารมณ์นั้น ชวนจิตก็ไม่เกิดขึ้นซิครับ เพราะเราไม่ชัดเจนกับอารมณ์นั้น

พูดเป็นนามธรรมยิ่งพูดยิ่งงง ผมว่าผมพูดเป็นรูปธรรมดีกว่า จะได้เข้าใจง่ายขึ้น สมมติว่า น้องผมเปิดเพลงเสียงดังสนั่นห้อง ผมเกิดอารมณ์รำคาญใจขึ้น หากผมมาพิจารณาดูแล้วตั้งสติ คิดซะว่า นี่เรากำลังรำคาญอยู่นะ แต่ไม่เป็นไรหรอก น้องมันอยากฟังก็ให้ฟังไปเถอะ ตรงนี้ชวนจิตที่เป็นกุศลจะเกิดขึ้น หรือว่า เกิดอารมณ์เหมือนกัน แต่เกิดในแบบที่เป็นอกุศล รำคาญ หงุดหงิด เข้าไปเตะน้อง ก็เกิดชวนจิตเหมือนกัน แต่สมมติหากบังเอิญขณะที่น้องเปิดเพลงเสียงดัง กำลังคิดเรื่องอื่นอยู่ ก็เลยไม่ใส่ใจกับเสียงเพลง แบบนี้อารมณ์ที่ได้รับมาก็ไม่ชัดเจนเพราะเราไม่ได้สนใจอยู่ แบบนี้ชวนจิตก็ไม่เกิดขึ้น

ที่กล่าวมานี้มิทราบเข้าใจถูกหรือยังครับ

โดย น้องซัน [24 ก.พ. 2547 , 21:14:52 น.] ( IP = 203.209.107.246 : : )


  สลักธรรม 5

และขอถามอีกว่า ในวันๆหนึ่ง ชวนจิตเกิดขึ้นในขณะที่เรารับอารมณ์ใดๆก็ได้ใช่ไหมครับ หรือจะเกิดเพียงแค่อารมณ์ใดอารมณ์หนึ่งที่มีความรู้สึกกับมันรุนแรง เช่น โกรธจัด หรือ ดีใจจัด

โดย น้องซัน [24 ก.พ. 2547 , 22:01:51 น.] ( IP = 203.209.110.246 : : )


  สลักธรรม 6

อ่านข้อความที่น้องซันตอบมาแล้วก็รู้สึกเห็นใจนะคะที่ยังเข้าใจไม่ทะลุปรุโปร่ง

อุปสรรคนี้เกิดจากการเรียนรู้ที่ปราศจากพื้นฐานที่ดีน่ะค่ะ ..คำว่าพื้นฐานที่ดีหมายถึง ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสภาวธรรมที่มีปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎก

การสนใจเรื่อง ...ชวนจิต... นับเป็นเรื่องที่น่าดีใจค่ะที่อายุขนาดนี้ได้มีความสนใจในประเด็นสำคัญของจิตได้ขนาดนี้

ในคราวนี้ก็คงจะตอบสั้นๆนะคะ เพราะเห็นว่าควรจะเพิ่มเติมพื้นฐานเบื้องต้นให้มากกว่านี้ด้วยการศึกษาเรื่อง ..จิต ...เจตสิก และรูป เสียก่อน

มิใช่ว่าไม่อยากอธิบายให้ทราบ แต่หากอธิบายมากๆแล้วก็จะยิ่งสับสนเพราะไม่เคยพบข้อความในคำอธิบาย และไม่คุ้นเคยกับคำศัพท์ที่นำมาใช้

ขั้นตอนการเรียนพระอภิธรรมนั้นก็ไม่ต่างจากการเรียนวิชาการทางโลกนัก ..คือ ต้องเริ่มตั้งแต่บทเรียนพื้นฐานไปสู่บทเรียนที่มีความซับซ้อนมากขึ้น ....

เวลาน้องซันเข้าเรียนใหม่ๆ การเรียนภาษาไทยก็ต้องเริ่มจากชั้นอนุบาลที่ต้องค่อยๆหัดลากเส้นให้ตรง ..จากนั้นก็ค่อยๆลากไปตามจุดไข่ปลาให้เป็นตัวอักษร ...เมื่อเขียนได้คล่องแล้ว ก็มาหัดเขียนเป็นคำผสมอักษรและสระลงไป ..จากคำก็มาแต่งเป็นประโยคให้ทราบถึงประธาน ..กริยา กรรม และส่วนขยาย ...จากนั้นก็เริ่มเขียนจดหมายเขียนเรียงความ ...สรุปความ...นี่คือเรื่องราวของการเขียน

ไม่ต่างกันเลยค่ะที่น้องซันยังเขียนพยัญชนะไม่ได้เลย หรือได้น้อยมาก แต่มีความประสงค์จะเขียนเรียงความสักเรื่องหนึ่งนั่นเอง

เรื่องของชวนจิตเป็นเรื่องที่ต้องมีพื้นฐานความเข้าใจในเรื่องของจิต..เจตสิก ...และรูปมาพอสมควรแล้ว ...

หากถามว่ามีทางลัดหรือหลัดสูตรเร่งรัดหรือไม่ที่จะทำให้เข้าใจเรื่องชวนจิตได้บ้าง ...ก็มีค่ะ แต่ในการเรียนทางลัดนั้นก็ต้องทราบเรื่องของจิต และเจตสิกเสียก่อนอยู่ดี

ตอนนี้จึงคิดว่า จะทำอย่างไรให้น้องซันรู้สึกว่าพระอภิธรรมไม่ยากที่จะเรียนรู้ ...และไม่ท้อใจ

โดย น้องกิ๊ฟ [25 ก.พ. 2547 , 11:35:36 น.] ( IP = 203.113.67.38 : : )


  สลักธรรม 7

ในสลักธรรมที่ ๔

คำที่น้องซันสรุปว่า ... หากเวลามีอารมณ์อะไรมาเกิดกับเรา แล้วเรารับอารมณ์นั้น แล้วมาไตร่ตรอง มาตั้งสติ ชวนจิตก็เกิดขึ้นเพราะเราชัดเจนกับอารมณ์นั้น แต่หากเวลามีอารมณ์แล้ว เราไม่แยแสกับอารมณ์นั้น ชวนจิตก็ไม่เกิดขึ้นซิครับ เพราะเราไม่ชัดเจนกับอารมณ์นั้น ....ยังไม่ถูกต้องค่ะ

เพราะแม้จะยังไม่ตั้งสติไตร่ตรอง..ชวนจิตก็เกิดขึ้นได้....เช่นการดูหนังดูละคร ...บางทีเราก็ดูเฉยรู้เรื่องตามที่เขาแสดง ..ไม่ได้อินไปกับเรื่องราวเหล่านั้น ....ขณะที่ดูก็มีชวนจิตเกิดมากมายแล้วค่ะ

เพราะในการรับอารมณ์แต่ละอย่างที่มาปรากฏทางทวาร ...กว่าจะทราบชัดเจนว่าเป็นอะไร ..จะต้องมีวิถีจิตเกิดขึ้นมากมายจึงจะประมวลความเก็บรายละเอียดมาให้เรารู้ได้ว่า ..สิ่งที่เราเห็นหรือได้ยินนั้นคือสิ่งใด .... เพราะกระบวนการทำงานของจิตนั้นรวดเร็วมาก

คำว่า..ชัดเจน หมายถึง อารมณ์ชัดมาปรากฏแก่จิตได้มากมายหลายขณะก่อนที่จะหมดอายุลงไป...เริ่มงงอีกหรือยังคะน้องซัน

บางอารมณ์ก็มีมาอย่างเบาบางไม่ชัดเจน ..จึงไม่ปรากฏไปถึงจิตที่ทำหน้าที่ชวนจิตค่ะ ...

โดย น้องกิ๊ฟ [25 ก.พ. 2547 , 11:58:52 น.] ( IP = 203.113.67.38 : : )


  สลักธรรม 8

สมมุติในเรื่องการอ่านหนังสือนะคะ

เช่น คำว่า "พระอภิธรรมปิฎก"

กว่าที่น้องซันจะอ่านได้เข้าใจก็ต้องเริ่มจากการอ่านที่พยัญชนะแต่ละตัวว่า...

พอ-รอ-อะ = พระ ...
ออ-พอ-อิ = อภิ
ทอ-รอ-รอ-มอ หรือ ทอ-อัน-มอ = ธรรม

เมื่อเริ่มสะกดที่ พ.พาน ...วิถีจิตก็เกิดขึ้นเป็นแสนเป็นล้านวิถีแล้วค่ะ ..แล้วในแต่ละวิถีนั้นก็มีชวนจิตเกิดขึ้นในแต่ละวิถีนั้นแล้ว ...เพราะฉะนั้น กว่าจะสะกดจนครบหรืออ่านได้ครบทุกตัว ..จนกระทั่งเข้าใจว่าคำที่เห็นนี้อ่านว่าอะไร .....จึงไม่อาจนับวิถีได้ถ้วนเลยค่ะ

เพราะฉะนั้นตัวอย่างที่น้องซันยกมา จึงเป็นตัวอย่างที่ไกลเกินไปนะคะ..ขอให้ทำความเข้าใจเรื่องการอ่านคำว่า พระอภิธรรม ตรงนี้ก่อนดีกว่าค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [25 ก.พ. 2547 , 12:07:30 น.] ( IP = 203.113.67.38 : : )


  สลักธรรม 9

คงจะจริงอย่างที่พี่ว่ามาครับ ผมว่าผมเองก็น่าจะปูพื้นของเรื่องจิตและเจตสิกก่อน ช่วยแนะนำหนังสือใดๆ ที่มีเรื่องราวของจิตและเจตสิกพื้นฐานสุดให้ได้ไหมครับ และช่วยแนะนำวิธีการเรียนรู้ซึ่งจะนำไปเข้าใจในเรื่องชวนจิตและเรื่องของการให้ผลของกรรมแบบ step by step ด้วยครับ คือ มีความตั้งใจจะเรียนรู้จริงๆ แต่ต้องการขั้นตอนวิธีการซึ่งพี่จะแนะนำให้ได้

โดย น้องซัน [25 ก.พ. 2547 , 12:42:36 น.] ( IP = 203.154.180.132 : : 190.99.0.27 )


  สลักธรรม 10

ที่เหล่าสาธุชนได้กล่าวแก้ไปแล้วนั้นชอบแล้ว (สาธุ)

โดย มะพร้าวห้าว [12 มี.ค. 2547 , 22:02:43 น.] ( IP = 203.113.37.7 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org