ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๔ ข้อ ๔๒๑ - ๔๓๗

---

๗. อนุรุทธสูตร (๑๒๗) . http://202.44.204.76/cgi-bin/stshow.pl?book=14&lstart=5769&lend=5966 [๔๒๑] ช่างไม้ปัญจกังคะได้เรียนถามท่านพระอนุรุทธว่า . ภิกษุผู้เถระทั้งหลายมาหากระผมที่นี่แล้วกล่าวว่า ท่านจงเจริญเจโตวิมุติที่หาประมาณมิได้ . ( อปฺปมาณา เจโตวิมุตฺติ ) . เถิด พระเถระบางพวกกล่าวว่า ท่านจงเจริญเจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะเถิด ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ธรรม ๒ ข้อนี้ต่างกันทั้งอรรถและพยัญชนะหรือ หรือว่ามีอรรถเป็นอันเดียวกัน ต่างกันแต่พยัญชนะเท่านั้น? .           -อ. ถ้าอย่างนั้น ปัญหาในธรรม ๒ ข้อนี้จงแจ่มแจ้งกะท่านก่อน แต่นี้ไปท่านจักได้มีความเข้าใจไม่ผิด .           ป. กระผมมีความเข้าใจอย่างนี้ว่า ธรรม ๒ ข้อนี้ มีเนื้อความเป็นอันเดียวกันต่างกันแต่พยัญชนะเท่านั้น .           อ. ธรรม ๒ ข้อนี้ ต่างกันทั้งอรรถและพยัญชนะ . หมายเหตุ . ธรรมเป็นมหัคคตะ เป็นไฉน? .           กุศลธรรม อกุศลธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นรูปาวจร อรูปาวจร คือ เวทนาขันธ์ ฯลฯวิญญาณขันธ์ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นมหัคคตะ . ธรรมเป็นอัปปมาณะ เป็นไฉน? .           มรรคและผลของมรรคที่เป็นโลกุตตระ และอสังขตธาตุ สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นอัปปมาณะ . ( พระไตรปิฎกเล่ม ๓๔ ข้อ ๖๗๘ ) .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:42:29 น.] ( IP = 169.210.3.10 : : )

สลักธรรม 1 คู่มือการศึกษา จิตปรมัตถ พระอภิธัมมัตถสังคหะ เขียนไว้ว่า . มหัคคตารมณ์ อารมณ์ที่ถึงซึ่งความเป็นใหญ่ หมายถึงอารมณ์ที่เป็นมหัคคต . อัปปมาณารมณ์ อารมณ์ที่เป็นนิพพาน หมายถึงผลอารมณ์ . [๔๒๒] อ. ก็เจโตวิมุติที่หาประมาณมิได้ เป็นไฉน? .           -อ. ภิกษุมีใจสหรคตด้วยเมตตา มีใจสหรคตด้วยกรุณา ... มีใจสหรคตด้วยมุทิตา ... มีใจสหรคตด้วยอุเบกขา แผ่ไปตลอดทิศ ด้วยอาการเดียวกัน . ( ทุกทิศ ) . ชื่อว่ามีใจสหรคตด้วยเมตตา, กรุณา, มุทิตา, อุเบกขาอย่างไพบูลย์ เป็นมหัคคตะ มีอารมณ์หาประมาณมิได้ . ( มหคฺคเตน อปฺปมาเณน ) . ไม่มีเวร ไม่มีเบียดเบียน แผ่ไปตลอดโลกอันมีสัตว์ทั้งปวง ในที่ทุกสถาน โดยเป็นอัตภาพ ทั้งมวลอยู่ . [๔๒๓] อ. ก็เจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ เป็นไฉน? .           -อ. ภิกษุนี้ .           เท่าที่น้อมใจแผ่ไปสู่โคนไม้แห่งหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ นี้เรียกว่าเจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ และเท่าที่น้อมใจแผ่ไปสู่โคนไม้สองแห่งหรือสามแห่งว่า เป็นแดนมหัคคตะอยู่ นี้ก็เรียกว่าเจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:44:47 น.] ( IP = 169.210.3.10 : : )

สลักธรรม 2           เท่าที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านแห่งหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ นี้เรียกว่าเจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ และเท่าที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านสองแห่งหรือสามแห่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ นี้ก็เรียกว่าเจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ .           เท่าที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ นี้ก็เรียกว่าเจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ และเท่าที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรสองหรือสามมหาอาณาจักรว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ นี้ก็เรียกว่าเจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ .           เท่าที่น้อมใจแผ่ไปตลอดปฐพีมีสมุทรเป็นขอบเขต ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ นี้ก็เรียกว่า เจโตวิมุติที่เป็นมหัคคตะ .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:45:48 น.] ( IP = 169.210.3.10 : : )

สลักธรรม 3 [๔๒๔] อ. การเข้าถึงภพนี้มี ๔ อย่างแล ๔ อย่างเป็นไฉน? .           -อ. ภิกษุบางรูปน้อมใจแผ่ไปสู่อารมณ์มีแสงสว่างเล็กน้อยอยู่ เธอตายไปแล้วย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของเทวดาพวกมีรัศมีเล็กน้อย .           แต่บางรูปน้อมใจแผ่ไปสู่อารมณ์มีแสงสว่างหาประมาณมิได้อยู่ เธอตายไปแล้วย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของเทวดาพวกมีรัศมีหาประมาณมิได้ .           บางรูปน้อมใจแผ่ไปสู่อารมณ์มีแสงสว่างเศร้าหมองอยู่ เธอตายไปแล้วย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของเทวดาพวกมีรัศมีเศร้าหมอง .           แต่บางรูปน้อมใจแผ่ไปสู่อารมณ์มีแสงสว่างบริสุทธิ์อยู่ เธอตายไปแล้วย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของเทวดาพวกมีรัศมีบริสุทธิ์ .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:46:55 น.] ( IP = 169.210.3.10 : : )

สลักธรรม 4           มีสมัยที่พวกเทวดาประชุมร่วมกัน เทวดาเหล่านั้นย่อมปรากฏมีสีกายต่างกัน แต่ไม่ปรากฏมีรัศมีต่างกัน .           มีสมัยที่พวกเทวดาแยกกันจากที่ประชุม เทวดาเหล่านั้นย่อมปรากฏมีสีกายต่างกันและมีรัศมีต่างกัน .           เทวดาเหล่านั้นย่อมไม่มีความดำริอย่างนี้เลยว่า สิ่งนี้ของพวกเราเที่ยง หรือยั่งยืน หรือแน่นอน แต่ว่าเทวดาเหล่านั้นย่อมอภิรมย์เฉพาะแดนที่ตนอยู่อาศัยนั้นๆ . [๔๒๘] เมื่อท่านพระอนุรุทธกล่าวแล้วอย่างนี้ ท่านพระอภิยะ กัจจานะ ได้กล่าวกะท่านพระอนุรุทธดังนี้ว่า . พวกเทวดาที่มีรัศมีนั้นทั้งหมด เป็นผู้มีรัศมีเล็กน้อยหรือ หรือว่ามี บางพวกในพวกนั้นมีรัศมีหาประมาณมิได้? .           -อ. โดยหลักแห่งการอุปบัตินั้นแล เทวดาในพวกนี้บางพวกมีรัศมีเล็กน้อย แต่บางพวกมีรัศมีหาประมาณมิได้ .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:48:37 น.] ( IP = 169.210.3.10 : : )

สลักธรรม 5 อภิยะ. อะไรหนอแล เป็นเหตุ เป็นปัจจัยให้บรรดาเทวดาที่เข้าถึงหมู่เทวดาหมู่เดียวกันแล้วเหล่านั้น บางพวกมีรัศมีเล็กน้อย แต่บางพวกมีรัศมีหาประมาณมิได้? .           -อ. ถ้าอย่างนั้น เราจะย้อนถามท่านในเรื่องนี้ . [๔๒๙] อ. ภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่โคนไม้แห่งหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ กับภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่โคนไม้สองแห่งหรือสามแห่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ บรรดาจิตตภาวนาของภิกษุทั้งสองรูปดังนี้ จิตตภาวนาอย่างไหนเป็นมหัคคตะยิ่งกว่ากัน? .           -อภิยะ. จิตตภาวนาของภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่โคนไม้สองแห่งหรือสามแห่ง . [๔๓๐] อ. ภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่โคนไม้สองแห่งหรือสามแห่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ กับภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านแห่งหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ บรรดาจิตตภาวนาของภิกษุทั้งสองรูปดังนี้ จิตตภาวนาอย่างไหน เป็นมหัคคตะยิ่งกว่ากัน? .           -อภิยะ. จิตตภาวนาของภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านแห่งหนึ่ง . [๔๓๑] อ. ภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านแห่งหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ กับภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านสองแห่งหรือสามแห่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ บรรดาจิตตภาวนาของภิกษุทั้งสองรูปดังนี้ จิตตภาวนาอย่างไหน เป็นมหัคคตะยิ่งกว่ากัน? .           -อภิยะ. จิตตภาวนาของภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านสองแห่งหรือสามแห่ง .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:49:56 น.] ( IP = 169.210.3.10 : : )

สลักธรรม 6 [๔๓๒] อ. ภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่เขตบ้านสองแห่งหรือสามแห่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ กับภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ บรรดาจิตตภาวนาของภิกษุทั้งสองรูปดังนี้ จิตตภาวนาอย่างไหน เป็นมหัคคตะยิ่งกว่ากัน? .           -อภิยะ. จิตตภาวนาของภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรหนึ่ง . [๔๓๓] อ. ภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรหนึ่ง ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ กับภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรสองหรือสามมหาอาณาจักร ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ บรรดาจิตตภาวนาของภิกษุทั้งสองรูปดังนี้ จิตตภาวนาอย่างไหน เป็นมหัคคตะยิ่งกว่ากัน? .           -อภิยะ. จิตตภาวนาของภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรสองหรือสามมหาอาณาจักร . [๔๓๔] อ. ภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปสู่มหาอาณาจักรสองหรือสามมหาอาณาจักร ว่าเป็นแดนมหัคคตะอยู่ กับภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปตลอดปฐพีมีสมุทรเป็นขอบเขต ว่าเป็นแดนมหัคคตะ อยู่ บรรดาจิตตภาวนาของภิกษุทั้งสองรูปดังนี้ จิตตภาวนาอย่างไหน เป็นมหัคคตะยิ่งกว่ากัน? .           -อภิยะ. จิตตภาวนาของภิกษุรูปที่น้อมใจแผ่ไปตลอดปฐพีมีสมุทรเป็นขอบเขต .           อ. นี้แล เป็นเหตุ เป็นปัจจัยให้บรรดาเทวดาที่เข้าถึงหมู่เทวดาหมู่เดียวกันแล้วเหล่านั้น บางพวกมีรัศมีเล็กน้อย แต่บางพวกมีรัศมีหาประมาณมิได้ .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:51:16 น.] ( IP = 169.210.3.10 : : )

สลักธรรม 7 [๔๓๕] อภิยะ. พวกเทวดาที่มีรัศมีนั้นทั้งหมด เป็นผู้มีรัศมีเศร้าหมองหรือ หรือว่ามีบางพวกในพวกนั้นมีรัศมีบริสุทธิ์? .           -อ. โดยหลักแห่งการอุปบัตินั้นแล เทวดาในพวกนี้บางพวกมีรัศมีเศร้าหมอง แต่บางพวกมีรัศมีบริสุทธิ์ . อภิยะ. อะไรหนอแล เป็นเหตุ เป็นปัจจัยให้บรรดาเทวดา ที่เข้าถึงหมู่เทวดาหมู่เดียวกันแล้วเหล่านั้น บางพวกมีรัศมีเศร้าหมอง แต่บางพวกมีรัศมีบริสุทธิ์? .           -อ. เราจักเปรียบอุปมาแก่ท่าน .           เปรียบเหมือนประทีปน้ำมันติดไฟอยู่ ทั้งน้ำมันทั้งไส้ไม่บริสุทธิ์ ประทีปน้ำมันนั้นย่อมติดไฟอย่างริบหรี่ๆ ฉันใด ฉันนั้นเหมือนกันแล ภิกษุน้อมใจแผ่ไปสู่อารมณ์มีแสงสว่างเศร้าหมองอยู่ ไม่ระงับความชั่วหยาบทางกายให้ดี ไม่ถอนถีนมิทธะให้ดี ทั้งไม่กำจัด อุทธัจจกุกกุจจะให้ดี เธอย่อมรุ่งเรืองอย่างริบหรี่ๆ เธอตายไปแล้ว ย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของเทวดาพวกมีรัศมีเศร้าหมอง .

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 00:59:17 น.] ( IP = 203.113.36.9 : : )

สลักธรรม 8           เปรียบเหมือนประทีปน้ำมันติดไฟอยู่ ทั้งน้ำมัน ทั้งไส้บริสุทธิ์ ประทีปน้ำมันนั้นย่อมติดไฟอย่างไม่ริบหรี่ ฉันใด ฉันนั้นเหมือนกันแล ภิกษุน้อมใจแผ่ไปสู่อารมณ์มีแสงสว่างบริสุทธิ์อยู่ เธอระงับความชั่วหยาบทางกายได้ดี ถอนถีนมิทธะได้ดี ทั้งกำจัดอุทธัจจกุกกุจจะได้ดี เธอย่อมรุ่งเรือง เธอตายไปแล้ว ย่อมเข้าถึงความเป็นสหายของเทวดาพวกมีรัศมีบริสุทธิ์ . [๔๓๗] อภิยะ. ท่านพระอนุรุทธคงจะเคยอยู่ร่วม เคยเจรจาร่วม และเคยร่วมสนทนากับเทวดาเหล่านั้นเป็นแน่? .           -อ. ผมเคยอยู่ร่วม เคยเจรจาร่วม และเคยร่วมสนทนากับเทวดาเหล่านั้นมานานแล . จบ อนุรุทธสูตรที่ ๗ . ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ.

โดย แววตะวัน [25 ก.พ. 2547 , 01:00:03 น.] ( IP = 203.113.36.9 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด