ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๔ ข้อ ๖๔๓ - ๖๔๙

---

๘. อุทเทสวิภังคสูตร (๑๓๘) . http://84000.org/tipitaka/pitaka2/v.php?B=14&A=8267&Z=8510 [๖๔๓] ท่านพระมหากัจจานะกล่าวว่า ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ข้อที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงอุเทศว่า .           “ภิกษุพึงพิจารณาโดยอาการที่เมื่อพิจารณาอยู่ ความรู้สึกไม่ฟุ้งไป ไม่ซ่านไปภายนอก ไม่ตั้งสงบอยู่ภายใน และไม่พึงสะดุ้งเพราะไม่ถือมั่น .           เมื่อความรู้สึกไม่ฟุ้งไป ไม่ซ่านไปภายนอก ไม่ตั้งสงบอยู่ภายใน และไม่สะดุ้งเพราะไม่ถือมั่น ย่อมไม่มีความเกิดแห่งชาติ ชรา มรณะ ทุกข์ และสมุทัยต่อไป” .           ข้าพเจ้าทราบเนื้อความโดยพิสดารอย่างนี้ . [๖๔๔] ก. ก็อย่างไรเรียกว่าความรู้สึกฟุ้งไป ซ่านไปภายนอก? .           -ก. ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุในธรรมวินัยนี้ .           เพราะเห็นรูปด้วยจักษุ แล่นไปตามนิมิตคือรูป กำหนัดด้วยยินดีนิมิตคือรูป ผูกพันด้วยยินดีนิมิตคือรูป ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีนิมิตคือรูป . ( ได้ยินเสียงด้วยโสต ดมกลิ่นด้วยฆานะ ลิ้มรสด้วยชิวหา ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย รู้ธรรมารมณ์ด้วยมโนก็เช่นเดียวกัน ) .

โดย แววตะวัน [7 มี.ค. 2547 , 23:54:12 น.] ( IP = 169.210.28.181 : : )

สลักธรรม 1 [๖๔๕] ก. ก็อย่างไรเรียกว่า ความรู้สึกไม่ฟุ้งไป ไม่ซ่านไปภายนอก? .           -ก. ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุในธรรมวินัยนี้ .           เพราะเห็นรูปด้วยจักษุ ไม่แล่นไปตามนิมิตคือรูป ไม่กำหนัดด้วยยินดีนิมิตคือรูป ไม่ผูกพันด้วยยินดีนิมิตคือรูป ไม่ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีนิมิตคือรูป . ( ได้ยินเสียงด้วยโสต ดมกลิ่นด้วยฆานะ ลิ้มรสด้วยชิวหา ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย รู้ธรรมารมณ์ด้วยมโนก็เช่นเดียวกัน ) . [๖๔๖] ก. ก็อย่างไรเรียกว่า จิตตั้ง . ( สณฺฐตนฺติ, สณฺฐิโต = ตั้งไว้พร้อมแล้ว ) . สงบอยู่ภายใน? .           -ก. ภิกษุสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม เข้าปฐมฌาน มีวิตก มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่วิเวกอยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น แล่นไปตาม, กำหนัดด้วยยินดี, ผูกพันด้วยยินดี, ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีปีติและสุขเกิดแต่วิเวก .           ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุเข้าทุติยฌาน มีความผ่องใสแห่งใจภายใน มีความเป็นธรรมเอกผุดขึ้นเพราะสงบวิตกและวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น แล่นไปตาม, กำหนัดด้วยยินดี, ผูกพันด้วยยินดี, ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิ .

โดย แววตะวัน [7 มี.ค. 2547 , 23:57:47 น.] ( IP = 169.210.28.181 : : )

สลักธรรม 2           ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุเป็นผู้วางเฉยเพราะหน่ายปีติ มีสติสัมปชัญญะอยู่ และเสวยสุขด้วยนามกาย ย่อมเข้าตติยฌาน มีสติอยู่เป็นสุขอยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น แล่นไปตามอุเบกขา กำหนัดด้วยยินดี, ผูกพันด้วยยินดี, ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีสุขเกิดแต่อุเบกขา .           ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุเข้าจตุตถฌานอันไม่มีทุกข์ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขาอยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น แล่นไปตาม, กำหนัดด้วยยินดี, ผูกพันด้วยยินดี, ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีอทุกขมสุขเวทนา .

โดย แววตะวัน [7 มี.ค. 2547 , 23:59:20 น.] ( IP = 169.210.28.181 : : )

สลักธรรม 3 [๖๔๗] ก. ก็อย่างไรเรียกว่า จิตไม่ตั้งสงบ . ( อสณฺฐตนฺติ ) . อยู่ภายใน? .           -ก. ภิกษุสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม เข้าปฐมฌาน ฯลฯ อยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น ไม่แล่นไปตาม, ไม่กำหนัดด้วยยินดี, ไม่ผูกพันด้วยยินดี, ไม่ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีปีติและสุขเกิดแต่วิเวก .           ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุเข้าทุติยฌาน..ฯลฯ อยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น ไม่แล่นไปตาม, ไม่กำหนัดด้วยยินดี, ไม่ผูกพันด้วยยินดี, ไม่ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิ .           ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุเป็นผู้วางเฉยเพราะหน่ายปีติ มีสติสัมปชัญญะอยู่ และเสวยสุขด้วยนามกาย เข้าตติยฌาน ฯลฯ อยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น ไม่แล่นไปตามอุเบกขา ไม่กำหนัดด้วยยินดี, ไม่ผูกพันด้วยยินดี, ไม่ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีสุขเกิดแต่อุเบกขา .           ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุเข้าจตุตถฌาน ฯลฯ อยู่ .           ความรู้สึกที่มีแก่ภิกษุนั้น ไม่แล่นไปตาม, ไม่กำหนัดด้วยยินดี, ไม่ผูกพันด้วยยินดี, ไม่ประกอบด้วยสัญโญชน์คือความยินดีอทุกขมสุขเวทนา .

โดย แววตะวัน [8 มี.ค. 2547 , 00:00:31 น.] ( IP = 169.210.28.181 : : )

สลักธรรม 4 [๖๔๘] ก. ก็อย่างไรย่อมเป็นอันสะดุ้งเพราะตามถือมั่น? .           -ก. ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับแล้วในโลกนี้ เป็นผู้ไม่ได้เห็นพระอริยะ ไม่ฉลาดในธรรมของพระอริยะ ไม่ได้ฝึกในธรรมของพระอริยะ .           ย่อมเล็งเห็นรูปโดยความเป็นอัตตาบ้าง เล็งเห็นอัตตาว่ามีรูปบ้าง เล็งเห็นรูปในอัตตาบ้าง เล็งเห็นอัตตาในรูปบ้าง .           รูปนั้นของเขาย่อมแปรปรวนเป็นอย่างอื่นได้ เขาย่อมมีความรู้สึกปรวนแปรไปตามความแปรปรวนของรูป .           ความสะดุ้งและความเกิดขึ้นแห่งอกุศลธรรม อันเกิดแต่ความปรวนแปรไปตามความแปรปรวนของรูป ย่อมตั้งครอบงำจิตของเขาได้ .           เพราะจิตถูกครอบงำ เขาจึงเป็นผู้หวาดเสียว คับแค้น ห่วงใย และสะดุ้งเพราะตามถือมั่น . ( เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ก็เช่นเดียวกัน ) .

โดย แววตะวัน [8 มี.ค. 2547 , 00:01:51 น.] ( IP = 169.210.28.181 : : )

สลักธรรม 5 [๖๔๙] ก. ก็อย่างไรย่อมเป็นอันไม่สะดุ้งเพราะไม่ถือมั่น? .           -ก. อริยสาวกผู้สดับแล้วในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้ได้เห็นพระอริยะ ฉลาดในธรรมของพระอริยะ ได้ฝึกดีแล้วในธรรมของพระอริยะ .           ย่อมไม่เล็งเห็นรูปโดยความเป็นอัตตาบ้าง ไม่เล็งเห็นอัตตาว่ามีรูปบ้าง ไม่เล็งเห็นรูปในอัตตาบ้าง ไม่เล็งเห็นอัตตาในรูปบ้าง .           รูปนั้นของท่านย่อมแปรปรวนเป็นอย่างอื่นได้ เพราะความแปรปรวนเป็นอย่างอื่นของรูป ท่านย่อมมีความรู้สึกไม่ปรวนแปรไปตามความแปรปรวนของรูป .           ความสะดุ้งและความเกิดขึ้นแห่งอกุศลธรรม อันเกิดความปรวนแปรไปตามความแปรปรวนของรูป ย่อมไม่ตั้งครอบงำจิตของท่านได้ .           เพราะจิตไม่ถูกครอบงำ ท่านจึงเป็นผู้ไม่หวาดเสียว ไม่คับแค้น ไม่ห่วงใย และไม่สะดุ้งเพราะไม่ถือมั่น . ( เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ก็เช่นเดียวกัน ) . จบ อุทเทสวิภังคสูตร ที่ ๘ . ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ.

โดย แววตะวัน [8 มี.ค. 2547 , 00:02:57 น.] ( IP = 169.210.28.181 : : )

สลักธรรม 6 อ่านแล้วรู้สึกว่าการหมั่นฝึกจิตนี้เป็นเรื่องที่สำคัญมากเลยนะคะ อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [8 มี.ค. 2547 , 09:56:57 น.] ( IP = 203.118.100.215 : : )

สลักธรรม 7 ขอบคุณมากค่ะคุณแววตะวัน

โดย น้องกิ๊ฟ [8 มี.ค. 2547 , 22:00:17 น.] ( IP = 202.129.12.56 : : )

สลักธรรม 8 ขอบคุณครับ.

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:40:54 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 9 เรื่องการหมั่นฝึกจิตนี้เป็นเรื่องสำคัญจริงอย่างที่ พี่ดาพูดครับ ตอนนี้ผมกำลังอ่านอินทรียสังวรอยู่ รู้สึกว่าเป็นธรรมที่สำคัญมาก เป็นเรื่องของการฝึกจิตตรงๆ เลยครับ.

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:45:05 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด