ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๔ ข้อ ๖๕๔ - ๖๖๒

---

๙. อรณวิภังคสูตร (๑๓๙) . http://84000.org/tipitaka/pitaka2/v.php?B=14&A=8511&Z=8747 [๖๕๔] พระผู้มีพระภาคได้ตรัสดังนี้ว่า .           ไม่พึงประกอบเนืองๆ ซึ่งสุขอาศัยกามอันเลว เป็นของชาวบ้าน เป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ และไม่พึงประกอบเนืองๆ ซึ่งความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก อันเป็นทุกข์ ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ .           ความปฏิบัติปานกลาง ไม่เข้าใกล้ที่สุด ๒ อย่างนี้นั้น อันตถาคตรู้พร้อมด้วยปัญญายิ่งแล้ว เป็นข้อปฏิบัติทำให้มีจักษุ ทำให้มีญาณ เป็นไปเพื่อความเข้าไปสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน .           พึงรู้จักการยกยอและการตำหนิ ครั้นรู้แล้วไม่พึงยกยอ ไม่พึงตำหนิ พึงแสดงแต่ธรรมเท่านั้น .           พึงรู้ตัดสินความสุข ครั้นรู้แล้วพึงประกอบเนืองๆ ซึ่งความสุขภายใน .           ไม่พึงกล่าววาทะลับหลัง ไม่พึงกล่าวคำล่วงเกินต่อหน้า .           พึงเป็นผู้ไม่รีบด่วนพูด อย่าพูดรีบด่วน .           ไม่พึงปรักปรำภาษาชนบท ไม่พึงล่วงเลยคำพูดสามัญเสีย .           นี้อุเทศแห่งอรณวิภังค์ . ( อรณะ - ธรรมไม่มีกิเลส(ที่)เป็นเหตุยังสัตว์ให้ร้องไห้ – อรรถกถา เล่ม ๖๘ หน้า ๑๐๖ ) .

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:27:54 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 [๖๕๕] พ. ก็ข้อที่เรากล่าวดังนี้ว่า ไม่พึงประกอบเนืองๆ ซึ่งสุขอาศัยกามอันเลว และไม่พึงประกอบเนืองๆ ซึ่งความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ นั่นเราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว? .           -พ. ความประกอบเนืองๆ ซึ่งโสมนัสของคนที่มีความสุข โดยสืบต่อกามอันเลว นี้เป็นธรรมมีทุกข์ มีความคับใจ มีความแค้นใจ มีความเร่าร้อน เป็นความปฏิบัติผิด .           การไม่ตามประกอบนี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์ ไม่มีความคับใจ ไม่มีความแค้นใจ ไม่มีความเร่าร้อน เป็นความปฏิบัติชอบ .           ความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบากอันเป็นทุกข์ ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ นี้เป็นธรรมมีทุกข์ ฯลฯ เป็นความปฏิบัติผิด .           การไม่ตามประกอบนี้เป็นธรรมไม่มีทุกข์ ฯลฯ เป็นความปฏิบัติชอบ . [๖๕๖] พ. ก็ข้อที่เรากล่าวว่า ความปฏิบัติปานกลาง ไม่เข้าใกล้ที่สุด ๒ อย่างนี้นั้น เป็นข้อปฏิบัติทำให้มีญาณ เพื่อนิพพาน นั่นเราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว? .           -พ. มรรคมีองค์ ๘ .

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:29:36 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 2 [๖๕๗] พ. ก็ข้อที่เรากล่าวว่า พึงรู้จักการยกยอและการตำหนิ ครั้นรู้แล้วไม่พึงยกยอ ไม่พึงตำหนิ พึงแสดงแต่ธรรมเท่านั้น นั่นเราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว? . พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย . ก็อย่างไรเป็นการยกยอ เป็นการตำหนิ และไม่เป็นการแสดงธรรม? .           -พ. คือ เมื่อกล่าวว่า ชนเหล่าใดตามประกอบความประกอบเนืองๆ ซึ่งโสมนัสของคนที่มีความสุขโดยสืบต่อกามอันเลว ชนเหล่านั้นทั้งหมดมีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติผิด ดังนี้ชื่อว่าตำหนิชนพวกหนึ่ง .           เมื่อกล่าวว่า ชนเหล่าใดไม่ตามประกอบความประกอบเนืองๆ ซึ่งโสมนัสของคนที่มีความสุขโดยสืบต่อกามอันเลว ชนเหล่านั้นทั้งหมดไม่มีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติชอบ ดังนี้ชื่อว่ายกยอชนพวกหนึ่ง .           เมื่อกล่าวว่า ชนเหล่าใดประกอบเนืองๆ ซึ่งความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก ไม่ใช่ของพระอริยะ ชนเหล่านั้นทั้งหมดมีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติผิด ดังนี้ชื่อว่าตำหนิชนพวกหนึ่ง .           เมื่อกล่าวว่า ชนเหล่าใดไม่ตามประกอบความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก ไม่ใช่ของพระอริยะ ชนเหล่านั้นทั้งหมดไม่มีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติชอบ ดังนี้ชื่อว่ายกยอชนพวกหนึ่ง .           เมื่อกล่าวว่า ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งยังละสัญโญชน์ในภพไม่ได้แล้ว ชนเหล่านั้นทั้งหมด มีทุกข์เป็นผู้ปฏิบัติผิด ดังนี้ชื่อว่าตำหนิชนพวกหนึ่ง .           เมื่อกล่าวว่า ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งละสัญโญชน์ในภพได้แล้ว ชนเหล่านั้นทั้งหมดไม่มีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติชอบ ดังนี้ชื่อว่ายกยอชนพวกหนึ่ง .

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:30:51 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 3 [๖๕๘] พ. ก็อย่างไรไม่เป็นการยกยอ ไม่เป็นการตำหนิ เป็นการแสดงธรรมแท้? .           -พ. คือ ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดตามประกอบความประกอบเนืองๆ ซึ่งโสมนัสของคนที่มีความสุขโดยสืบต่อกามอันเลว ชนเหล่านั้นทั้งหมดมีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติผิด .           กล่าวอยู่ว่า อันความตามประกอบนี้แลเป็นธรรมมีทุกข์ เป็นความปฏิบัติผิด .           ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดไม่ตามประกอบความประกอบเนืองๆ ซึ่งโสมนัสของคนที่มีความสุขโดยสืบต่อกามอันเลว ชนเหล่านั้นทั้งหมดไม่มีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติชอบ .           กล่าวอยู่ว่า อันความตามประกอบนี้แลเป็นธรรมไม่มีทุกข์ เป็นความปฏิบัติชอบ .           ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดประกอบเนืองๆ ซึ่งความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก ไม่ใช่ของพระอริยะ ชนเหล่านั้นทั้งหมดมีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติผิด .           กล่าวอยู่ว่า อันความตามประกอบนี้แล เป็นธรรมมีทุกข์ เป็นความปฏิบัติผิด .           ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดไม่ตามประกอบซึ่งความเพียรเครื่องประกอบตนให้ลำบาก ไม่ใช่ของพระอริยะ ชนเหล่านั้นทั้งหมดไม่มีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติชอบ .           กล่าวอยู่ว่า อันความไม่ตามประกอบนี้แล เป็นธรรมไม่มีทุกข์ เป็นความปฏิบัติชอบ .           ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งยังละสัญโญชน์ในภพไม่ได้แล้ว ชนเหล่านั้นทั้งหมดมีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติผิด .           กล่าวอยู่ว่า เมื่อยังละสัญโญชน์ในภพไม่ได้แล้วแล ภพย่อมเป็นอันละไม่ได้ .

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:33:52 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 4           ไม่กล่าวอย่างนี้ว่า ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งละสัญโญชน์ในภพได้แล้ว ชนเหล่านั้นทั้งหมด ไม่มีทุกข์ เป็นผู้ปฏิบัติชอบ .           กล่าวอยู่ว่า ก็เมื่อละสัญโญชน์ในภพได้แล้วแล ภพย่อมเป็นอันละได้ . [๖๕๙] พ. ก็ข้อที่เรากล่าวว่า พึงรู้ตัดสินความสุข ครั้นรู้แล้วพึงประกอบเนืองๆ ซึ่งความสุขภายใน นั่นเราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว? . พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย . กามคุณนี้มี ๕ อย่างแล ๕ อย่างเป็นไฉน? .           -พ. คือ รูปที่รู้ได้ด้วยจักษุอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ เป็นที่รัก ประกอบด้วยกาม เป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด . ( เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะก็เช่นเดียวกัน ) .           สุขโสมนัสใดแล อาศัยกามคุณ ๕ เหล่านี้เกิดขึ้น สุขโสมนัสนี้เรียกว่าสุขอาศัยกาม สุขของปุถุชนไม่พึงเสพ ไม่พึงให้เจริญ ไม่พึงทำให้มาก พึงกลัวสุขนี้ .           ภิกษุสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม เข้าปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌานอยู่ นี้เรียกว่าสุขอาศัยเนกขัมมะ สุขเกิดแต่ความตรัสรู้ เรากล่าวว่าพึงเสพให้มาก ไม่พึงกลัวสุขนี้ .

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:35:11 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 5 [๖๖๐] พ. ก็ข้อที่เรากล่าวว่า . ไม่พึงกล่าววาทะลับหลัง ไม่พึงกล่าวคำล่วงเกินต่อหน้า นั่นเราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว? .           -พ. ในประการแรกนั้น .           พึงรู้วาทะลับหลังใด ไม่เป็นจริง ไม่แท้ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่พึงกล่าววาทะลับหลังนั้นเป็นอันขาด .           แม้รู้วาทะลับหลังใด จริงแท้ แต่ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ก็พึงสำเหนียกเพื่อจะไม่กล่าววาทะลับหลังนั้น .           และรู้วาทะลับหลังใด จริงแท้ ประกอบด้วยประโยชน์ ในเรื่องนั้นพึงเป็นผู้รู้จักกาลเพื่อจะกล่าววาทะลับหลังนั้น .           ในประการหลังนั้น .           พึงรู้คำล่วงเกินต่อหน้าใด ไม่เป็นจริง ไม่แท้ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่พึงกล่าวคำล่วงเกินต่อหน้านั้นเป็นอันขาด .           แม้รู้คำล่วงเกินต่อหน้าใด จริงแท้ แต่ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ก็พึงสำเหนียกเพื่อจะไม่กล่าวคำล่วงเกินต่อหน้านั้น .           และรู้คำล่วงเกินต่อหน้าใด จริงแท้ ประกอบด้วยประโยชน์ ในเรื่องนั้นพึงเป็นผู้รู้จักกาลเพื่อจะกล่าวคำล่วงเกินต่อหน้านั้น .

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:36:22 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 6 [๖๖๑] พ. ก็ข้อที่เรากล่าวว่า . พึงเป็นผู้ไม่รีบด่วนพูด อย่าพูดรีบด่วน นั่นเราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว? .           -พ. ในประการแรกนั้น .           เมื่อรีบด่วนพูด กายก็ลำบาก จิตก็แกว่ง เสียงก็พร่า คอก็เครือ แม้คำพูดของผู้ที่รีบด่วนพูดก็ไม่สละสลวย ไม่พึงรู้ชัดได้ .           ในประการหลังนั้น .           เมื่อไม่รีบด่วนพูด กายไม่ลำบาก จิตก็ไม่แกว่ง เสียงก็ไม่พร่า คอก็ไม่เครือ แม้คำพูดของผู้ที่ไม่รีบด่วนพูดก็สละสลวย พึงรู้ชัดได้ .

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:38:03 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 7 [๖๖๒] พ. ก็ข้อที่เรากล่าวว่า ไม่พึงปรักปรำภาษาชนบท ไม่พึงล่วงเลยคำพูดสามัญเสีย นั่นเราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว? . พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย . ก็อย่างไรเล่าเป็นการปรักปรำภาษาชนบท และเป็นการล่วงเลยคำพูดสามัญ? .           -พ. ภาชนะนั่นแลในโลกนี้ ในบางชนบท เขาหมายรู้ว่า ปาตี ในบางชนบท เขาหมายรู้ว่า ปัตตะ, ปิฏฐะ, สราวะ, หโลสะ, โปณะ, หนะ, ปิปิละ ภิกษุพูดปรักปรำโดยประการที่ชนทั้งหลายหมายรู้เรื่องภาชนะนั้นกันดังนี้ ในชนบทนั้นๆ ตามกำลังและความแน่ใจว่า นี้เท่านั้นจริง อื่นเปล่า . พ. ก็อย่างไรเล่า เป็นการไม่ปรักปรำภาษาชนบท และเป็นการไม่ล่วงเลยคำพูดสามัญ? .           -พ. ภาชนะนั่นแลในโลกนี้ ในบางชนบท เขาหมายรู้ว่า ปาตี ในบางชนบท เขาหมายรู้ว่า ปัตตะ, ปิฏฐะ, สราวะ, หโลสะ, โปณะ, หนะ, ปิปิละ ภิกษุพูดโดยประการที่ชนทั้งหลายหมายรู้เรื่องภาชนะกันดังนี้ ในชนบทนั้นๆ อย่างไม่ใช่ความแน่ใจว่า เป็นอันท่านผู้มีอายุ ทั้งหลาย พูดแก่ข้าพเจ้าหมายถึงภาชนะนี้ . จบ อรณวิภังคสูตร ที่ ๙ . ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ.

โดย แววตะวัน [9 มี.ค. 2547 , 07:39:04 น.] ( IP = 203.113.36.12 : : )

สลักธรรม 8 อนุโมทนาค่ะ

โดย น้องอุ๊ [9 มี.ค. 2547 , 12:31:21 น.] ( IP = 202.28.169.165 : : unknown )

สลักธรรม 9 ขอบคุณมากค่ะคุณแววตะวัน

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2547 , 14:40:16 น.] ( IP = 203.146.170.89 : : )

สลักธรรม 10 ครับ .

โดย แววตะวัน [11 มี.ค. 2547 , 08:35:52 น.] ( IP = 169.210.3.208 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด