ตามรอยในพระปัญญาธิคุณ “ ยมก-กุศลมูล” (5)

---

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะฯ เราได้ศึกษาถึงมูลยมก ไปบ้างแล้ว คงทำให้ท่านเห็นแล้วว่าเพราะอะไรทำให้จิตใจคนเราแตกต่างกัน มีมูลเหตุอะไรที่ทำให้เป็นไปกับกุศลบ้าง อกุศลบ้าง การตามรอยในพระปัญญาธิคุณนั้น ย่อมทำให้สืบสาวเรื่องราวแห่งการเกิดของบุคคลได้เป็นอย่างดี และครั้งนี้เรามาดูกันต่อว่าภายใต้กุศลธรรมทั้งหลายมีอะไรที่น่าสนใจอีกหลายๆอย่าง

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:32:08 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 อีกครั้งนะคะ ก่อนลงลึกสู่กุศลมูลค่ะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:34:42 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 2 มาดูตัวอย่าง ในกลุ่ม กุศล นะคะ ในรูป จึง เสมือนภาพสรุปโดยรวมของกุศลธรรมทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วยกุศลจิต 21 ดวง และเจตสิก (ธรรมที่ประกอบในกุศลจิต) 38 ดวง ทั้งหมดเรียกว่า กุศลธรรม

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:36:28 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 3 จากภาพข้างบน หากถามว่า ธรรมที่เป็นกุศล คือ อะไร ต้องตอบว่า คือ กุศล 21 เจตสิก 38 นั่นเองค่ะ คราวนี้ถามต่อว่า ธรรมทั้งหมดที่ชื่อว่ากุศลธรรม เป็นกุศลมูลใช่ไหม ตอบ ไม่ใช่

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:39:30 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 4 ถามว่า ทำไมไม่ใช่ เพราะว่าอะไร ตอบ ก็เพราะว่า กุศลมูล นั้น ได้แก่ อโลภะ อโทสะ และอโมหะ(ปัญญา) เท่านั้น ซึ่งเป็นเจตสิก 3 ดวงที่ประกอบในจิตที่เป็นกุศล ดังนั้น เมื่อนำกุศลมูลแยกออกไปแล้ว กุศลจิต 21 ดวง และ เจตสิกที่เหลือ 35 ชื่อว่า กุศล แต่ไม่ใช่กุศลมูล

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:40:48 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 5 ในส่วนที่ได้แสดงเกี่ยวกับ กุศลธรรม ไปแล้วนั้น ต้องเข้าใจว่ากล่าวถึงเฉพาะกุศลจิต และ เจตสิกที่ประกอบ 38 เท่านั้น ซึ่งเป็นสภาพของนามธรรม แต่เมื่อเกี่ยวของกับบุคคลแล้ว จะเห็นได้ว่า ชีวิตย่อมประกอบด้วย รูปธรรมและนามธรรม ร่วมกัน ดังนั้น การกระทำต่างๆของบุคคล ย่อมเกิดขึ้นจากอิทธิพลของจิต และกิริยาของท่าทางที่แสดงออก ไม่ว่าจะดีใจ เสียใจ จึงสัมพันธ์กับจิตเสมอ นั่นแสดงว่า รูป หรืออาการที่แสดงออกนั้น ย่อมมีความสัมพันธ์กับมูลเหตุ ทั้งดี หรือไม่ดี นั่นเอง

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:43:00 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 6 ดังนั้น เรามาดูต่อว่า มูลนั้นเกี่ยวข้องอย่างไร ลองตอบคำถามดูนะคะ ถามว่า ธรรมที่มีมูลเป็นอันเดียวกับกุศล ธรรมเหล่านี้ทั้งหมดเป็นกุศล ใช่ไหม

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:44:58 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 7 เราลองมาดูว่า ธรรมที่มีมูลเป็นอันเดียวกับกุศล คืออะไรบ้าง คำตอบได้แก่ 1. กุศลจิต 2. เจตสิกที่ประกอบกับจิต 3. ท่าทางอาการที่เกิดขึ้นจากกุศลจิตในขณะนั้นคือ จิตตชรูป นั่นเอง และมาดูว่า ธรรมที่เป็นกุศล คือ อะไร คำตอบ ได้แก่ 1. กุศลจิต 2. เจตสิกที่ประกอบเท่านั้น ดังนั้น จิตตชรูปแม้ว่า จะเป็นธรรมที่มีมูลเป็นอันเดียวกันกับกุศล แต่ ไม่ใช่กุศลนะคะ ส่วนกุศลจิต และเจตสิกเท่านั้น เป็นธรรมที่มีมูลเป็นอันเดียวกันกับกุศลและเป็นกุศลด้วย

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:46:27 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 8 การยกเรื่องมูลมาอธิบายในหมวดกุศลนั้น ย่อมทำให้เห็นว่า มูลแห่งกุศล มีความสำคัญต่อการพัฒนาจิตตนเอง แต่ มูลนั้น มิใช่มีแต่กุศลเท่านั้น ไว้ติดตามต่อในคราวต่อไป และคำถามในวันนี้ ถามว่า ธรรมที่ชื่อว่าเป็นมูลซึ่งกันและกันกับกุศล ธรรมเหล่านั้นเป็นกุศลใช่ไหมคะ เพราะอะไร สวัสดีค่ะทุกๆท่าน

โดย อัญชลี สมโสภณ [9 มี.ค. 2547 , 19:49:02 น.] ( IP = 203.209.108.216 : : )

สลักธรรม 9 ถามว่า ธรรมที่ชื่อว่าเป็นมูลซึ่งกันและกันกับกุศล ธรรมเหล่านั้นเป็นกุศลใช่ไหมคะ เพราะอะไร ตอบ..ใช่ค่ะ เพราะ อโลภะ อโทสะ และอโมหะ(ปัญญา) เป็นกุศลมูล ดังนั้น อโลภะก็มีอโทสะและอโมหะเป็นกุศลมูล อโทสะก็มีอโลภะและอโมหะเป็นกุศลมูลค่ะ อนุโมทนาค่ะ เรื่องสนุก ภาพก็สวย แถมมีคำถามลับสมองอีก เย้..เย้..ชอบจัง

โดย พี่ดา [9 มี.ค. 2547 , 23:58:38 น.] ( IP = 203.118.91.49 : : )

สลักธรรม 10 อนุโมทนาสาธุครับคุณอัญชลี สมโสภณ

โดย สาธุครับ [10 มี.ค. 2547 , 00:18:43 น.] ( IP = 202.129.45.223 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด