ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๔ ข้อ ๖๙๙ - ๗๐๔

---

๑๑. สัจจวิภังคสูตร (๑๔๑) . http://84000.org/tipitaka/pitaka2/v.php?B=14&A=9020&Z=9160 [๖๙๙] พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย . ตถาคตได้ประกาศธรรมจักรอันไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ที่ป่าอิสิปตนมิคทายวัน อันสมณะ, พราหมณ์, เทวดา, มาร, พรหม หรือใครๆ ในโลกยังไม่เคยประกาศ ได้แก่บอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายซึ่งอริยสัจ ๔ อริยสัจ ๔ เหล่าไหน? .           -พ. ทุกขอริยสัจ ทุกขสมุทัยอริยสัจ ทุกขนิโรธอริยสัจ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ .           พวกเธอจงเสพ จงคบสารีบุตรและโมคคัลลานะเถิด .           สารีบุตรพอที่จะบอก แสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่ายซึ่งอริยสัจ ๔ ได้โดยพิสดาร . [๗๐๑] ท่านพระสารีบุตรได้กล่าวว่า . ก็ทุกขอริยสัจเป็นไฉน? .           -คือ ชาติก็เป็นทุกข์ ชราก็เป็นทุกข์ มรณะก็เป็นทุกข์ โสกะปริเทวะ ทุกขะ โทมนัสและอุปายาสก็เป็นทุกข์ ความไม่ได้สมปรารถนาก็เป็นทุกข์ โดยประมวลแล้วอุปาทานขันธ์ ๕ เป็นทุกข์ .

โดย แววตะวัน [12 มี.ค. 2547 , 09:42:54 น.] ( IP = 169.210.7.98 : : )

สลักธรรม 1 ส. ก็ชาติเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความเกิด ความเกิดพร้อม ความหยั่งลง ความบังเกิด ความบังเกิดเฉพาะ ความปรากฏแห่งขันธ์ ความได้เฉพาะซึ่งอายตนะในหมู่สัตว์นั้นๆ ของสัตว์ทั้งหลายนั้นๆ . ส. ก็ชราเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความแก่ ความคร่ำคร่า ความเป็นผู้มีฟันหัก มีผมหงอก มีหนังย่น ความเสื่อมอายุ ความหง่อมแห่งอินทรีย์ในหมู่สัตว์นั้นๆ ของสัตว์ทั้งหลายนั้นๆ . ส. ก็มรณะเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความจุติ ความเคลื่อนไป ความแตก ความอันตรธาน ความตาย ความมรณะ การทำกาละ ความสลายแห่งขันธ์ ความทอดทิ้งร่าง ความขาดชีวิตินทรีย์จากหมู่สัตว์นั้นๆ ของสัตว์ทั้งหลายนั้นๆ . ส. ก็โสกะเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความโศก ความเศร้า ความเหี่ยวแห้งใจ ความเหี่ยวแห้งภายใน ความเหี่ยวแห้งรอบในภายในของบุคคลผู้ประจวบกับความพิบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง อันเหตุแห่งทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่งถูกต้องแล้ว . ส. ก็ปริเทวะเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความรำพัน ความร่ำไร กิริยารำพัน กิริยาร่ำไร ลักษณะที่รำพัน ลักษณะที่ร่ำไร ของบุคคลที่ประจวบกับความพิบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง อันเหตุแห่งทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่งถูกต้องแล้ว .

โดย แววตะวัน [12 มี.ค. 2547 , 09:45:38 น.] ( IP = 169.210.7.98 : : )

สลักธรรม 2 ส. ก็ทุกขะเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความลำบากกาย ความไม่สบายกาย ความเสวยอารมณ์ที่ลำบาก ที่ไม่สบาย อันเกิดแต่สัมผัสทางกาย . ส. ก็โทมนัสเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความลำบากใจ ความไม่สบายใจ ความเสวยอารมณ์ที่ลำบาก ที่ไม่สบายอันเกิดแต่สัมผัสทางใจ . ส. ก็อุปายาสเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความคับใจ ความแค้นใจ ลักษณะที่คับใจ ลักษณะที่แค้นใจ ของบุคคลผู้ประจวบกับความพิบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง อันเหตุแห่งทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่งถูกต้องแล้ว . ส. ก็ความไม่ได้สมปรารถนาเป็นทุกข์เป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่สัตว์ทั้งหลายผู้มีความเกิดเป็นธรรมดา .           เกิดความปรารถนาขึ้นอย่างนี้ว่า โอหนอ ขอเราอย่าต้องเกิดเป็นธรรมดา และความเกิดอย่าพึงมาถึงเราเลย .           อันข้อนี้ ใครๆ จะสำเร็จตามความปรารถนาไม่ได้เลย .           แม้นี้ก็ชื่อว่า ความไม่ได้สมปรารถนาเป็นทุกข์ . ( ความแก่ ความเจ็บไข้ ความตายก็ เช่นเดียวกัน ) .

โดย แววตะวัน [12 มี.ค. 2547 , 09:46:44 น.] ( IP = 169.210.7.98 : : )

สลักธรรม 3           สัตว์ทั้งหลายผู้มีโสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสเป็นธรรมดา .           เกิดความปรารถนาขึ้นอย่างนี้ว่า โอหนอ ขอเราอย่าต้องมีโสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสเป็นธรรมดา และโสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส และอุปายาสอย่าพึงมาถึงเราเลย .           อันข้อนี้ ใครๆ จะสำเร็จตามความปรารถนาไม่ได้เลย .           แม้นี้ก็ชื่อว่า ความไม่ได้สมปรารถนาเป็นทุกข์ . ส. ก็โดยประมวลแล้ว อุปาทานขันธ์ ๕ เป็นทุกข์เป็นไฉน? .           -ส. คืออย่างนี้ อุปาทานขันธ์คือรูป คือเวทนา คือสัญญา คือสังขาร คือวิญญาณ เหล่านี้ชื่อว่า โดยประมวลแล้วอุปาทานขันธ์ ๕ เป็นทุกข์ .           นี้เรียกว่าทุกขอริยสัจ . [๗๐๒] ส. ก็ทุกขสมุทัยอริยสัจเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ตัณหาที่นำไปสู่ภพใหม่ สหรคตด้วยความกำหนัดด้วยอำนาจความยินดี . ( นนฺทิราคสหคตา ) . อันมีความเพลิดเพลินในอารมณ์นั้นๆ คือ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา .

โดย แววตะวัน [12 มี.ค. 2547 , 09:48:07 น.] ( IP = 169.210.7.98 : : )

สลักธรรม 4 [๗๐๓] ส. ก็ทุกขนิโรธอริยสัจเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความดับด้วยอำนาจคลายกำหนัดไม่มีส่วนเหลือ . ( อเสสวิราคนิโรโธ ) . ความสละ . ( จาโค ) . ความสลัดคืน . ( ปฏินิสฺสคฺโค ) . ความปล่อย . ( มุตฺติ ) . ความไม่มีอาลัย . ( อนาลโย ) . ซึ่งตัณหานั้นนั่นแล . [๗๐๔] ส. ก็ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ มรรคมีองค์ ๘ อันประเสริฐนี้แล . ส. ก็สัมมาทิฐิเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความรู้ในทุกข์ ความรู้ในทุกขสมุทัย ความรู้ในทุกขนิโรธ ความรู้ในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา . ส. ก็สัมมาสังกัปปะเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่ความดำริในเนกขัมมะ ความดำริในอันไม่พยาบาท ความดำริในอันไม่เบียดเบียน . ส. ก็สัมมาวาจาเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่เจตนาเป็นเครื่องงดเว้นจากพูดเท็จ จากพูดส่อเสียด จากพูดคำหยาบ จากเจรจาเพ้อเจ้อ .

โดย แววตะวัน [12 มี.ค. 2547 , 09:49:23 น.] ( IP = 169.210.7.98 : : )

สลักธรรม 5 ส. ก็สัมมากัมมันตะเป็นไฉน? .           -ส. ได้แก่เจตนาเป็นเครื่องงดเว้นจากปาณาติบาต จากอทินนาทาน จากกาเมสุมิจฉาจาร . ส. ก็สัมมาอาชีวะเป็นไฉน? .           -ส. คืออริยสาวกในธรรมวินัยนี้ ละมิจฉาชีพแล้ว สำเร็จความเป็นอยู่ด้วยสัมมาชีพ . ส. ก็สัมมาวายามะเป็นไฉน? .           -ส. คือย่อมให้เกิดฉันทะ . ( ฉนฺทํ ชเนติ ) . พยายาม . ( วายมติ ) . ปรารภความเพียร . ( วิริยํ อารภติ ) . ประคองจิต . ( จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ คือ ทำการประคองจิตด้วยความเพียร ) . ตั้งจิตไว้ . ( ปทหติ คือ ดำเนินการตั้งความเพียรว่า จะเหลือแต่หนัง เอ็น กระดูก ก็ตามทีเถิด ดังนี้ – อรรถกถา เล่ม ๑๔ หน้า ๓๖๓ ) .           เพื่อไม่ให้อกุศลธรรมอันลามกที่ยังไม่เกิดได้เกิดขึ้น ๑ .           เพื่อละอกุศลธรรมอันลามกที่เกิดขึ้นแล้วเสีย ๑ .           เพื่อให้กุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นได้เกิดขึ้น ๑ .           เพื่อความตั้งมั่น ไม่ฟั่นเฝือ เพิ่มพูน ไพบูลย์ เจริญ และบริบูรณ์ของกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ๑ .

โดย แววตะวัน [12 มี.ค. 2547 , 09:50:45 น.] ( IP = 169.210.7.98 : : )

สลักธรรม 6 ส. ก็สัมมาสติเป็นไฉน? .           -ส. คือเป็นผู้พิจารณาเห็นกายในกาย มีความเพียร รู้สึกตัว มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้อยู่ เป็นผู้พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนา ... เป็นผู้พิจารณาเห็นจิตในจิต ... เป็นผู้พิจารณาเห็นธรรมในธรรม .. . ส. ก็สัมมาสมาธิเป็นไฉน? .           -ส. คือสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม เข้าปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน . จบ สัจจวิภังคสูตร ที่ ๑๑ . ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ.

โดย แววตะวัน [12 มี.ค. 2547 , 09:51:51 น.] ( IP = 169.210.7.98 : : )

สลักธรรม 7 ขอบคุณมากค่ะคุณแววตะวัน

โดย น้องกิ๊ฟ [15 มี.ค. 2547 , 23:05:24 น.] ( IP = 202.129.46.92 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด