มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ปุจฉา..ปัญหา..น่าคิด 4.




คราวนี้เพื่อกันได้หน้าลืมหลัง
เลยตั้งคำถามว่า.... …


ทางปัญจทวารวิถีมีอตีตภวังค์โดยแน่นอน

แต่สำหรับทางมโนทวารวิถี นั้นมีอตีตภวังค์ไม่แน่นอน คือ มโนทวารวิถี มีอตีตภวังค์ก็มี ไม่มีอตีตภวังค์ก็มี ที่เป็นเช่นนี้เพราะเหตุไร ?


คำว่า สัมปัตติ และ วิปัตติ มีอย่างละเท่าไร คืออะไรบ้าง จงแสดงพร้อมความหมาย ?

คำว่า วิถี เมื่อว่าโดยทวารและวิญญาณแล้ว มีกี่อย่าง?
คืออะไรบ้าง ?

ให้ยกบาลี ..มาด้วยนะครับกันลืมบาลี เอิ๊ก เอิ๊ก

โดย พี่เณร [28 มี.ค. 2547 , 08:11:16 น.] ( IP = 203.107.202.82 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

ทางปัญจทวารวิถีมีอตีตภวังค์โดยแน่นอน
แต่สำหรับทางมโนทวารวิถี นั้นมีอตีตภวังค์ไม่แน่นอน คือ มโนทวารวิถี
มีอตีตภวังค์ก็มี ไม่มีอตีตภวังค์ก็มี ที่เป็นเช่นนี้เพราะเหตุไร ?

ตอบ ตามนัยของฎีกาแสดงว่า เพราะมีการรับอารมณ์ที่ไม่เหมือนกันค่ะ
คือ ถ้ามโนทวารวิถีนั้นมีอารมณ์ ๖ ที่เป็นปัจจุบันนิปผันนรูป ก็จะมีอตีตภวังค์เกิดขึ้นก่อนเช่นเดียวกับการรับอารมณ์ทางปัญจทวารวิถี
แต่ถ้ามโนทวรวิถีนั้น ไม่ได้รับอารมณ์ ๖ ประเภทดังกล่าว ก็จะไม่มีอตีตภวังค์เกิดขึ้นก่อนในมโนทวารค่ะ


คำว่า สัมปัตติ และ วิปัตติ มีอย่างละเท่าไร คืออะไรบ้าง
จงแสดงพร้อมความหมาย ?

ตอบ สัมปัตติ และวิปัตติ มีอย่างละ ๔

สัมปัตติ ๔ คือ
๑. คติสัมปัตติ เกิดในสุคติภูมิ มีมนุษย์ เทวดา และพรหม
๒. กาลสัมปัตติ เกิดอยู่ในสมัยที่พระราชาเป็นสัมมาทิฏฐิ และพุทธศาสนายังไม่สูญสิ้น
๓. อุปธิสัมปัตติ เกิดพร้อมด้วยอวัยวะน้อยใหญ่ บริบูรณ์
๔. ปโยคสัมปัตติ มีความเพียรถูกประกอบสุจริตกรรมทางกาย วาจา ใจ ไม่ผิดกฎหมายและหลักธรรม

วิปัตติ ๔ คือ
๑. คติวิปัตติ เกิดในทุคติภูมิ
๒. กาลวิปัตติ เกิดอยู่ในสมัยที่พระราชาเป็นมิจฉาทิฏฐิ แลพุทธศาสนาสูญสิ้นไปแล้ว
๓. อุปธิวิปัตติ เกิดพร้อมด้วยอวัยวะน้อยใหญ่ขาดตกบกพร่อง
๔. ปโยควิปัตติ มีความเพียรผิดประกอบทุจริตกรรมทางกาย วาจา ใจ ผิดกฎหมายและหลักธรรม

โดย น้องกิ๊ฟ [28 มี.ค. 2547 , 16:06:00 น.] ( IP = 203.170.149.144 : : )


  สลักธรรม 2

คำว่า วิถี เมื่อว่าโดยทวารและวิญญาณแล้ว มีกี่อย่าง?
คืออะไรบ้าง ?

ตอบ โดยทวารมี ๖ อย่าง คือ จักขุทวารวิถี โสตทวารวิถี ฆานทวารวิถี ชิวหาทวารวิถี กายทวารวิถี และมโนทวารวิถี

โดยวิญญาณมี ๖ อย่าง คือ จักขุวิญญารวิถี โสตวิญญาณวิถี ฆานวิญญาณวิถี ชิวหาวิญญาณวิถี กายวิญญาณวิถี และมโนวิญญาณวิถี

บาลีของวิถีฉักกะ

ฉ วิถีโย ปน จกฺขุทฺวารวิถี โสตทฺวารวิถี ฆานทฺวารวิถี ชิวหาทฺวารวิถี กายทฺวารวิถี มโนทฺวารวิถี เจติ ทฺวารวเสน วา, จกฺขุวิญฺญาณวิถี โสตวิญฺญาณวิถี ฆานวิญฺญาณวิถี ชิวฺหาวิญฺญาณวิถี กายวิญฺญาณวิถี มโนวิญฺญาณวิถี เจติ วิญฺญาณวเสน วา, ทวารปฺปวตฺตา จิตฺตปฺปวตฺติโย โยเชตพฺพาฯ

โดย น้องกิ๊ฟ [28 มี.ค. 2547 , 16:22:02 น.] ( IP = 203.170.149.144 : : )


  สลักธรรม 3

มาเรียนแบบอนุโมทนาไปก่อนนะคะ คือว่าน้องกิ๊ฟเก่งค่ะ ตอบได้หมดเลยค่ะ (ไม่ใช่ว่าจะตอบได้หรอกนะคะ ยังมีตำราเป็นที่พึ่งอยู่เลยค่ะ)

โดย น้องอุ๊ [28 มี.ค. 2547 , 23:57:27 น.] ( IP = 203.209.107.62 : : )


  สลักธรรม 4

ใช่เลยน้องกิ้ฟตอบหมดเลย
หมออุ๊เรามาช่วยกันตบมือเนาะ
ตบมือๆๆๆๆๆ ไชโยๆๆๆครับน้องกิ้ฟ

โดย พี่เณร [29 มี.ค. 2547 , 03:14:27 น.] ( IP = 203.107.210.52 : : )


  สลักธรรม 5

ถึงเวลาที่พี่เณรจะต้องทำคำตอบบ้างแล้วละครับ เพราะใครทำใครได้ ทำมากได้มากทั้งดีและชั่ว เอิ๊กๆๆๆๆๆ









ถามว่า.. ทางปัญจทวารวิถีมีอตีตภวังค์โดยแน่นอน ...แต่สำหรับทางมโนทวารวิถี นั้น..มีอตีตภวังค์ไม่แน่นอน คือ มโนทวารวิถี มีอตีตภวังค์ก็มี ไม่มีอตีตภวังค์ก็มี ที่เป็นเช่นนี้เพราะเหตุไร ?

ตอบว่า...ทางปัญจทวารวิถีมีอตีตภวังค์โดยแน่นอน.... แต่สำหรับทางมโนทวารวิถีมีอตีตภวังค์ไม่แน่นอนนั้น เพราะเกี่ยวกับการรับอารมณ์ทางทวารนั้น ๆ คือ ปัญจทวารวิถี รับปัญจารมณ์ที่เป็นปัจจุบันนิปผันนรูปอย่างเดียว

ส่วนมโนทวารวิถีนั้น สามารถรับอารมณ์ทั้ง ๖ ที่เป็นปรมัตถ์และบัญญัติ ซึ่งเป็นเตกาลิกะและกาลวิมุตติได้ ฉะนั้น ขณะใดมโนทวาริกจิตรับอารมณ์ ๖ ที่เป็นปัจจุบันนิปผันนรูป ในขณะนั้นก็มีอดีตวิภังค์ ถ้าขณะใดมโนทวาริกจิตรับอารมณ์ ๖ ที่นอกจากปัจจุบันนิปผันนรูปแล้ว ในขณะนั้นก็ไม่มีอดีตวิภังค์.

โดย พี่เณร [29 มี.ค. 2547 , 08:58:52 น.] ( IP = 203.107.205.97 : : )


  สลักธรรม 6

ถามว่า.. คำว่า สัมปัตติ และ วิปัตติ มีอย่างละเท่าไร คืออะไรบ้าง จงแสดงพร้อมความหมาย

ตอบว่า.. คำว่า สัมปัตติมี ๔ อย่างคือ

๑. คติสัมปัตติ หมายถึง บุคคลที่เกิดอยู่ในสุคติภูมิ มีมนุษย์เทวดา และพรหม,

๒. กาลสัมปัตติ หมายถึง สมัยใดที่บุคคลได้อยู่ในประเทศที่มีพระราชาเป็นสัมมาทิฏฐิบุคคลปกครองบ้านเมืองและพระพุทธศาสนาก็ยังคงอยู่ ยังไม่สูญสิ้น

๓. อุปธิสัมปัตติ หมายถึง บุคคลที่เกิดมาแล้ว มีอวัยวะใหญ่น้อยคือตา หู เป็นต้น ครบถ้วนบริบูรณ์ ไม่ขาดตกบกพร่อง

๔. ปโยคสัมปัตติ หมายถึง บุคคลที่อาศัยความเพียรถูกและความคิดที่ถูก แล้วทำกายกรรมวจีกรรมและมโนกรรมที่เป็นสุจริต ไม่ผิดกฏหมายบ้านเมืองและไม่ผิดหลักศีลธรรมในพระพุทธศาสนา

คำว่าวิปัตติมี ๔ อย่างคือ

๑. คติวิปัตติ หมายถึง บุคคลที่เกิดอยู่ในทุคติภูมิ มีสัตว์เดรัจฉานเป็นต้น

๒. กาลวิปัตติ หมายถึง สมัยใดที่บุคคลได้อยู่ในประเทศที่มีพระราชาเป็นมิจฉาทิฏฐิบุคคล ปกครองบ้านเมืองและพระพุทธศาสนาก็เสื่อมสิ้นไปแล้ว

๓. อุปธิวิปัตติ หมายถึง บุคคลที่เกิดมาแล้ว มีอวัยวะน้อยใหญ่ขาดตกบกพร่อง ไม่ครบถ้วน

๔. ปโยควิปัตติ หมายถึง บุคคลที่อาศัยความเพียรและความคิดผิดแล้วทำกายกรรม วจีกรรม มโนกรรมที่เป็นทุจริต ผิดกฏหมายของบ้านเมือง และผิดหลักธรรมในพระพุทธศาสนา.

โดย พี่เณร [29 มี.ค. 2547 , 09:06:41 น.] ( IP = 203.107.205.97 : : )


  สลักธรรม 7

ถามว่า...คำว่า วิถี เมื่อว่าโดยทวารและวิญญาณแล้ว มีกี่อย่าง?
คืออะไรบ้าง ? ให้ยกบาลี ..มาด้วย


ตอบว่า....คำว่า วิถี เมื่อว่าโดยทวารแล้วมี ๖ อย่าง คือ

๑. จักขุทวารวิถี
๒.โสตทวารวิถี
๓.ฆานทวารวิถี
๔.ชิวหาทวารวิถี
๕.กายทวารวิถี
๖.มโนทวาวิถี

เมื่อว่าโดยวิญญาณแล้ว มี ๖ อย่าง คือ

๑. จักขุวิญญาณวิถี
๒.โสตวิญญาณวิถี
๓. ฆานวิญฺญาณวิถี
๔.ชิวฺหาวิญฺญาณวิถี
๕.กายวิญฺญาณวิถี
๖.มโนวิญฺญาณวิถี


ดังมีหลักฐานบาลี ดังนี้ครับผม..

ฉ วีถิโย ปน จกฺขุทฺวารวีถิ โสตทฺวารวีถิ ฆานทฺวารวีถิ ชิวหาทฺวารวีถิ กายทฺวารวีถิ มโนทฺวารวีถิ เจติ ทฺวารวเสน วา จกฺขุวิญฺญาณวีถิ โสตวิญฺญาณวีถิ ฆานวิญฺญาณวีถิ ชิวหาวิญฺญาณวีถิ กายวิญฺญาณวีถิ มโนวิญฺญาณวีถิ เจติ วิญฺญาณวเสน วา ทวารปฺปวตฺตา จิตฺตปฺปวตฺติโย โยเชตพฺพา ฯ


โดย พี่เณร [29 มี.ค. 2547 , 09:16:22 น.] ( IP = 203.107.205.97 : : )


  สลักธรรม 8

อนุโมทนาครับผม

โดย น้องจุก [29 มี.ค. 2547 , 12:48:44 น.] ( IP = 203.118.92.17 : : )


  สลักธรรม 9

อนุโมทนาค่ะพี่เณร กำลังเรียนเรื่องมโนทวารที่มีอตีตภวังค์และไม่มีอตีตภวังค์อยู่พอดีเลย รู้สึกว่าลึกซึ้งมากโดยเฉพาะ จะยกแต่ละวิถีขึ้นมาเทียบเป็นรูปธรรมด้วยยิ่งลำบากใจ จึงขอรบกวนพี่เณรให้ช่วยยกตัวอย่างเช่น "ภาพทางใจ" ที่ปรากฎขึ้นทางมโนทวารนั้นเราจะวิเคราะห์อย่างไรดี จึงจะเป็นปัจจุบัน- อดีต - และอนาคต นิปผันรูป ๑๘ ค่ะ
และจะมีอตีตภวังค์ และไม่มีอตีตภวังค์ตอนไหนค่ะ
กราบขอบพระคุณค่ะ

โดย กัญญารัตน์ [29 มี.ค. 2547 , 14:23:38 น.] ( IP = 203.156.31.74 : : )


  สลักธรรม 10

ขอขยายคำถามเพิ่มค่ะพี่เณร คือที่พี่เณร อธิบายด้านล่างนี้เข้าใจแต่ขอตัวอย่างเป็นรูปธรรมด้วยค่ะ

"ขณะใดมโนทวาริกจิตรับอารมณ์ ๖ ที่เป็นปัจจุบันนิปผันนรูป ในขณะนั้นก็มีอดีตวิภังค์ ถ้าขณะใดมโนทวาริกจิตรับอารมณ์ ๖ ที่นอกจากปัจจุบันนิปผันนรูปแล้ว ในขณะนั้นก็ไม่มีอดีตวิภังค์"

กราบขอบพระคุณอีกครั้งค่ะ

โดย กัญญารัตน์ [29 มี.ค. 2547 , 14:30:21 น.] ( IP = 203.156.31.74 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org