ขอให้ยกตัวอย่างของอสังขาริกจิตและสสังขาริกจิต

---

ขอประทานโทษนะคะ เป็นนักศึกษาใหม่ค่ะ เพิ่งเริ่มต้นศึกษาพระอภิธรรมปริจเฉทที่ ๑และ ๒ แต่ก็ไม่ค่อยเข้าใจนัก .โดยเฉพาะเกี่ยวกับเรื่องสังขารที่แบ่งจิตเป็นแบบไม่ถูกชักชวน(อสังขาริกจิต) กับจิตที่ถูกชักชวน(สสังขาริกจิต) จึงอยากจะให้ช่วยยกตัวอย่างของจิตทั้งสองประเภทนี้ให้ทราบด้วยค่ะว่ามีสภาพแตกต่างกันอย่างไร ขอบคุณค่ะ ..มณี ไพบูลย์ทวีสุข

โดย มณี ไพบูลย์ทวีสุข [21 ต.ค. 2544 , 21:58:59 น.] ( IP = 203.170.155.109 : : 203.170.155.109 )

สลักธรรม 1 สวัสดีค่ะคุณมณีที่นับถือ การทำความเข้าใจ ในเรื่องชีวิตที่ว่าถึง อภิธรรมนั้นจะต้อง อาศัยการช่างสังเกตุมากหน่อยนะค่ะ หรือจะเรียกว่าต้องมีความพินิจมากๆ เพราะสภาวะธรรมของจิตนั้นมีอยู่ แต่เพราะไม่รู้เลยทำให้คิดไปเองต่างๆนานา เช่นในโลภะมูลจิ ๘.ดวงก็มีความแตกต่างกันออกไป ดั่งดวงที่ ๑.ชื่อว่า โสมนฺสสหตํ ทิฎฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ คือจิตที่เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน...พร้อมด้วยความดีใจ..ประกอบไปด้วยความเห็นผิด.เช่น ผู้ชายคนหนึ่งมองหญิงคนหนึ่ง ที่เกิดจิตยินดีติดใจและสุขใจ พร้อมกับมีความเห็นผิดขึ้นมาเองว่า ต้องหาทางจัดการฉุดไปข่มขืน โดยมีความเห็นว่าการกระทำนั้นไม่เป็นบาปเป็นต้น. ๒.จิตดวงที่ ๒. โสมนสฺสสหคตํ ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตตํ สสงฺขาริกํ จิตที่เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน...พร้อมด้วยความดีใจ..ประกอบไปด้วย ความเห็นผิดโดยมีการชักชวน. เช่นมีเพื่อนมาชวนเราไปร่วมลักทรัพย์ของผู้อื่น และก็ทำการได้สำเร็จ จิตของเรามีความดีใจที่ได้ขโมยทรัพย์ ของผู้อื่นมาได้พร้อมกับมีความเห็นผิดว่า การขโมยนี้เป็นการหาเลี้ยงชีพที่ง่ายที่ฉลาดเป็นต้นค่ะ จิต 2 ดวงนี้มีความแตกต่างกันหวังว่าคุณมณีคงจะเข้าใจถึงสภาพความแตกต่างได้นะค่ะแล้วจะได้ยกตัวอย่างจิตดวงอื่นๆต่อไปค่ะ อ.บุษกร เมธางกูร.

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร - [22 ต.ค. 2544 , 12:14:31 น.] ( IP = 203.170.155.16 : : 203.170.155.16 )

สลักธรรม 2 เพิ่งเข้าเปิดกระทู้อ่าน เห็นหัวข้อกระทู้นี้น่าสนใจก็เลยลองเปิดอ่านดู ขอบคุณท่านผู้ถามและขอบคุณอาจารย์บุษกรมากค่ะที่ยกตัวอย่างของจิตทั้งสองประเภทมาให้เข้าใจอย่างชัดเจนเลยค่ะ ตอนแรกก็ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าเข้าใจถูกหรือเปล่า แต่เมื่ออ่านแล้วก็เข้าใจยิ่งขึ้นค่ะ แต่ขอโอกาสถามต่อจากคุรมณีนะคะว่า สสังขาริกจิตในอกุศลจิตนั้นได้มีการอธิบายไว้ว่า จะมี ถีนเจตสิกและมิทธเจตสิกเข้าประกอบด้วย ยังไม่ค่อยเข้าใจค่ะว่า มีความหดหู่ท้อถอยง่วงเหงาหาวนอนเกิดขึ้นด้วยอำนาจของเจตสิกทั้งสองดวงนี้ได้อย่างไร และโดยเฉพาะในโทสมูลจิตที่เป็นสสังขาริกนั้น จะเกิดความง่วงได้อย่างไรในขณะที่โกรธคะ ขอความกรุณาอธิบายด้วยค่ะ

โดย นักศึกษาใหม่ [22 ต.ค. 2544 , 12:51:04 น.] ( IP = 202.183.178.171 : : )

สลักธรรม 3 ค่ะเข้าใจค่ะว่าที่ท่านถามนั้น ท่านมีความสงสัยว่า ทำไมจึงมีถีนะมิทธะได้ โทสะดวงที่ ๒.นั้นประกอบด้วยถีนะมิทธะได้ เพราะเป็นสสังขารจิต คือจิตที่มีกำลังอ่อน แต่ก็ใช่ว่าจะต้องมีถีนมิทธะเสมอไปนะค่ะ ดังพระบาลีในอภิธัมมัตถสังคหะปริเฉทที่สองท่านกล่าวไว้ว่า อิสฺสามจฺเฉรกุกฺกุจฺจ วิรตีกรุณาทโย, นานา กทาจิ มาโน จ, ถีนมิทฺธํ ตถา สหฯ หมายความว่า อนิยตโยคีเจตสิกมีอิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะ วิรตี3 กรุณา มุทิตา ย่อมแยกกันเกิดได้ ในกาลบางครั้ง และมานเจตสิกก็เกิดได้ในกาลบางครั้ง ถีนะมิทธะ ก็ย่อมเกิดร่วมกันได้ในกาลบางครั้งเหมือนกัน [font color=”0000ff”]ท่านเองก็บอกว่าท่านเป็นนักศึกษาใหม่ ดังนั้นศึกษาตามหลักไปก่อนนะค่ะ แล้วต่อๆไปท่านจะไม่สงสัยว่า ถีนมิทธะ ใช่ว่าจะต้องประกอบกับโทสะอสังขาริกเสมอไป แต่มีสิทธิจะเกิดได้กับสสังขาริกจิตเท่านั้นต่างหาก เพราะมีกำลังอ่อนค่ะ อ.บุษกร เมธางกูร.

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [22 ต.ค. 2544 , 15:37:03 น.] ( IP = 203.170.155.16 : : 203.170.155.16 )

สลักธรรม 4 ขอขอบคุณท่านอาจารย์มากค่ะ และขอความกรุณาช่วยชี้แนะต่อไปด้วยนะค่ะ ในโลภะที่ ยังเหลืออยู่อีก 6 ดวงว่าข้อแตกต่างที่เห็นได้ชัดนั้นเป็นอย่างไรคะ วิภา

โดย วิภา เลิศจังตระกูล [23 ต.ค. 2544 , 06:02:23 น.] ( IP = 203.170.141.92 : : )

สลักธรรม 5 สวัสดีค่ะคุณวิภาและทุกๆท่านที่นับถือ ดิฉันได้ยกตัวอย่างพร้อมอธิบายเรื่องโลภะไปแล้ว 2 ดวงนะค่ะ และได้แสดงเรื่องโทสะไปนิดหน่อยแล้วค่ะ คุณวิภามีความตั้งใจให้อธิบายดวงอื่นๆ ต่อไปนั้น ตกลงค่ะ ดวงที่3.โสมนสฺสสหคตํ ทิฎฺคตวิปฺปุตฺตํ อสงฺขาริกํ จิตที่เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ ไม่ประกอบไปด้วยความเห็นผิด เช่นคุณวิภาเองดีอกดีใจมากเพราะถูกล๊อกเตอรี่ รางวัลที่ 1.ไงค่ะ 4. โสมนสฺสสหคตํ ทิฏฺคตวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ โลภมูลจิต ดวงนี้ที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยความสุขใจ ไม่ประกอบด้วยการแสดงความเห็นผิด โดยการชักชวน เช่น จิตของกมลชนก มีความสุขใจที่กำลังลิ้มรสอาหาร อันโอชะ เนื่องจากเพื่อนชักชวน ให้มาทานด้วยกันเป็นต้น 5. โลภมูลจิตที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ ( อุเบกขา) ประกอบด้วยความเห็นผิด โดยไม่มีการชักชวน เช่น จิตของเศรษฐีสิบล้านมีความยินดีติดใจ เมื่อทราบว่าตนถูกล๊อกเตอรี่เลขท้าย 2 ตัว แต่มีความสึกเฉย ๆ เพราะเงินเล็กน้อย ขณะเดียวกันก็มีความเห็นผิดว่า เงินคือพระเจ้า 6. โลภมูลจิต ที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ (อุเบกขา) ประกอบด้วยความเห็นผิด โดยมีการชักชวน เช่น จิตของคนที่กำลังหิวอาหาร ไปพบเพื่อนนั่งทาน อาหารอยู่ในร้านและชวน ให้ร่วมวงทานด้วยกัน กำลังมีความยินดีติดใจ ในรสอาหารที่พอไปได้ แต่ไม่ถึงกับเกิดความรู้สึกสุขใจ เพราะเป็นอาหารที่มีรสไม่ถึงขั้นดีเลิศ พร้อมกันนี้นั้น มีความเห็นผิดว่า คนเราต้องอยู่เพื่อกินไม่ใช่กินเพื่ออยู่ 7. โลภมูลจิตที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ (อุเบกขา) ไม่ประกอบด้วยการแสดงความเห็นผิด โดยไม่มีการชักชวน แบบเดียวกับข้อที่ 6. แต่ไปทานเองมีใครชวนเพราะหิวแล้วค่ะ 8. โลภมูลจิตที่เกิดขึ้นพร้อม ด้วยความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ (อุเบกขา) ไม่ประกอบด้วยการแสดงความเห็นผิด โดยมีการชักชวนค่ะเช่น เช่น จิตของคนที่กำลังหิวอาหาร ไปพบเพื่อนนั่งทาน อาหารอยู่ในร้านและชวนให้ร่วมวงทานด้วยกัน กำลังมีความยินดีติดใจในรสอาหารที่พอไปได้ แต่ไม่ถึงกับเกิดความรู้สึกสุขใจ เพราะเป็นอาหารที่มีรสไม่ถึงขั้นดีเลิศ พร้อมกันนี้นั้น มีความเห็นผิดว่า อาหารถึงไม่อร่อยมาก แต่ดีเพราะกินฟรีไม่ต้องจ่ายสตางค์การที่มีคนอื่นเลี้ยงเป็นกำไรชีวิตมาก คนเราต้องอยู่เพื่อกินไม่ใช่กินเพื่ออยู่ นี่คือโลภะมูลจิตทั้ง 8 ดวงค่ะคุณวิภา อ.บุษกร เมธางกูร

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร - [23 ต.ค. 2544 , 18:52:39 น.] ( IP = 203.170.151.122 : : 203.170.151.122 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด