มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ปุจฉากับ...น้องๆดีกว่านะครับ





ถามนะครับว่า.. คำว่า ปัจจัย และ ปัจจยุปบัน หมายความว่าอย่างไร ?

อวิชชา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขาร ได้อำนาจปัจจัยเท่าไร คืออะไรบ้าง ?

ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง ๒ ได้แก่อะไร
และ ธรรมที่เป็นปัจจัยได้ ....แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้... ได้แก่อะไร ?


องค์ปฏิจจสมุปบาทมีเท่าไร คืออะไรบ้าง ให้น้องๆจำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านี้ ..โดยอาการหรือประเภท ๒๐ มาด้วย?

ภวะมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้แสดงทั้งธัมมาธิษฐาน และปุคคลาธิษฐาน ? นะครับนิดๆหน่อยๆเองนะครับผม

โดย พี่เณรครับ [18 เม.ย. 2547 , 21:20:39 น.] ( IP = 210.86.188.0 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

๑. คำว่า ปัจจัย และ ปัจจยุปบัน หมายความว่าอย่างไร ?

ตอบ ปัจจัย (ปัจจัยธรรม) หมายถึง ธรรมที่เป็นเหตุของผลธรรมที่เกี่ยวเนื่องด้วยเหตุของตนให้เกิดขึ้นได้แก่ สังขตธรรม อสังขตธรรม และบัญญัติธรรม

ปัจจยุบบันธรรม หมายถึง ธรรมที่เป็นผลอันเกิดขึ้นโดยอาศัยธรรมที่เป็นเหตุแห่งปัจจัยนั้นๆ ได้แก่ สังขตธรรมทั้งหมด (จิต เจตสิก รูป)


๒. อวิชชา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขาร ได้อำนาจปัจจัยเท่าไร คืออะไรบ้าง ?

ตอบ อวิชชาเป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขารได้อำนาจปัจจัย ๒ ปัจจัย คือ อารัมมณปัจจัย และปกตูปนิสสยปัจจัย


๓. ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง ๒ ได้แก่อะไร ? และ ธรรมที่เป็นปัจจัยได้ ....แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้... ได้แก่อะไร ?

ตอบ ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง ๒ ปรมัตถธรรมที่เป็นสังขตธรรม ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ และรูป ๒๘

ธรรมที่เป็นปัจจัยได้ ....แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้... คือ นิพพาน และบัญญัติ

โดย น้องกิ๊ฟ [18 เม.ย. 2547 , 21:55:56 น.] ( IP = 203.209.107.232 : : )


  สลักธรรม 2

๔. องค์ปฏิจจสมุปบาทมีเท่าไร คืออะไรบ้าง ให้จำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านี้ โดยอาการหรือประเภท ๒๐ มาด้วย?

ตอบ องค์ปฏิจจสมุปบาทมี ๑๒ องค์ คือ อวิชชา สังขาร วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปาทาน ภพ ชาติ ชรามรณะ

จำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านี้ โดยอาการหรือประเภท ๒๐ คือ
อดีตเหตุ ๕ คือ อวิชชา สังขาร ตัณหา อุปาทาน ภพ
ปัจจุบันผล ๕ คือ วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา
ปัจจุบันเหตุ ๕ คือ ตัณหา อุปาทาน ภพ อวิชชา สังขาร
อนาคตผล ๕ คือ วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา


๕.ภวะมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้แสดงทั้งธัมมาธิษฐาน และปุคคลาธิษฐาน ?

ตอบ ภวะมี ๒ อย่างคือ กัมมภวะ และอุปัตติภวะ

กัมมภวะ คือ การปรุงแต่ง(เจตนา)ที่ทำให้ผลเกิดขึ้น
โดยธัมมาธิษฐานคือ อกุศลเจตนา ๑๒ โลกียกุศลเจตนา ๑๗ รวมเจตนา ๒๙
โดยปุคคลาธิษฐาน คือ การกระทำทางกาย วาจา ใจของบุคคลทั่วไป (ยกเว้นพระอรหันต์ )

อุปัตติภวะ คือ ผลที่เกิดขึ้นในภพนั้น ๆ โดยอาศัยกัมมภวะ
โดยธัมมาธิษฐาน คือ โลกียวิปากจิต ๓๒ เจตสิก ๓๕ กัมมชรูป ๒๐
โดยปุคคลาธิษฐาน คือ สัตว์ทั้งหลายที่เวียนว่ายตายเกิดอยู่ใน ๓๑ ภูมิ

โดย น้องกิ๊ฟ [18 เม.ย. 2547 , 22:14:30 น.] ( IP = 203.209.107.232 : : )


  สลักธรรม 3

คำว่า ปัจจัย และ ปัจจยุปบัน หมายความว่าอย่างไร ?

ปัจจัย คือ สิ่งที่อุปการะ เกื้อกูล อุดหนุน ให้ปัจจยุปบันธรรม เกิดขึ้น
ได้แก่ จิต, เจตสิก, รูป, นิพพาน, บัญญัติ

ปัจจยุปบัน คือ สิ่งที่เกิดจากปัจจัย
ได้แก่ จิต, เจตสิก, รูป

สรุป
ปัจจัย คือ เหตุ และปัจจยุปบัน คือ ผล



อวิชชา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขาร ได้อำนาจปัจจัยเท่าไร คืออะไรบ้าง

ได้ 2 ปัจจัย คือ

1.อารัมมณปัจจัย
เพราะ...อารมณ์ที่มีความยินดีติดใจ ในมนุษยสมบัติ เทวสมบัติ จึงทำ มหากุศล
เพราะ...อารมณ์ที่มีความยินดีติดใจ ในรูปพรหมสมบัติ จึงทำ รูปาวจรกุศล

2. ปกตูปนิสสยปัจจัย
เพราะ...โมหะ เป็นที่อาศัยอย่างแรงกล้า ช่วยอุปการะ ให้ทำแค่ มหากุศล และ รูปาวจรกุศล


ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง ๒ ได้แก่อะไร

จิต, เจตสิก, รูป


ธรรมที่เป็นปัจจัยได้ แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้ ได้แก่อะไร ?

นิพพาน, บัญญัติ

โดย เซิ่น [18 เม.ย. 2547 , 23:06:05 น.] ( IP = 203.170.148.123 : : )


  สลักธรรม 4

องค์ปฏิจจสมุปบาทมีเท่าไร คืออะไรบ้าง

มี 12 องค์ คือ
1. อวิชชา
2. สังขาร
3. วิญญาณ
4. นามรูป
5. สฬายตนะ
6. ผัสสะ
7. เวทนา
8. ตัณหา
9. อุปาทาน
10. ภพ
11. ชาติ
12. ชรา มรณะ



จำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านี้ ..โดยอาการหรือประเภท ๒๐ มาด้วย?

ธรรมที่เป็น อดีตเหตุ คือ
อวิชชา สังขาร ตัณหา อุปาทาน กัมมภพ

ธรรมที่เป็น ปัจจุบันผล คือ
วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา

ธรรมที่เป็น ปัจจุบันเหตุ คือ
อวิชชา สังขาร ตัณหา อุปาทาน กัมมภพ

ธรรมที่เป็น อนาคตผล คือ
วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา



ภวะมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้แสดงทั้งธัมมาธิษฐาน และปุคคลาธิษฐาน

ภวะ มี 2 อย่าง คือ

1. กัมมภวะ หมายถึง การปรุงแต่งที่ทำให้ผลเกิดขึ้น

โดยธัมมาธิษฐาน ได้แก่ เจตนา 29 ที่อยู่ใน อกุศล 12 และโลกียกุศล 17

โดยบุคคลาธิษฐาน ได้แก่ กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ที่ดีและไม่ดี (ยกเว้นพระอรหันต์)


2. อุปัตติภวะ หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นจากกัมมภวะ

โดยธัมมาธิษฐาน ได้แก่ โลกียวิบากจิต 32 เจตสิก 35 กัมมชรูป 20

โดยบุคคลาธิษฐาน ได้แก่ สัตว์ที่อยู่ใน 31 ภูมิ และมีการเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น รู้รส สัมผัส ทั้งดีและไม่ดี

โดย เซิ่น [18 เม.ย. 2547 , 23:09:16 น.] ( IP = 203.170.148.123 : : )


  สลักธรรม 5

แวะมาอ่านปุจฉา
จึงหยุดวิสัชนาเพื่อกุศลค่ะ


1. คำว่า ปัจจัย และ ปัจจยุปบัน หมายความว่าอย่างไร?

ตอบนะคะ คำว่า ปัจจัย หมายความว่า เป็นเหตุของผลที่เกี่ยวเนื่องด้วยเหตุนั้น ๆ

คำว่า ปัจจยุปบัน หมายความว่า เป็นผลที่เกิดโดยอาศัยธรรมที่เป็นเหตุนั้น ๆ

2. อวิชชา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขาร ได้อำนาจปัจจัยเท่าไร คืออะไรบ้าง ?

ตอบนะคะ.. อวิชชา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขาร ได้อำนาจปัจจัย 2 คือ 1. อารัมมณปัจจัย 2. ปกตูปนิสสยปัจจัย

3. ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง 2 ได้แก่อะไร ? และ ธรรมที่เป็นปัจจัยได้ ....แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้... ได้แก่อะไร ?

ตอบนะคะ...ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง 2 ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘

และ ธรรมที่เป็นปัจจัยได้.. แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้นั้น ได้แก่.. นิพพาน บัญญัติ.

โดย พี่ต้อยค่ะ [19 เม.ย. 2547 , 07:05:37 น.] ( IP = 210.86.188.2 : : )


  สลักธรรม 6

4. องค์ปฏิจจสมุปบาทมีเท่าไร คืออะไรบ้าง
ให้จำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านี้ โดยอาการหรือประเภท 20 มาด้วย?

ตอบนะคะ...องค์ปฏิจจสมุปบาทมี 12 คือ 1. อวิชชา 2. สังขาร 3. วิญญาณ 4. นามรูป 5. สฬายตนะ 6. ผัสสะ 7. เวทนา 8. ตัณหา 9. อุปาทาน 10. ภวะ 11. ชาติ 12. ชรามรณะ

จำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านี้ โดยอาการหรือประเภท 20 ดังนี้ คือ

เหตุในอดีตภพ มี 5 คือ อวิชชา สังขาร ตัณหา อุปาทาน กัมมภวะ

ผลในปัจจุบันภพ มี 5 คือ วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา

เหตุในปัจจุบันภพ มี 5 คือ ตัณหา อุปาทาน กัมมภวะ อวิชชา สังขาร

ผลในอนาคตภพ มี 5 คือ วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา

โดย พี่ต้อยค่ะ [19 เม.ย. 2547 , 07:13:56 น.] ( IP = 210.86.188.2 : : )


  สลักธรรม 7

5.ภวะมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้แสดงทั้งธัมมาธิษฐาน และปุคคลาธิษฐาน ?

ตอบนะคะ..ภวะมีอยู่ 2 อย่าง คือ

1. กัมมภวะ การปรุงแต่งที่ทำให้ผลเกิดขึ้นว่า
โดยธัมมาธิษฐาน
ได้แก่ อกุศลเจตนา 12
โลกียกุศลเจตนา 17
รวม = เจตนา 29

2. อุปปัตติภวะ ผลที่เกิดขึ้นในภพนั้น ๆ โดยอาศัยกัมมภวะ
ว่าโดยธัมมาธิษฐาน..ได้แก่ โลกียวิปากจิต 32
เจตสิก 35 กัมมชรูป 20

เมื่อว่าโดยบุคคลาธิษฐานแล้ว - กัมมภวะ ได้แก่ การกระทำด้วยกาย วาจา ใจในสิ่งที่ดีและไม่ดีของบุคคลทั่วไป (ยกเว้นพระอรหันต์ )

อุปปัตติภวะ ได้แก่ สัตว์ทั้งหลายที่อยู่ใน 31 ภูมิ พร้อมทั้งการเห็น การได้ยิน การได้กลิ่น การรู้รส การสัมผัส การนอนหลับ


ตอบคำถามที่มีแล้วคะ
สวัสดีก่อนผ่านไปค่ะ


โดย พี่ต้อยค่ะ [19 เม.ย. 2547 , 07:28:53 น.] ( IP = 210.86.188.2 : : )


  สลักธรรม 8


ถ้าเป็นแต่ก่อนก็คงจะแค่อ่านคำตอบของแต่ละคน แล้วก็อนุโมทนา
แต่พี่เณร..พี่ชายที่แสนดี สอนไว้ว่า..
ใครทำใครได้ ทำมากได้มาก
ก็เลยขอตอบคำถามด้วยนะครับ


๑. คำว่า ปัจจัย และ ปัจจยุปบัน หมายความว่าอย่างไร ?
ปัจจัย หมายถึงธรรมที่ช่วยอุปการะให้ผลเกิดขึ้น
ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘ นิพพาน และบัญญัติ ๒ ซึ่งก็คือ สังขตธรรมและอสังขตธรรม

ปัจจยุปบัน หมายถึง ธรรมที่เป็นผลอันเนื่องมาจากเหตุ
ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘ (หรือ สังขตธรรม)

๒. อวิชชา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขาร ได้อำนาจปัจจัยเท่าไร คืออะไรบ้าง ?
อวิชชา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ปุญญาภิสังขาร ได้อำนาจปัจจัย ๒
คือ อารัมมณปัจจัย และ ปกตูปนิสสยปัจจัย

๓. ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง ๒ ได้แก่อะไร
ธรรมที่เป็นปัจจัยและปัจจยุปบันได้ทั้ง ๒ ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘

และ ธรรมที่เป็นปัจจัยได้ ....แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้... ได้แก่อะไร ?
ธรรมที่เป็นปัจจัยได้ ....แต่เป็นปัจจยุปบันไม่ได้... ได้แก่ นิพพาน และบัญญัติ

โดย น้องจุก [20 เม.ย. 2547 , 13:49:11 น.] ( IP = 203.118.83.195 : : )


  สลักธรรม 9


๔. องค์ปฏิจจสมุปบาทมีเท่าไร คืออะไรบ้าง

องค์ปฏิจจสมุปบาทมี ๑๒ คือ
๑. อวิชชา
๒. สังขาร
๓. วิญญาณ
๔. นามรูป
๕. สฬายตนะ
๖. ผัสสะ
๗. เวทนา
๘. ตัณหา
๙. อุปาทาน
๑๐. ภวะ
๑๑. ชาติ
๑๒. ชรามรณะ

ให้น้องๆจำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านี้ ..โดยอาการหรือประเภท ๒๐ มาด้วย?

อาการ ๒๐ คือ
อดีตเหตุ ๕ ได้แก่ อวิชชา สังขาร ตัณหา อุปาทาน ภวะ (กัมมภวะ)

ปัจจุบันผล ๕ ได้แก่ วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา

ปัจจุบันเหตุ ๕ ได้แก่ ตัณหา อุปาทาน ภวะ(กัมมภวะ) อวิชชา สังขาร

อนาคตผล ๕ ได้แก่ วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา

๕. ภวะมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้แสดงทั้งธัมมาธิษฐาน และปุคคลาธิษฐาน ?
ภวะ มี ๒ อย่างคือ
๑) กัมมภวะ หมายถึง เจตนาที่ก่อให้เกิดการกระทำอกุศลกรรม และ กุศลกรรม
๒) อุปปัตติภวะ หมายถึง การปรากฏเกิดขึ้นครั้งแรกของจิต เจตสิก กัมมชรูป ในภพใหม่

กัมมภวะ
ว่าโดยธัมมาธิษฐาน หมายถึงเจตนาที่ในอกุศลกรรม ๑๒ กุศลกรรม ๘ รูปาวจรกุศลกรรม ๕ และอรูปาวจรกุศลกรรม ๔
และว่าโดยปุคคลาธิษฐาน หมายถึง การกระทำต่างๆ ทางกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม

อุปปัตติภวะ
ว่าโดยธัมมาธิษฐาน หมายถึง อาการเกิดขึ้นของ โลกียวิบากจิต ๓๒ เจตสิก ๓๕ กัมมชรูป ๒๐
และว่าโดยปุคคลาธิษฐาน หมายถึง สัตว์ต่างๆ ที่เกิดอยู่ใน ๓๑ ภูมิ พร้อมทั้งการเห็น การได้ยิน การได้กลิ่น การรู้รส การสัมผัส ต่างๆ

โดย น้องจุก [20 เม.ย. 2547 , 14:14:39 น.] ( IP = 203.118.83.195 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org