ไขข้อข้องใจในวิปัสสนา (๔)

---

ไขข้อข้องใจในวิปัสสนา คำถาม-คำตอบเรื่องวิปัสสนา คำถาม: การฝึกสมาธิทุกวันเป็นการสมควรหรือไม่? คำตอบ:เป็นของสมควร เพราะว่าปุถุชนคือผู้หนาแน่นด้วยกิเลส มีอายตนะทั้ง ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ กระทบอารมณ์พอใจกับไม่พอใจอยู่ทุกวี่ทุกวัน หาความสงบไม่ได้ จึงต้องเริ่มต้นหาความสงบเสียก่อน เป็นบาทแรก

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [10 พ.ค. 2547 , 22:47:22 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 1 คำถาม : ขอให้อธิบายวิธีฝึกจิตใจให้สงบ คำตอบ : ต้องรู้จักจิต จิตของคนเรานั้นเปรียบเสมือนช้างตกมัน ต้องล่ามไว้กับเสาใช่ไหม เพราะจิตคนเราไม่ว่าง จิตว่างไม่มี มาดูว่าทำไมจึงไม่มี เพราะจิตทำงานทุกขณะ เดี๋ยวเห็น เดี๋ยวได้ยิน เดี๋ยวได้กลิ่น เดี๋ยวรู้รส เดี๋ยวสัมผัสถูกต้อง เดี๋ยวพอใจ เดี๋ยวเสียใจ เดี๋ยวเฉยๆ เดี๋ยวรู้สึกเบื่อ เดี๋ยวรู้สึกง่วงนอน เดี๋ยวรู้สึกหดหู่ เดี๋ยวรู้สึกเศร้าหมอง เดี๋ยวดีใจอีกแล้ว ไม่มีการว่างจากการรู้อารมณ์เลยจิตมันไว ตาเห็น หูได้ยิน จมูกได้กลิ่น หน้าที่ของจิตทั้งสิ้น จิตไวเหมือนช้างตกมัน ต้องล่ามไว้กับเสา ทำให้คนเราจึงมีแต่ความซัดส่าย วอกแวกอยู่ตลอดเวลา เราพูดกันว่ามันฟุ้งซ่าน ต้องรู้จักคำว่า “ฟุ้งซ่าน” จึงจะแก้ไขได้ “ฟุ้งซ่าน” หมายถึง การที่จิตระลึกนึกไปในสิ่งที่ผ่านมาแล้วและยังไม่เกิดขึ้นเลย ซึ่งไม่ใช่ความจริงทั้ง ๒ เรื่อง เพราะอดีตคือความปด อนาคตคือความฝัน แต่ความจริงอยู่ที่ปัจจุบัน ฉะนั้น เมื่อเรารู้สภาวะของความฟุ้งแล้วมันไม่มีความจริงเลย เราจะได้สอนใจตัวเองอยู่เสมอๆ คนเราถูกสอนอะไรมากๆ จะให้หายไปเป็นไปไม่ได้

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [10 พ.ค. 2547 , 22:48:15 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 2 “ไม่มีใครทำอะไรครั้งเดียวสำเร็จ” แต่ให้รู้จักของจริงเสียก่อน สอนใจว่าควรจะทำต่อไปหรือจะแก้ไขใช่ไหม ความจริงอยู่ตรงนี้ เมื่อเรารู้จักแล้วว่าความซัดส่ายของจิตไม่มีความจริงเลยในปัจจุบัน เมื่อจิตของเรานึกคิดไปในเรื่องไม่จริง เป็นอดีตบ้าง อนาคตบ้าง สอนใจเข้าไปเวลาเรานึกได้ว่ามันฟุ้ง ส่วนมากนึกว่าฉันฟุ้งไป เปลี่ยนใหม่ แทนที่จะนึกว่าฉันฟุ้งไป สอนใจไปว่า “เรื่องที่นึกที่คิดนั้นไม่มีความจริงเลย” เหมือนเราเห็นของไม่ดี เราก็จะไม่เข้าใกล้เลย จิตก็จะมีการป้อนข้อมูลที่ถูก แล้วจิตก็จะมีอำนาจ เหมือนเด็ก ฝึกไปจนชำนาญจะสอนง่าย ทุกทีเราสอนอะไรให้จิต พอฟุ้งทีหนึ่ง เราก็เพลิดเพลิน นั่งเสียใจวิตก ไม่น่าเลย ฯลฯ เราได้ให้ความสำคัญกับสิ่งที่ไร้สาระมามากแล้ว ควรจะเริ่มสอนใจตนเองเมื่อสอนใจแล้วก็ฝึกจิตตัวเองให้รู้จักสงบด้วยการทำสมาธิ แล้วรีบผลิตปัญญาเพื่อจะพาพ้นทุกข์ นึกคิดอะไร นึกได้ แต่เมื่อเรารู้สึกตัว อย่าพูดว่า “แหม มันฟุ้งจังเลยวันนี้” ไม่จำเป็นไม่ต้องพูดว่าฟุ้งจังเลย ให้นึกว่าเรื่องเมื่อกี้นี้ไม่มีความจริงเลย เปรียบเหมือนกับเราเคยเหยียบมูลสุนัข เราตั้งใจเหยียบหรือเผลอเหยียบ ...เราเผลอเหยียบ มูลสุนัขก็เหมือนกับสิ่งที่เราไม่ต้องการคือ ความฟุ้งซ่านของจิตนั่งเอง เมื่อเราคอยดูแลตรวจสอบดู บอกอยู่เสมอว่า นั่นมันมูลสุนัข อย่าเหยียบนะ ... ก็ไม่เหยียบ เหมือนกับที่เราบอกตัวเองว่าไม่มีความจริงเลย มันก็ไม่ติดข้อง สมาธิก็มีความกล้าแข็งขึ้น

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [10 พ.ค. 2547 , 22:48:46 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 3 คำถาม : ในการทำสมาธิ จะทำอย่างไรจึงจะให้มีสมาธิเกิดขึ้น? คำตอบ : ต้องรู้จักคำว่า “สมาธิ” อยู่ดีๆ เราจะทำแกงส้มขึ้นมา เราจะต้องรู้จักว่าสูตรของแกงส้มมันเป็นอย่างไร จะทำขึ้นมาเลยโดยไม่รู้จักว่า แกงส้มจะต้องมีหอม มีกระชาย เราทำแกงส้มไม่เป็น เหมือนเราไม่รู้ว่าสมาธินั้นคืออะไรเราก็ทำสมาธิไม่ได้ คำว่าสมาธิ คือ ความตั้งมั่นของจิต การที่จิตกำหนดได้ในอารมณ์ๆ เดียว สมาธิเกิดขึ้นได้หลายๆ รูปแบบ เช่น ฟังรู้เรื่องต้องมีสมาธิเพราะจิตไม่ซัดส่าย จิตเป็นหนึ่ง ฉะนั้นคนที่อ่านหนังสือเป็นเรื่องเป็นราวและรู้ได้ต้องมีสมาธิ คนที่ดูหนังแล้วเห็นตัวละครตาย หรือถูกตีร้องให้ไป ก็ต้องมีสมาธิดู มีความเอาใจใส่ ครูเขียนกระดานดำเป็นตัวหนังสือได้ ไม่โย้ไม่เย้เพราะมีสมาธิ ตอบปัญหาถูกต้องมีสมาธิเป็นตัวตั้งมั่นในอารมณ์ ดังนั้น ทำอย่างไรจะมีสมาธิ ก็ด้วยการฝึกฝนความมีจิตตั้งมั่นทีละเล็กทีละน้อยด้วยการใส่ใจในอารมณ์ๆ เดียว เช่น กำหนดลมหายใจเข้า กำหนดลมหายใจออก จะใช้คำภาวนาว่า “พุทโธ” “สัมมาอรหัง” “โอมหังวันโท นโมพุทธายะ” หรือจะเพ่งกสิณดิน น้ำ ลมไฟ ตั้งใจ ไม่ให้นึ่ไป

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [10 พ.ค. 2547 , 22:49:11 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 4 คำถาม : สมาธิมีหลายขั้นใช่หรือไม่ คำตอบ : สมาธิมีหลายขั้นตอน มีการกำหนดได้มากขึ้นเรียกว่าอุปจารสมาธิ และมีการกำหนดจนแนบแน่นไม่สั่นคลอนเคลื่อนไหวเรียกว่าอัปปนาสมาธิ

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [10 พ.ค. 2547 , 22:49:31 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 5 คำถาม : คำว่า “โอมหังวันโท นโมพุทธายะ” หมายความว่าอย่างไร? คำตอบ : คำว่า “โอมหังวันโท นโมพุทธายะ” “สัมมาอรหัง” หรือยอดพระกัณฑ์ไตรปิฎก หรือ นโมตัสสะ คือสระและพยัญชนะมาสะกดและอ่านได้ ท่องได้ ต้องการให้เกิดสมาธิ คือ ความสงบ ไม่ใช่ความหมายอันนี้จะขลัง สร้างโน่นสร้างนี่ได้ ไม่มีอะไรสร้างได้ จิตเป็นตัวสร้าง สร้างอำนาจ เช่น กำลังคุยๆๆกันอยู่ แต่พอไปหลวงพ่อเสือบอกให้ไปท่อง โอมหังวันโท นโมพุทธายะๆๆ จิตก็มีการทำงาน มีงานเป็นที่ตั้งจิต ไม่ซัดส่ายไปในเรื่องที่ผ่านมาแล้วและยังไม่เกิดขึ้น มีหน้าที่ให้ตรงต่องาน เรามีความตั้งใจทำความดี วาจาก็ไม่ได้ส่อเสียด ไม่เพ้อเจ้อ ไม่พูดคำหยาบ มันก็เป็นกุศลวจีกรรมเกิดขึ้น

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [10 พ.ค. 2547 , 22:49:52 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 6 คำถาม :การที่จะมีสมาธิเกิดขึ้นได้จะขึ้นอยู่กับเวรกรรมของเราหรือเปล่า ? บางคนนั่งแล้วได้สงบเร็ว บางคนก็ช้า คำตอบ : การที่เราอ่านหนังสือได้จบนี้ก็มีสมาธิอยู่แล้ว สมาธิไม่ได้อยู่ที่นั่งสมาธิหลับตานะ เราเดินข้ามถนนด้วยความตั้งใจ ไม่หกล้ม ก็ต้องมีสมาธิ ทุกอย่างต้องมีกรรมเป็นพื้นฐาน มีจิตเป็นตัวเร่งเร้า ฉะนั้น ความชำนาญจึงมีความสำคัญ เช่น เคยชอบเที่ยว ชอบไปไหนๆ กับเพื่อนฝูง อยู่ดีๆ จับให้มาทำสมาธิ มาฝึกสมาธิ กิเลสมันไม่อนุญาต เพราะความสันทัดในการเที่ยว กิเลสมันเฟื่องฟูแล้วจึงไม่ชนะกิเลส (โปรดติดตามตอนต่อไปค่ะ)

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [10 พ.ค. 2547 , 22:50:14 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 7 เข้ามาติดตามอ่านต่อค่ะ ขอบคุณคุณสุกัญญามากค่ะ

โดย เซิ่น [11 พ.ค. 2547 , 19:28:38 น.] ( IP = 203.156.27.10 : : )

สลักธรรม 8 ขอบคุณค่ะ สำหรับธรรมประโยชน์ที่มอบมาให้ ว่าไปแล้วจิตในวันหนึ่งๆหาความสงบยากจริงๆ การได้ฝึกทุกวัน ก็จะทำให้จิตมีความตั้งมั่นดีขึ้น เย็นและทำงานต่างๆได้อย่างมีความสุข อนุโมทนาอีกครั้งค่ะ

โดย พี่อุ๊ [11 พ.ค. 2547 , 22:08:23 น.] ( IP = 203.209.106.154 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด