ไขข้อข้องใจในวิปัสสนา (๖)

---

ไขข้อข้องใจในวิปัสสนา คำถาม-คำตอบเรื่องวิปัสสนา (ต่อ) คำถาม : ทางพ้นทุกข์คืออะไร คำตอบ : ทางพ้นทุกข์คือทางที่ตั้งมั่นอยู่กับความจริง รู้จักความจริง นิ่งให้เป็น ไม่เล่นกับไฟ ใจจะสลด นั่นคือทางที่พ้นทุกข์ แล้วจะทำอย่างไร ? มีการปฏิบัติอยู่วิธีเดียวเท่านั้นคือการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน การปฏิบัติวิปัสสนาเป็นการรู้จักกับสิ่งที่มาหาฉัน แล้วสิ่งที่มาหาฉันนั้น-รู้จัก รู้จักธรรมชาติทั้งหลายที่เข้ามา คำว่า “รู้จัก” นี่คลุมหมดนะ รู้จักของจริง รู้จักอย่างไร ? ไม่มีอะไรเลยที่จะเที่ยงแท้ถาวรในชีวิต เพราะตราบใดที่เรายังยึดมั่นว่าอันนี้เป็นฉัน อันนี้เป็นของของฉัน ตราบนั้นไม่มีวันพ้นทุกข์ การปฏิบัติเพื่อพ้นทุกข์จะต้องทำลายความหลงผิดจึงจะพ้นทุกข์ได้

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [12 พ.ค. 2547 , 19:08:24 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 1 คำถาม : การเจริญวิปัสสนาต้องอาศัยสมาธิเป็นเบื้องต้นหรือไม่ คำตอบ :ใช่ เพราะวิปัสสนาเป็นการกระทำปัญญา ปัญญานี้ไม่ใช่เป็นปัญญาที่เกิดขึ้นเมื่อวาน หรือพรุ่งนี้ แต่เป็นปัญญาที่เห็นเฉพาะหน้า ฉะนั้น จะต้องมีอารมณ์ที่ตั่งมัน คือ มีสมาธิเป็นบาท เรียกว่า “ขณิกสมาธิ” แล้วผู้จะทำสมาธิเพื่อจะเดินสู่วิปัสสนาจะต้องเข้าใจสมาธิดีว่าระดับไหน ทำไปเพื่ออะไร แค่ไหนพอ จึงจะสามารถเอามาช่วย แต่ถ้ารู้จักแต่สมาธิ ยึดมั่นสมาธิแล้วจะต่อวิปัสสนาไม่ได้ เพราะสมาธิทำแล้วเกิดความสงบ ใครชอบก็ติดอารมณ์สงบ ตัณหาก็ยังเข้าอยู่ จึงต้องรู้จัก

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [12 พ.ค. 2547 , 19:09:18 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 2 คำถาม : อยากทราบว่าการปฏิบัติธรรมที่จะให้ได้มรรคผลนิพพาน จำเป็นต้องใช้สมาธิขนาดไหน คำตอบ :ใช้ขนิกสมาธิ สมาธิมี ๓ ระดับ คือ ขณิกสมาธิ อุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ ขณิกสมาธิ หมายถึง การทำสมาธิได้เป็นขณะๆ อุปจารสมาธิ หมายถึง มีอารมณ์อันสงบมากขึ้น อัปปนาสมาธิ หมายถึง มีอารมณ์อันแนบแน่นดิ่งตรงไปในอารมณ์นั้น สงบนานตลอดเวลา ฉะนั้น การปฏิบัติกายานุปัสสนาจะต้องมีการเจริญสมาถะ ให้เกิดความสงบเสียก่อน ไม่ใช่จะต้องได้ทั้ง กาย เวทนา จิต ธรรมจึงจะบรรลุพระอรหันต์ กาย เวทนา จิต ธรรมนี่เปรียบเสมือนประตูเมือง ๔ ประตู จะเข้าทางไหนก็ได้ถึงข้างในเหมือนกัน เราได้อารมณ์เวทนาคือทุกข์ ตอนนี้รู้สึกนามทุกข์ เท่าทันอารมณ์ปัจจุบัน ในอารมณ์ปัจจุบันนั้นเห็นความไม่เที่ยงเกิดขึ้น ญาณปัญญาเกิด หรือไม่ในอารมณ์ปัจจุบันเห็นทุกข์เกิด ญาณปัญญาก็ได้ สำเร็จได้ในฐานใดฐานหนึ่งของกาย เวทนา จิต ธรรม ซึ่งก็คือ รูป นาม นามรูป ได้แก่ขันธ์ ๕

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [12 พ.ค. 2547 , 19:09:36 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 3 คำถาม : ขอคำแนะนำการทำสมาธิเพื่อนำไปใช้กับวิปัสสนา คำตอบ : ก็ทำหน้าที่ของตนเอง เช่น เราอยากจะทำความดีด้วยการปฏิบัติเจริญรอยตามพระพุทธองค์ทั้ง ๒ วิธี คือ สมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน ต้องรู้ว่าสมาธิและวิปัสสนาต่างกันอย่างไร ต้องเข้าใจ โดยเฉพาะเรื่องภูมิของวิปัสสนา เมื่อเข้าใจแล้วลงมือทำทันที ใช้ทั้ง ๒ วิธีเลย พอสวดมนต์ไหว้พระเรียบร้อยแล้ว ตั้งจิตอธิฐานจะทำสมาธิเพื่อจิตสงบสักพักหนึ่ง สงบบ้างไม่สงบบ้าง พอรู้ตัวว่าค่อยยังชั่วจากการซัดส่าย มีความสงบ พอรู้สึกเมื่อยขึ้นมาปุ๊บ วิปัสสนาเกิดได้ทันที กำหนดเลยนามปวด พอนามปวดแล้ว มีหน้าที่ทำอะไรต่อ มีสติแก้ไขเปลี่ยนอิริยาบถ กำหนด รูปนั่ง ลืมตาเห็น กำหนดนามเห็น ไม่เห็นจะต้อง ถึงอัปปนาสมาธิเลย

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [12 พ.ค. 2547 , 19:09:54 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 4 คำถาม : จะเสียหายหรือไม่ถ้าจะปฏิบัติทั้งสมาธิและวิปัสสนาคู่กัน คำตอบ : ทุกอย่าง เมื่อทำโดยไม่ตั้งใจทำเสียหายทั้งสิ้น และ โดยเฉพาะถ้าไม่รู้จักหลัก ตั้งใจทำสมาธิเลย วิปัสสนาเกิดไม่ได้เด็ดขาด แต่ถ้าตั้งใจว่าเราจะปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานกำหนด นามรูป สมาธิมาเอง เป็นผลพลอยได้ แต่ทำสมาธิไม่ได้มีวิปัสสนาเป็นผลพลอยได้ เพราะสมาธิต้องการความสงบ วิปัสสนาไม่ต้องการความสงบ สมาธิอุปสรรคเยอะ เสียง สถานที่ อิริยาบถ ความเมื่อย แต่วิปัสสนา ไม่มีอุปสรรคเลย เพราะอะไรมา-รู้ สิ่งนี้เกิดขึ้น-รู้ มีหน้าที่รู้เฉยๆ ไม่ต้องไปแยแส รู้แล้วแก้ไขโดยธรรมชาติ สมาธิรู้แล้วแก้ไขด้วยการมีทั้งโลภะและโทสะร่วมทำตลอดเวลา จึงไม่ใช่ทางพ้นทุกข์ เพราะไม่สามารถทำลายกิเลสตัณหาได้

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [12 พ.ค. 2547 , 19:10:10 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 5 คำถาม : เราจะนั่งสมถะกรรมฐานถึงขนาดไหนจึงจะนั่งวิปัสสนา คำตอบ :ขอแก้ไขความเข้าใจผิดว่า “นั่งวิปัสสนา” สมาธิเกิดได้หลายรูปแบบ จะเดิน จะนั่น จะนอน จะนั่ง เป็น สมาธิได้ มีอารมณ์ตั้งมั่นเป็นสมาธิได้ แต่วิปัสสนา ตรงกันข้าม ไม่จำเป็นห้ามเดิน ห้ามยืน ห้ามนอน ห้ามนั่ง วิปัสสนาเดิน ยืน นั่ง นอนไม่ได้ ถ้าไม่จำเป็น ต้องมีเหตุทำให้นั่งจึงนั่งได้ มีเหตุทำให้ยืน จึงต้องยืน ฉะนั้น คำว่านั่งวิปัสสนาจึงผิด เพราะวิปัสสนาจะอยู่กับอิริยาบถใดๆ ก็ได้ เป็นอิริยาบถที่ทำความรู้สึกตัวว่าอิริยาบถนั้น อาการนั้นตั้งอยู่ในลักษณะใด ให้กำหนดในอาการนั้น กำหนดเพื่ออะไร เพื่อให้เห็นทุกข์ว่าอาการที่ตั้งอยู่นั้น ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และไม่สามารถบังคับบัญชาได้ เมื่อมีทุกข์เกิด รู้จักทุกข์แล้วจึงเปลี่ยนแก้ไข แก้ไขแล้วดูต่อว่าอาการแก้นั้นมันจะสุขจริงหรือไม่ ทุกข์ก็มาอีกแล้ว มันไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และไม่สามารถบังคับบัญชาได้ ดูอีก เปลี่ยนอีก เพื่ออะไร เพื่อจะได้รู้จักความทุกข์ เพราะการพ้นทุกข์ต้องไต่เต้าไปตามความทุกข์ จึงจะพ้นทุกข์

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [12 พ.ค. 2547 , 19:10:27 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 6 และถามว่าจะใช้สมาธิขนาดไหนจึงจะทำวิปัสสนาได้ ก็คือ เมื่อเรามีความสงบพอสมควร เมื่อสงบแล้ว เราจะต้องเรียนภูมิวิปัสสนาว่า วิปัสสนามีอะไรเป็นภูมิ มีรูปมีนาม เป็นตัวกำหนด เช่น ตอนนี้รู้สึกว่ารูปนั่ง พอสงบปุ๊บจะเจริญวิปัสสนากำหนดเลย “นามเห็น” “รูปนั่ง” นี่เท่ากับวิปัสสนาเข้าแล้ว รู้สึกตัวตอนนี้รูปเย็นกระทบ อันนี้ต้องเรียนวิปัสสนาอีกทีหนึ่ง แต่วิปัสสนาไม่ใช่อยู่ที่นั่งอย่างเดียว จะเดิน จะนั่ง จะนอน จะก้ม จะเงย จะเหยียด จะคู้ จะเห็น จะได้ยิน จะได้กลิ่น รู้รส ได้สัมผัส ได้ถูกต้อง จะยืน จะขับ จะถ่าย รู้สึกตัวทำไปเพราะอะไร มีตัวการอะไรในการกระทำนั้นตลอดเวลา เพื่อจะได้คลายจากความโง่ของชีวิต หลงผิดว่าชีวิตนั้นเป็นของดี เป็นของสุข เป็นของเที่ยง เป็นตัวตน คนสัตว์ มีสาระแก่นสาร เพื่อจะออกจากอุปาทานในชีวิต (โปรดติดตามตอนต่อไปค่ะ)

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [12 พ.ค. 2547 , 19:10:44 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 7 ขอบคุณมากค่ะ มาติดตามอ่านต่อ เพื่อความถูกต้องในการปฏิบัติค่ะ

โดย เซิ่น [12 พ.ค. 2547 , 22:58:44 น.] ( IP = 203.156.28.231 : : )

สลักธรรม 8 ขอบคุณค่ะคุณสุกัญญาและจะมาติดตามต่อนะคะ

โดย น้องอุ๊ [13 พ.ค. 2547 , 22:44:00 น.] ( IP = 203.209.112.79 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด