ศิลปศาสตร์ 18 ประการ

---

พระพุทธเจ้าในสมัยเป็นเจ้าชายสิทธัตถะ ทรงได้รับการศึกษาเป็นอย่างดี จากอาจารย์ที่มีชื่อเสียง คือ อาจารย์วิศวามิตร วิชาที่ทรงศึกษา คือ ศิลปศาสตร์ 18 ประการ อันเป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้จะเป็นกษัตริย์ จะต้องศึกษาศิลปศาสตร์ 18 ประการ คือ... 1. ยุทธศาสตร์ วิชานักรบ 2. รัฐศาสตร์ วิชาการปกครอง 3. นิติศาสตร์ วิชากฎหมายและจารีตประเพณีต่างๆ 4. พาณิชยศาสตร์ วิชาการค้า 5. อักษรศาสตร์ วิชาวรรณคดี 6. นิรุกติศาสตร์ วิชาภาษาทั้งของตน และของชนชาติ ที่เกี่ยวข้องกัน 7. คณิตศาสตร์ วิชาคำนวณ 8. โชติยศาสตร์ วิชาดูดวงดาว 9. ภูมิศาสตร์ วิชาดูพื้นที่ และรู้จักแผนที่ของประเทศต่างๆ 10.โหราศาสตร์ วิชาโหรรู้จักพยากรณ์เหตุการณ์ต่างๆ 11.เวชศาสตร์ วิชาแพทย์ 12.เหตุศาสตร์ วิชาว่าด้วยเหตุผล หรือตรรกวิทยา 13.สัตวศาสตร์ วิชาดูลักษณะสัตว์ และรู้เสียงสัตว์ว่าดี หรือร้าย 14.โยคศาสตร์ วิชาช่างกล 15.ศาสนศาสตร์ วิชาศาสนารู้ความเป็นมา และหลักศาสนาทุกศาสนา 16.มายาศาสตร์ วิชาอุบาย หรือตำหรับพิชัยสงคราม 17.คันธัพพศาสตร์ วิชาร้องรำ หรือนาฎยศาสตร์ และวิชาดนตรี หรือดุริยางค์ศาสตร์ 18.ฉันทศาสตร์ วิชาการประพันธ์

โดย พี่เณร [19 พ.ค. 2547 , 12:58:33 น.] ( IP = 210.86.188.5 : : )

สลักธรรม 1 พระพุทธเจ้าทรงศึกษาศิลปศาสตร์ 18 ประการนี้ ....จนมีความรู้แตกฉาน ..ยากที่หาใครเสมอเหมือนได้ จึงกล่าวได้ว่า พระองค์ทรงมีความรู้ ในทางโลกเพียบพร้อม เป็นอย่างดีอยู่แล้ว เมื่อได้เสด็จออกบรรพชา พระองค์ทรงได้ศึกษาเพิ่มเติมจากอาฬารดาบส และอุททกดาบส ทรงบำเพ็ญทุกกรกิริยา และทรงบำเพ็ญเพียรทางจิตใจ จนได้ตรัสรู้ พระองค์จึงทรงพร้อมที่จะสอนบุคคลทุกชั้น ตั้งแต่คนธรรมดา จนถึงนักปราชญ์ที่มีชื่อเสียง ทุกโอกาสและสถานที่ เรารู้จักพระพุทธเจ้าในฐานะ ผู้เป็นพระบรมครู ศาสดาเอกของโลก และเพราะพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติไทย เราจึงควรค้นหาของดีมี่มีอยู่ในพุทธศาสนา เพื่อนำมาใช้ให้เป็นประโยชน์แก่สังคมอย่างกว้างขวาง ลองมาพิจารณาการสอนแบบพระพุทธเจ้า

โดย พี่เณร [19 พ.ค. 2547 , 13:01:42 น.] ( IP = 210.86.188.5 : : )

สลักธรรม 2 ๚ ๛ ทรงสอนด้วยการทำให้ดูเป็นตัวอย่าง พระพุทธเจ้าทรงมีคุณสมบัติประการหนึ่งว่า วิชชาจร ณสมฺปนฺโน เป็นผู้สมบรูณ์ด้วยความรู้ และความประพฤติ และได้รับการยกย่องว่า เป็นผู้ตรัสรู้ดีแล้ว ทรงสอนผู้อื่นให้ตรัสรู้ได้ด้วย เป็นต้น พระองค์แล้วทรงสอนผู้อื่นให้ฝึกตนได้ด้วย เป็นต้น พระองค์เคยสอนภิกษุที่เกียจคร้านว่า... ภิกษุเหตุไฉนเธอ จึงมาเกียจคร้านในศาสนาของตถาคต.... ผู้มีความเพียร สิ่งใดที่พระองค์ทรงสอนสาวก... พระองค์ทรงทำมาด้วยพระองค์แล้วทั้งสิ้น ในขณะเดียวกัน ก็ทรงปฏิบัติพระองค์เอง ให้เป็นแบบอย่างแก่สาวกด้วย ไม่มีข้อที่ใครจะตำหนิได้ว่า.. "พระศาสดาทรงทำไม่ได้ แต่ทรงสอนให้สาวกทำ" ไม่เหมือนครูบางคนในปัจจุบัน ที่สอนศิษย์ว่า "จงทำอย่างที่ฉันสอน.. แต่อย่าทำอย่างที่ฉันทำ" การทำย่อม "ดัง" กว่าการพูด .. ครูที่ไม่เอาใจใส่ต่อการสอน จะสอนให้ศิษย์เอาใจใส่ต่อการเรียนไม่ได้ ครูที่เกียจคร้าน จะสอนให้ศิษย์ขยั่นหมั่นเพียรไม่ได้ ครูที่ประพฤติตัวไม่ดี จะสอนให้ศิษย์ มีความประพฤติดีไม่ได้เช่นเดียวกัน ครูทั้งหลายจึงควรคำนึงว่า สิ่งที่ครูทำนั่นแหละ จะฝังอยู่ในความทรงจำของนักเรียน ได้นานกว่าสิ่งที่ครูสอน ทั้งจะเป็นเครื่องประกาศ ให้นักเรียนทราบว่าครูคนนั้นดี หรือไม่ดี

โดย พี่เณร [19 พ.ค. 2547 , 13:06:40 น.] ( IP = 210.86.188.5 : : )

สลักธรรม 3 ทรงสอนโดยมีจุดมุ่งหมาย พระพุทธเจ้ามิได้ทรงสอนอย่างเลื่อนลอยปราศจากจุดมุ่งหมาย หรือว่าไปตามเนื้อผ้า ตามความรู้ที่พระองค์มีอยู่ แต่ทุกครั้งที่ทรงสอน ได้ทรงตั้งจุดมุ่งหมายไว้เสมอ จุดมุ่งหมายของพระพุทธเจ้า อาจแบ่งได้เป็น 2 ประการ คือ จุดมุ่งหมายทั่วไป กับ จุดมุ่งหมายเฉพาะ - จุดมุ่งหมายทั่วไป เป็นจุดมุ่งหมายขั้นสุดยอด หรือจุดมุ่งหมายในระยะยาว ซึ่งได้แก่ความพ้นทุกข์ พระองค์ตรัสว่า วิมุตติ คือ ความหลุดพ้นจากทุกข์ เป็นแก่นของพระพุทธศาสนา ซึ่งผู้ปฏิบัติธรรมจะต้อง พยายามดำเนินไปให้ถึงให้จงได้ -จุดมุ่งหมายเฉพาะ เป็นจุดมุ่งหมายของการสอนแต่ละครั้ง เช่น ถ้าทรงสอนมหาโจร ..ก็เพื่อให้เขาพ้นจากความเป็นโจร ...กลายเป็นคนดีอยู่ในสังคมมนุษย์ได้ ถ้าทรงสอนคนที่มีความหลงผิด ก็เพื่อให้เขาพ้นจากความเห็นผิด.. มีความเห็นถูกต้องตามทำนองคลองธรรม ถ้าทรงสอนคนที่มีความประพฤติดีอยู่แล้ว ก็เพื่อให้เขามีความรู้ดี และประพฤติดียิ่งขึ้น รวมความก็คือ เพื่อให้ผู้ฟังมีพฤติกรรม เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ในทางที่พึงปรารถนา

โดย พี่เณร [19 พ.ค. 2547 , 13:09:27 น.] ( IP = 210.86.188.5 : : )

สลักธรรม 4 ครูที่สอนนักเรียนก็จำเป็นต้องตั้งจุดมุงหมายว่า ที่สอนๆ ไปนั้นสอนเพื่ออะไร ต้องการให้นักเรียนมีพฤติกรรม เปลี่ยนแปลงไปในทางใด ไม่ใช่สอนปาวๆ ไปตามตำรา พอจบตำราก็ถือว่าสอนจบแล้ว นักเรียนจะมีพฤติกรรม เปลี่ยนแปลงไปอย่างไรหรือไม่ ไม่คำนึงถึง ผลสุดท้ายก็ปรากฏว่าสอนไปแล้วหนึ่งปี นักเรียนยังมีพฤติกรรมเหมือนเดิม คือ ไม่มีความรู้อะไรนอกจากท่องจำ และมีความประพฤติอย่างเดิม

โดย พี่เณร [19 พ.ค. 2547 , 13:10:38 น.] ( IP = 210.86.188.5 : : )

สลักธรรม 5 อ่านแล้ว ... ความสำคัญของครูมิใช่อยู่ที่การถ่ายทอดความรู้แก่ศิษย์เพียงอย่างเดียว การเป็นแบบอย่างให้ปฏิบัติตามในทางที่ดีงาม นับเป็นภารกิจที่สำคัญยิ่งกว่านะคะ ... หน้าที่ของครูจึงสำคัญมากเพราะต้องทุ่มเทหลายสิ่งหลายอย่างแก่ศิษย์ ทั้งคิดค้นวิธีการถ่ายทอดความรู้ และทำตนเป้นแบบอย่าง คิดๆแล้วก็รู้สึกว่าเป็นโชคดีของตนเองค่ะ ที่ได้พบกับครูผู้เป็นตัวอย่างที่งดงามเสมอ ขอบพระคุณพี่เณรที่นำเรื่องนี้มาฝากนะคะ

โดย น้องกิ๊ฟ [19 พ.ค. 2547 , 16:19:12 น.] ( IP = 203.150.209.231 : : 203.113.67.40 )

สลักธรรม 6 ผู้ที่เป็นครู... ถ้าได้นำหลักการสอนแบบพระพุทธเจ้า ไปใช้ จะทำให้ได้นักเรียนที่มีคุณภาพ กราบขอบพระคุณ...ครูอาจารย์ทุกท่านค่ะ ที่มีเจตนามุ่งมั่นที่จะถ่ายทอดความรู้ ให้มีทางเดินอันตรงต่อทางพ้นทุกข์ค่ะ

โดย เซิ่น [19 พ.ค. 2547 , 23:10:20 น.] ( IP = 203.156.28.253 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด