ไขข้อข้องใจในวิปัสสนา (๑๔)

---

ไขข้อข้องใจในวิปัสสนา คำถาม-คำตอบเรื่องวิปัสสนา คำถาม :เวลาปฏิบัติเจริญสติปัฏฐานเมื่อทุกข์เกิดก็กำหนดนามทุกข์ ส่วนมากเวลาปฏิบัติก็จะเปลี่ยนแล้วกำหนดรูปใหม่ จะไม่ดูอาการเคลื่อนไหวของอิริยาบถย่อย เช่น เวลาเปลี่ยนมีอาการเคลื่อนไหวของมือ หรืออาการเคลื่อนไหวของร่างกาย ควรจะปฏิบัติอย่างไรจึงจะถูกต้อง และมีความสมบูรณ์ในอารมณ์ปัจจุบันของสติปัฏฐาน คำตอบ :ถูกต้องแล้ว การกำหนดคือกำหนดอิริยาบถใหญ่ ยืน เดิน นั่ง นอน ไม่จำเป็นไม่ต้องเปลี่ยนอิริยาบถใดๆ ทั้งสิ้น จะจำเป็นต้องเปลี่ยนก็ต่อเมื่อทุกข์มาบีบคั้น จึงกำหนดทุกข์แล้วเปลี่ยนอิริยาบถ เช่นนั่งอยู่กำหนดรูปนั่ง รู้สึกเมื่อยเพราะนามเมื่อย ก็ต้องมีสติเปลี่ยนเป็นรูปยืน หรือรูปเดินต่อไป

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [24 พ.ค. 2547 , 21:25:25 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 1 ไม่จำเป็นจะต้องดูอาการเคลื่อนไหวของมือ การย่าง การเดิน ไม่ใช่กำหนดว่าขาเดิน การเดินนี่ถ้าเห็นว่าเท้าเดินผิด นอกจากในการลุกขึ้นนั้นมือไปกระทบของแข็งจึงกำหนดนามเจ็บ หรือไม่ก็กำหนดรูปแข็ง ถ้ากระทบจึงจะกำหนด จากการนั่งเปลี่ยนเป็นยืนนี่ ให้ทำความรู้สึกตัวมีสติกำลังจะยืน พอยืนแล้วกำหนดรูปยืนเลย นั่นแหละได้ปัจจุบัน ไม่ต้องไปบอกว่ารูปจะยืน นี่เป็นการฝืนธรรมชาติ ทำความรู้สึกว่าจะยืนไปทำไม เพราะทุกข์มันเกิด เรามีสติยืน เมื่อยืนแล้ว กำหนดรูปยืน ตรงที่มีความรู้สึกกระทบรุนแรงจึงจะกำหนด แต่ถ้าไม่มีอะไรเกิดขึ้นในระหว่างการยืนก็มีสติยืน เพื่อให้การแก้ไขทุกข์เสร็จลุล่วงไปโดยเร็ว จะได้ไม่ทุกข์มาก แค่นั้นเอง

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [24 พ.ค. 2547 , 21:26:13 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 2 คำถาม :ขณะอยู่ในสำนักปฏิบัติมีคนมาพูดด้วย ซึ่งเราไม่ได้พูดโกหก แต่อาจจะเพ้อเจ้อ คำตอบ :ไม่เรียกว่าเพ้อเจ้อ เขามาพูดกับเรา เมื่อเรามีเหตุปัจจัยมาทำให้เราต้องได้ยิน เราก็ตอบ แต่เราไม่ต้องไปกลัว วิธีควบคุมความเพ้อเจ้อก็คือ มีสติในการพูด มีใครมาพูดด้วย หน้าที่ของเราคือมีคนมาพูดด้วยต้องฟัง เมื่อเขาถาม เรามีหน้าที่ตอบ มีหน้าที่ฟังกับหน้าที่ตอบ แล้วการฟังก็ฟังด้วยสติ ตอบด้วยสติ ไม่เผลอเพ้อเจ้อ พูดได้แต่ไม่ใช่คุยกัน เราระลึกรู้นี่เหตุจำเป็น ความจำเป็นต้องฟัง เราฟังตอนนี้ไม่ต้องกำหนดนามได้ยิน เพราะบางทีเขาอาจจะซักถามอะไรเราก็ได้ ฟังให้จบ การยอมรับฟังไม่ได้หมายความว่าเห็นด้วย เอาหลักนี่ไปใช้ เมื่อเราฟังจบแล้วเราเห็นว่าเราสมควรที่จะเข้าไปร่วมไหม ถ้าไม่สมควรก็บอกว่า “ขอเวลาก่อนตอนนี้กำลังปฏิบัติ ขอโทษนะ” แต่ถ้าเราเห็นว่าสมควร เช่นมีคนเดินมาพูดว่า “ที่บ้านให้มาตามเพราะมีคนป่วย” ฟังเสร็จ จำเป็นไหม ระลึกรู้พูดว่า “รอสักครู่ เดี๋ยวไปเก็บของก่อน แล้วจะไป” ต้องรู้ว่าใช้อย่างไร พูดให้น้อยที่สุด ผิดน้อยที่สุด

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [24 พ.ค. 2547 , 21:26:47 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 3 คำถาม :ในการกำหนดสติดูอารมณ์ปัจจุบันอยู่เสมอ วางใจให้เหมือนตอนกำหนดนามรูป แต่ไม่มีนามรูปเป็นอารมณ์ เพราะรู้ว่าการทำงานของรูปต้องมีจิตสั่งคือ เป็นเหตุปัจจัยร่วมกัน ไม่ว่ารูปหรือนามทำอะไรก็ดูอยู่เสมอ ไม่เผลอไปจากปัจจุบัน อยากทราบว่าจะเป็นอารมณ์ของสติปัฏฐานได้หรือไม่ คำตอบ :ได้ ถ้าดูอย่างนี้นะ เพราะการที่ดูจิต จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน เป็นอย่างไร เช่น เราหันไปมองปุ๊บ นามเห็น ที่จริงจิตมันเห็น เรากำหนดนามเห็น มันก็ต้องยังมีนามรูปอยู่ แต่มาบอกว่าไม่มีนามรูปเป็นอารมณ์ ซึ่งจะไม่อธิบายก่อน แต่จะถามว่าดูอย่างไร ขอให้ยกตัวอย่าง

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [24 พ.ค. 2547 , 21:27:11 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 4 คำถาม :เหมือนเราทำกิจในบ้านทั่วๆไป ไม่ได้กำหนดนามรูป แล้วก็พยายามสำรวจจิต ทำไปเรื่อยๆ คำตอบ :หมายถึงว่า ตอนนั้นไม่ได้เจริญวิปัสสนากรรมฐาน แต่จะหยิบช้อนก็รู้ มีสติรู้ จะตักน้ำก็รู้ว่าตอนนี้ตักน้ำ จะถูบ้านก็รู้ว่าตอนนี้ถูบ้าน เขาเรียกว่ากำลังเจริญสติ และมีสมาธิมั่นคง กำลังมีการกระทำมั่นคงต่องาน อันนี้ไม่ได้อยู่ในสติปัฏฐาน เป็นการเจริญสติ เขาเรียกว่าฝึกสติ ฝึกสมาธิ ฝึกการกระทำที่ตรงต่องาน ฝึกหน้าที่ที่สมควร (โปรดติดตามตอนต่อไปค่ะ)

โดย สุกัญญา นำมาฝากค่ะ [24 พ.ค. 2547 , 21:27:29 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )

สลักธรรม 5 ขอบคุณมากค่ะ ที่นำความรู้การปฏิบัติวิปัสสนา มาฝากเสมอค่ะ

โดย เซิ่น [25 พ.ค. 2547 , 22:23:40 น.] ( IP = 203.156.27.210 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด