ตามรอยในพระปัญญาธิคุณ “ ขันธยมก – ปัณณัตติ” 2

---

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ ปัณณัตติ ได้แก่ บัญญัติ นั่นเอง คำว่า บัญญัติ จึงเป็นการ อธิบายความหมาย ในธรรมชาติทั้งสิ่งที่มีอยู่จริง และไม่มีอยู่จริง เพื่อสื่อสาร ให้เกิดความเข้าใจในหมู่เหล่าของบุคคลด้วยกันได้

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:01:54 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

สลักธรรม 1 ขันธ์ 5 โดยสภาพตามธรรมชาติมีอยู่จริง แต่บัญญัติชื่อขึ้นเพื่อให้เข้าใจได้ถูก จึงกล่าวเรียกองค์ประกอบของชีวิตว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ มาศึกษากันเถอะค่ะว่า ขันธ์ 5 ที่เรารู้จักมาบ้างแล้วนั้น ยังมีอะไรที่แตกต่างจากที่เราไม่เคยเข้าใจบ้าง ตัวอย่าง เช่นถามว่า รูป ที่แยกอยู่ต่างหาก กับ รูป ที่รวมกันอยู่ในรูปขันธ์ นั้นเหมือนกัน หรือต่างกัน หรือถามว่า สิ่งที่ชื่อว่า รูปนั้น ใช่ชื่อว่ารูปขันธ์ด้วยใช่ไหม ? หรือ สิ่งที่ชื่อรูปขันธ์ ใช่ชื่อว่ารูป ใช่ไหม ? คงทำให้ท่านเริ่มคิดบ้างแล้วใช่ไหม ในวาระนี้ พระพุทธองค์ทรงแสดงขันธ์ 5 ให้เกิดความกระจ่างยิ่งขึ้น โดยแยกแยะในแต่ละกองขันธ์อย่างละเอียด ซึ่ง ณ ที่นี้จะนำเสนอในเฉพาะบางส่วนที่ควรรู้จักเท่านั้น

โดย อัญชลี สมโสภณ [ [16 มิ.ย. 2547 , 19:05:57 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 2 มาดูภาพข้างบนคงทำให้เกิดคำถามบ้างแล้ว หากถามว่า 1.ธรรมที่ชื่อว่ารูป ชื่อว่ารูปขันธ์ ใช่ไหม 2. ธรรมที่ชื่อว่าเวทนา ชื่อว่าเวทนาขันธ์ ใช่ไหม 3.ธรรมที่ชื่อว่าสัญญา ชื่อว่าสัญญาขันธ์ ใช่ไหม 4.ธรรมที่ชื่อว่าสังขาร ชื่อว่าสังขารขันธ์ ใช่ไหม 5.ธรรมที่ชื่อว่าวิญญาณ ชื่อว่าวิญญาณขันธ์ ใช่ไหม

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:07:36 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 3 หรือถามกลับกันว่า 1.ธรรมที่ชื่อว่ารูปขันธ์ ชื่อว่ารูป ใช่ไหม 2. ธรรมที่ชื่อว่าเวทนาขันธ์ ชื่อว่าเวทนา ใช่ไหม 3.ธรรมที่ชื่อว่าสัญญาขันธ์ ชื่อว่าสัญญา ใช่ไหม 4.ธรรมที่ชื่อว่าสังขารขันธ์ ชื่อว่าสังสาร ใช่ไหม 5.ธรรมที่ชื่อว่าวิญญาณขันธ์ ชื่อว่าวิญญาณ ใช่ไหม เอ...ดูแล้วเหมือนๆกันนะ แล้วจะต่างกันอย่างไร

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:09:15 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 4 ภาพนี้แสดงถึง รูปลักษณะของบุคคล ซึ่งมีทั้ง รูป และนาม รวมอยู่ด้วยกัน แต่เมื่อไร ที่ท่านเห็นบุคคลที่มีชีวิต แล้ว ท่านคงกล่าวรูปลักษณะโดยภาพรวมใช่ไหม เพราะอาการต่างๆของบุคคลที่แสดงออกให้เห็นย่อมมีจิตเป็นเหตุปัจจัยให้เกิดผลในอาการและท่าทางต่างๆ หากท่านต้องการแยกแยะรูปออกมาจากบุคคลนั้น ท่านจะต้องนำเฉพาะชิ้นเนื้อมาพิสูจน์ ดังนั้น ชื่อว่า รูป นั้น จึงหมายถึง จิต เจตสิก และรูปที่อยู่รวมกัน รูปในวาระนี้ จึงหมายถึง รูปอันเป็นอารมณ์ที่ทำให้เกิดกิเลสตัณหา เรียกว่า ปิยรูป สาตรูป อันได้แก่ โลกียจิต 81 เจตสิก 52 และรูป 28 ส่วน รูปขันธ์ จึงหมายถึง รูป 28 เท่านั้น แต่อย่างไรก็ตาม เรื่องรูป นั้น ยังมีการกล่าวถึงในลักษณะอื่นร่วมด้วย ซึ่งมีรายละเอียดมากมาย แต่อย่างไรจึงขอกล่าวโดยภาพรวมดังที่ได้นำเสนอมา

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:14:20 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 5 ดังนั้น คำถาม ธรรมที่ชื่อว่ารูป ชื่อว่ารูปขันธ์ ใช่ไหม คงได้คำตอบว่า ปิยรูป สาตรูป ชื่อว่า รูป แต่ไม่ชื่อว่า รูปขันธ์ และ รูป 28 เท่านั้นที่ชื่อว่า รูป และชื่อว่า รูปขันธ์ ด้วย ในทางกลับกัน หากถามว่า ธรรมที่ชื่อว่ารูปขันธ์ ชื่อว่ารูป ใช่ไหม คำตอบจึงตอบว่า ใช่ หรือ อามันตา ค่ะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:17:42 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 6 และในภาพนี้เป็นการรวบรวมธรรมที่จะช่วยอธิบายเกี่ยวกับ รูป และ รูปขันธ์ ให้ท่านสามารถตอบคำถามข้างต้นได้ รวมทั้งสามารถตอบในทางตรงกันข้ามได้ด้วย เช่นธรรมที่ไม่ชื่อว่ารูป หรือ ธรรมที่ไม่ชื่อว่ารูปขันธ์ คืออะไร

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:19:29 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 7 เวทนา เป็นสภาพของธรรมชาติที่เสวยอารมณ์ ดังนั้น แม้ว่าจะอยู่รวม หรือแยกจาก เวทนาขันธ์ ก็คงมีสภาพเช่นเดียวกัน

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:21:03 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 8 การที่ทิฏฐิเจตสิก และสัญญาเจตสิก ได้ชื่อว่า เป็นสัญญา ก็เพราะว่า การจำได้หมายรู้ในสิ่งต่างๆของปุถุชนนั้น ย่อมเอาทิฏฐิ คือ ความเห็นของตนเข้าไปเกี่ยวข้องด้วยเสมอ ๆ เช่น นี่ คนรักของเรา เป็นต้น ส่วน สัญญาเจตสิก เท่านั้น จึงได้ชื่อว่า เป็นทั้งสัญญาและ สัญญาขันธ์ อย่างแท้จริง

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:22:37 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 9 คำว่า สังขาร หรือ สังขารา เป็นสภาพของธรรมชาติที่มีการปรุงแต่ง จึงหมายถึง จิต 89 เจตสิก 52 และรูป 28 ส่วน นิพพาน และ บัญญัติ นั้น ไม่มีสภาพของการปรุงแต่ง จึงไม่ชื่อว่า สังขารา

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:24:22 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

สลักธรรม 10 มาดู....... ในส่วนของจิต 89 เจตสิก 52 รูป 28 จึงต้องมาแยกแยะว่า อะไรที่ชื่อได้เฉพาะสังขาร และอะไรชื่อได้ทั้งสังขาร และสังขารขันธ์ คงได้คำตอบแล้วนะคะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [16 มิ.ย. 2547 , 19:25:53 น.] ( IP = 203.107.203.208 : : )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด