“ตักบาตรดอกไม้”

---

“...ถึงเดือนแปดแดดดับพยับฝน ฤดูดลพระพรรษาเข้ามาขวาง จวนจะบวชเป็นพระสละนาง อยู่เหินห่างเห็นกันเมื่อวันบุญฯ...” อีกไม่กี่วันก็จะถึงช่วงวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา 2 วันสำคัญทางพุทธศาสนา... โดยวันอาสาฬหบูชา ถือเป็นวันที่มีพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ครบทั้งสามประการ ซึ่งในครั้งนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงพระปฐมเทศนาที่ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน กรุงพาราณสี ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ปีนี้ตรงกับวันที่ 31 กรกฎาคม 47 ส่วนวันเข้าพรรษาจะเป็นวันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 (ปีนี้ตรงกับวันที่ 1 สิงหาคม) สำหรับวันเข้าพรรษาเกิดขึ้น เนื่องจากในสมัยพุทธกาลในช่วงฤดูฝนเป็นฤดูเพาะปลูก การเดินทางของพระภิกษุสงฆ์ในฤดูนี้อาจจะไปเหยียบข้าวกล้าของชาวบ้านทำให้เกิดความเสียหาย พระพุทธเจ้าจึงได้วางระเบียบไว้ว่าในวันเข้าพรรษาให้พระภิกษุสงฆ์เข้าอยู่ประจำที่วัดเป็นเวลา 3 เดือนในฤดูฝน ซึ่งนอกจากพระภิกษุสงฆ์จะไม่ไปเหยียบย่ำข้าวกล้าของชาวบ้านแล้ว ยังเป็นการให้พระภิกษุสงฆ์ได้เล่าเรียนศึกษาพระธรรมวินัย ซึ่งนั่นถือเป็นเรื่องของบรรพชิต ส่วนฆราวาสชาวพุทธ ก็จะมีการทำบุญตักบาตร เข้าวัด ไหว้พระ ฟังเทศน์ฟังธรรม ทั้งในวันอาสาฬหบูชา และวันเข้าพรรษา นอกจากนี้ตามจังหวัดต่างๆในเมืองไทยต่างก็มีประเพณีเกี่ยวกับวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษาแตกต่างกันออกไปตามความเชื่อของทองถิ่นนั้นๆ

โดย ทับตะวัน [27 ก.ค. 2547 , 10:12:21 น.] ( IP = 61.90.12.12 : : )

สลักธรรม 1 อย่างกับที่วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร อ.พระพุทธบาท จ.สระบุรี ก็นับเป็นอีกแห่งหนึ่งในเมืองไทยที่มีประเพณีในวันเข้าพรรษที่เป็นเอกลักษณ์โดดเด่นไม่เหมือนใคร นั่นก็คือ “ประเพณีตักบาตรดอกไม้” ซึ่งชาวเมืองพระพุทธบาทได้ปฏิบัติกันมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ตำนานประเพณีตักบาตรรดอกไม้ ..ได้มีการเล่าสืบต่อกันว่า พระเจ้าพิมพิสาร กษัตริย์ผู้ปกครองกรุงราชคฤห์ทรงโปรดปรานดอกมะลิมาก โดยทุกๆวันพระองค์จะต้องให้นายมาลาการนำดอกมะลิสดมาถวายจำนวน 8 กำมือ มาวันหนึ่งขณะที่นายมาลาการกำลังเก็บดอกมะลิอยู่ในสวน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์อีกจำนวนหนึ่งเสด็จบิณฑบาตผ่านมา นายมาลาการเป็นประกายฉายรอบๆพระวรกายพระพุทธเจ้าเกิดความรู้สึกเลื่อมใสศรัทธา จึงนำดอกมะลิ 8 กำมือไปถวายโดยไม่เกรงพระอาญาที่จะเกิดขึ้นภายหลังจากพระเจ้าพิมพิสาร ทั้งนี้นายมาลาการได้ตั้งจิตอธิษฐานขณะที่นำดอกมะลิถวายพระพุทธเจ้าว่า ข้าวของทุกสิ่งที่พระราชมอบให้ประจำนั้นเป็นเพียงการเลี้ยงชีพในภพนี้เท่านั้น แต่การนำดอกไม้ไปบูชาองค์พระศาสดานั้นนับเป็นประโยชน์สุขที่ได้ทั้งภพนี้และภพหน้า ถ้าจะถูกประหารชีวิตเพราะไม่นำดอกมะลิไปถวายแด่พระราชาตนก็ยอม

โดย ทับตะวัน [27 ก.ค. 2547 , 10:19:51 น.] ( IP = 61.90.12.12 : : )

สลักธรรม 2 ความเมื่อรู้ถึงภรรยาของนายมาลาก็เกิดการกริ่งเกรงว่าจะโดนโทษประหารไปด้วยเพราะสามีไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ ภรรยานายมาลาจึงหนีออกจากบ้านไป แต่ว่าเหตุการณ์กับไม่เป็นไปตามนั้น เพราะเมื่อความรู้ถึงพระเจ้าพิมพิสาร พระองค์กลับพอพระทัยเป็นอย่างมาก พร้อมๆกับได้บำเหน็จรางวัลความดีความชอบ เป็นสิ่งของจำนวนมากให้แก่นายมาลา ทำให้นายมาลามีความสุขสบายไปตลอดชีวิต สำหรับตำนานเรื่องนี้ชาวอำเภอพระพุทธบาทได้โยงตำนานจัดเป็นประเพณีตักบาตรดอกไม้ขึ้น และก็จัดเป็นประเพณีสำคัญสืบต่อกันมาทุกๆปี

โดย ทับตะวัน [27 ก.ค. 2547 , 10:23:23 น.] ( IP = 61.90.12.12 : : )

สลักธรรม 3 ดอกเข้าพรรษาสีเหลืองนับเป็นหนึ่งในดอกไม้ที่คนนิยมนำไปตักบาตรดอกไม้ ความพิเศษโดดเด่นที่ไม่เหมือนใครในประเพณีดอกไม้ก็คือ ในวันเข้าพรรษาชาวอำเภอพระพุทธบาทจะนำดอกไม้ชนิดหนึ่งทำบุญใส่บาตรให้พระภิกษุสงฆ์ สำหรับดอกไม้ชนิดนั้นก็คือ “ดอกเข้าพรรษา” ซึ่งเป็นดอกไม้ที่มีต้นคล้ายๆต้นกระชาย หรือ ขมิ้น สูงประมาณ 1 คืบเศษ ดอกเข้าพรรษานิยมขึ้นตามป่าเขา มีลำต้นเป็นกอ หัว หรือเหง้าอยู่ใต้ดิน ตัวดอกมีขนาดเล็ก ออกดอกเป็นช่อบนส่วนยอด มีหลากหลายสี เช่น สีขาว เหลือง เหลืองแซมม่วง เมื่อชาวบ้านเก็บดอกเข้าพรรษามาแล้วก็จะนำมามัดรวมกับธูป เทียน แล้วมาตั้งแถวรอพระสงฆ์อยู่ 2 ข้างถนนตั้งแต่วงเวียนถนนสายคู่ไปจนถึงประตูมณฑปพระพุทธบาท ครั้นถึงเวลาที่เป็นมงคล พระภิกษุสงฆ์ก็จะออกบิณฑบาต พร้อมๆกับขบวนแห่อันคึกครื้น เมื่อขบวนพระภิกษุเดินทางถึงจุดใส่บาตรชาวบ้านที่ตั้งแต่รอก็จะอธิษฐานแล้วนำดอกเข้าพรรษา ธูป เทียน ดอกบัว ใส่ลงไปในบาตร โดยพระภิกษุสงฆ์ก็จะเดินไปเรื่อยๆ ตามถนนสายต่างๆ ก่อนจะเวียนกลับมายังบันไดนาค หลังจากนั้นก็จะนำดอกไม้เข้าไปในมณฑปพระพุทธบาท เพื่อให้เป็นเครื่องสักการะวันทา “รอยพระพุทธบาท” ซึ่งในระหว่างพระสงฆ์เดินเข้ามณฑปชาวบ้านก็จะนำน้ำสะอาดมาล้างเท้าพระภิกษุสงฆ์ เพื่อเป็นการชำระจิตใจของตน และชำระล้างบาปไปในตัว

โดย ทับตะวัน [27 ก.ค. 2547 , 10:30:05 น.] ( IP = 61.90.12.12 : : )

สลักธรรม 4 จากนั้นก็จะนำเอาดอกไม้มาวันทาพระเจดีย์ “จุฬามณี” ซึ่งเป็นเจดีย์ที่บรรจุพระเขี้ยวแก้วจำลองขององค์สัมมาสัมพุทธเจ้า และก็จะนำไปสักการะพระเจดีย์องค์ใหญ่ ที่ชาวพุทธถือกันว่าเป็นเจดีย์ที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ แล้วพระภิกษุสงฆ์ก็จะเดินเข้าไปในอุโบสถเพื่อสวดอธิษฐานเข้าพรรษา และเปล่งวาจาว่าจะอยู่ในอาณาเขตที่จำกัดในระหว่างฤดูกาลเข้าพรรษา ก็เป็นอันเสร็จสิ้นพิธี สำหรับประเพณีตักบาตรดอกไม้ ในอดีตจะจัดกันเฉพาะในวันเข้าพรรษา แต่นับจากปีพ.ศ. 2544 เป็นต้นมา... ทางจังหวัดสระบุรีก็ได้จัดกิจกรรมตักบาตรรดอกไม้จาก 1 วัน ในวันเข้าพรรษาเป็น 3 วัน โดยมีพิธีตักบาตรดอกไม้วันละ 2 รอบ คือรอบเช้า 10.00 น. รอบบ่าย 15.00 น. เพื่อส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยว ซึ่งก็ทำให้ประเพณีตักบาตรดอกไม้ถูกทางการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย( ททท.)บรรจุให้เป็นหนึ่งโครงการ อันซีนไทยแลนด์ 2 ประเภทมุมมองใหม่ วิถีชีวิต ประเพณีและวัฒนธรรม ที่ก็ต้องคอยตามดูกันต่อไปว่าการนำประเพณีอันดีงามไป เป็นจุดขายเพื่อการท่องเที่ยวนั้นจะทำให้ประเพณีผิดเพี้ยนไปมากน้อยแค่ไหน... เพราะที่ผ่านมานับแต่ปี 2544 ก็มีหลายๆคนบ่นกันว่า... ประเพณีตักบาตรดอกไม้นับวันมีแต่จะเปลี่ยนไปมากขึ้นเรื่อยๆแล้วครับผมจึงนำมาให้ท่านชมก่อนที่จะเปลี่ยนไปกว่านี้ครับผม

โดย ทับตะวัน [27 ก.ค. 2547 , 10:34:44 น.] ( IP = 61.90.12.12 : : )

สลักธรรม 5 ขอบคุณคุณทับตะวันมากค่ะ ที่นำประวัติความเป็นมา ของการตักบาตรดอกไม้ มาให้ทราบ แล้วภาพชัดๆของ ดอกเข้าพรรษาสีเหลือง

โดย เซิ่น [27 ก.ค. 2547 , 11:01:13 น.] ( IP = 202.57.182.192 : : )

สลักธรรม 6 ได้ทราบความเป็นมาของประเพณีนี้ก็ครั้งนี้แหละค่ะ..เป็นครั้งแรก ขอบคุณค่ะคุณทับตะวัน

โดย น้องกิ๊ฟ [27 ก.ค. 2547 , 15:41:52 น.] ( IP = 203.155.226.6 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด