มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


แนะนำคัมภีร์เนตติปกรณ์ครับ




          เนตติปกรณ์แปลว่าคัมภีร์ที่นำไป คือนำเวไนยสัตว์ไปสู่มรรค ผล และนิพพาน ( เนตฺติโก = ผู้นำไป : ปกรณํ = คัมภีร์ - หนังสือตำราที่สำคัญทางศาสนา ) .
          เหตุที่คัมภีร์นี้มีชื่อว่าเนตติ ( นำไป ) เพราะเป็นคัมภีร์ที่มีวิธีการที่เป็นระบบที่ทำให้เข้าใจพยัญชนะและอรรถของพุทธพจน์ได้อย่างแจ่มแจ้ง
.
          พระมหากัจจายานะเป็นผู้รจนาคัมภีร์นี้
.
          คัมภีร์นี้มีความแปลกไปจากคัมภีร์อื่นอยู่มาก จึงขอแนะนำให้รู้จักคร่าวๆก่อนดังนี้คือ
.


ก. เนื้อหาของคัมภีร์ .
          เนื้อหาหลักในคัมภีร์เนตติปกรณ์มีอยู่ ๓ คือ ๑. หาระ ๒. นยะ ( นัย ) และ ๓. มูลบท
มีข้อควรรู้ดังนี้คือ
.
๑. หาระ .
          หาระ คือ ธรรมเครื่องขจัดความไม่รู้และวิปลาส ( หาโร แปลว่า การนำไป ) .
          มีอรรถว่าเป็นเหตุ หรือเป็นที่ขจัดความไม่รู้ ความสงสัย และวิปลาสทั้งหลาย .
          หาระช่วยทำให้เข้าใจพยัญชนะในพุทธพจน์ .

โดย แววตะวัน [11 ส.ค. 2547 , 07:32:55 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.37.7 ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

๒. นยะ ( นัย) .
          นัย ( นัย ) มีอรรถว่า แนะนำ คือให้รู้ความเศร้าหมอง ( สังกิเลส ) และความผ่องแผ้ว
( โวทาน ) โดยการจำแนกพระสูตร ( นโย แปลว่า แนะนำ, สอน )
.
          สงฺกิเลสํ แปลว่า ความเศร้าหมอง .
          ได้แก่ธรรมอันเป็นส่วนฝ่ายเสื่อม .
          คือ ความเกิดแห่งอกุศลจิต ๑๒ ดวง ( อกุศลจิต ๑๒ ดวง ได้แก่ โลภมูลจิต ๘ โทสมูลจิต ๒ โมหมูลจิต ๒ ) .
          คือ ทุจริต ตัณหา ทิฏฐิ .
          อันเป็นเหตุกางกั้นความหยั่งรู้สภาวะตามเป็นจริง .
          สงฺกิเลสํ มีอรรถว่า ยังสัตว์ให้เศร้าหมอง คือ ย่อมเบียดเบียน ให้สัตว์เร่าร้อน .

          โวทานํ ( มรรคจิต-ผลจิต ) แปลว่า ความผ่องแผ้ว .
          ได้แก่ธรรมอันเป็นส่วนวิเศษ คือ ฝ่ายดี .
          คือ ศีล สมาธิ ปัญญา และวิมุตติ .
          คือ สมถะและวิปัสสนา เพราะธรรมคือสมถะและวิปัสสนาเหล่านั้นย่อมทำให้สัตว์หมดจดได้ .

โดย แววตะวัน [11 ส.ค. 2547 , 07:34:49 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.37.7 )


  สลักธรรม 2

๓. มูลบท .
          มูลบท ( บทที่เป็นมูล ) ๑๘ คือ ธรรมฝ่ายกุศล ประกอบด้วยบท ๙ และธรรมฝ่ายอกุศลที่ก็ประกอบด้วยบท ๙ เช่นกัน .
          กุศลบท ๙ คือ สมถะ วิปัสสนา อโลภะ อโทสะ อโมหะ อสุภสัญญา ทุกขสัญญา
อนิจจสัญญา อนัตตสัญญา กุศลธรรมทั้งปวงย่อมถึงการประชุมลงไปในบทใดบทหนึ่งใน ๙ นี้
.
          อกุศลบท ๙ คือ ตัณหา อวิชชา โลภะ โทสะ โมหะ สุภสัญญา สุขสัญญา นิจจสัญญา อัตตสัญญา อกุศลธรรมทั้งปวงย่อมถึงการประชุมลงไปในบทใดบทหนึ่งใน ๙ นี้ .


ข. โครงสร้างคัมภีร์ .
          คัมภีร์นี้แบ่งออกเป็น ๔ ส่วน หรือ ๔ วาระ ( วาโร = คราว, ครั้ง, วัน; มื้อ ) คือ .
๑. สังคหวาร .
          เป็นส่วนที่รวบรวมเฉพาะเนื้อหาหลักใหญ่ๆ ( สงฺคโห = ความสงเคราะห์, รวบรวม ) ซึ่งมีอยู่ ๓ คือหาระ นัย และมูลบท วาระนี้จะบอกแต่เพียงสั้นๆ ว่า หาระมี ๑๖ อย่าง นัยมี ๕ อย่าง มูลบทมี ๑๘ อย่าง ( สังคหวารมีเพียงหนึ่งหน้า คือหน้า ๗ )
.

โดย แววตะวัน [11 ส.ค. 2547 , 07:35:54 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.37.7 )


  สลักธรรม 3

๒. อุทเทสวาร .
          เป็นส่วนที่ขยายสังคหวาร โดยบอกแต่เพียงหัวข้อ ( อุทเทส ) ว่า หาระ ๑๖ อย่างนั้นแต่ละอย่างมีชื่อว่าอะไรบ้าง นัย ๕ อย่างนั้นแต่ละอย่างมีชื่ออะไรบ้าง และมูลบท ๑๘ อย่างนั้นประกอบด้วยอะไรบ้าง ( อุทเทสวารอยู่หน้า ๘ ถึง ๑๐ ) .

๓. นิทเทสวาร .
          เป็นส่วนที่ขยายอุทเทสวารอีกที ( คำอธิบายอุทเทสเรียกว่านิทเทส ) เป็นการขยายความแบบสังเขป คืออธิบายอย่างคร่าวๆ ว่าหาระและนัยแต่ละอย่างนั้นเป็นอย่างไร .
          ในส่วนนี้ไม่มีการขยายความมูลบท ๑๘ แต่มีการขยายบทอรรถะและพยัญชนะเข้ามาแทน
( หน้า ๑๔ ) ( นิทเทสวารอยู่หน้า ๑๐ ถึง ๑๔ )
.

โดย แววตะวัน [11 ส.ค. 2547 , 07:36:57 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.37.7 )


  สลักธรรม 4

๔. ปฏินิทเทสวาร .
          เป็นส่วนที่ขยายนิทเทสวารอย่างละเอียด คือขยายหาระ นัย และมูลบทอย่างละเอียด
โดยแบ่งเป็น ๓ ส่วนคือ
.
๔.๑ ส่วนของหาระ .
          เริ่มแรกคัมภีร์อธิบายอย่างละเอียดว่าหาระแต่ละอย่างเป็นอย่างไร โดยยกพระสูตรต่างๆ
มาประกอบ เรียกว่า หารวิภังค์
.
          หารวิภังค์ คือการแจกแจงอย่างละเอียดว่าหาระแต่ละอย่างนั้นเป็นอย่างไร ( วิภังค์ = จำแนกความ ) ( อยู่หน้า ๑๔ ถึง ๑๒๑ ) .
          จากนั้นคัมภีร์ก็แสดงให้ดูว่าจะใช้หาระทั้งหมด ๑๖ อย่างนั้นมาทำความเข้าใจพระพุทธพจน์บทใดบทหนึ่งได้อย่างไร เรียกว่าหารสัมปาตะ ( หารสัมปาตะคือการประชุมหาระ ) ( อยู่หน้า ๑๒๒ ถึง ๑๕๒ ).
          ส่วนของหาระนี้เรียกว่า หารกัณฑ์ ( กัณฑ์ แปลว่า หมวด, ตอน, ส่วนของเรื่อง ) .
๔.๒ ส่วนของนัย .
          ท่านให้เข้าใจนัยโดยให้เข้าใจนยสมุฏฐานคือเหตุที่เกิดแห่งนัย ( สมุฏฐาน = ที่เกิด ) .
          นยสมุฏฐานจะแสดงถึงโครงสร้าง การเรียงลำดับของธรรมที่เป็นสังกิเลสและโวทาน
( อยู่หน้า ๑๕๓ ถึง ๑๗๖ )
.
          ส่วนของนัยนี้เรียกว่านัยกัณฑ์ .

โดย แววตะวัน [11 ส.ค. 2547 , 07:37:59 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.37.7 )


  สลักธรรม 5

๔.๓ ส่วนของมูลบท .
          คัมภีร์ให้เข้าใจมูลบทโดยอธิบายสาสนปัฏฐาน .
          สาสนปัฏฐาน มีอรรถว่า เป็นที่แสดงความเป็นไปของเทศนา โดยประการต่างๆ
ตามสมควรแก่อัธยาศัยของเวไนยสัตว์ ( ปฏฺฐานํ = ความไป, ไป, เหตุ : สาสนํ = คำสั่งสอน )
.
          พระสูตรอันเป็นที่ตั้งแห่งมูลบท ๑๘ จำแนกออกเป็น .
          ก. ๑๖ ประเภท เรียกว่า พระสูตร ๑๖ ( หน้า ๑๗๖ ถึง ๒๐๘ ) .
          ข. ๒๘ ประเภท เรียกว่า สาสนปัฏฐาน ๒๘ ( หน้า ๒๐๙ ถึง ๒๕๕ ) .
          ส่วนของมูลบทนี้ถูกเรียกว่าสาสนปัฏฐานกัณฑ์ เพราะเป็นส่วนที่มีแต่เรื่องสาสนปัฏฐาน
( การเรียนรู้สาสนปัฏฐานทำให้เข้าใจมูลบทได้ )
.
          ทั้งอุทเทสวาร นิทเทสวาร และปฏินิทเทสวาร รวมกันเป็นวิภังควาร (วาระที่จำแนกความ)
( หน้า ๘ )
.
          จึงกล่าวได้ว่า คัมภีร์นี้มี ๒ วาระ คือสังคหวาร และวิภังควาร ( คือวาระที่รวบรวมและวาระที่จำแนกความ ) และจากวิภังควารนั้นก็แตกออกเป็น อุทเทสวาร นิทเทสวาร
และปฏินิทเทสวารอีกที
.

โดย แววตะวัน [11 ส.ค. 2547 , 07:39:16 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.37.7 )


  สลักธรรม 6

          คัมภีร์เนตติปกรณ์นี้แปลโดย อาจารย์สมพร ศรีวราทิตย์ .
          จัดพิมพ์โดยมูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พุทธศาสนา .
          ท่านที่สนใจ ดาวโหลดคัมภีร์เล่มนี้ได้ที่เว็ปไซท์นี้ครับ .
http://www.ripn.ac.th/offi/extra/budha/
          โดยคลิ้กที่คำว่าNetipakorn .

โดย แววตะวัน [11 ส.ค. 2547 , 07:40:18 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.37.7 )


  สลักธรรม 7

กราบอนุโมทนาและขอบพระคุณค่ะ


ไม่ได้เห็นคุณแววตะวันเสียนาน แต่พอได้เห็นก็นำมาซึ่งความปิติอิ่มเอิบใจ ในธรรมที่คุณแววตะวันได้กรุณานำมาให้อ่านค่ะ พี่ดอกแก้วจะติดตามตลอดไปเลยค่ะ ขอบคุณจริงๆนะค่ะ เพราะสาระที่มีประโยชน์นับวันน้อยลงมาก ก็ขอให้คุณแววตะวันมีแรงแห่งศรัทธามากๆนะค่ะเพื่อพี่ดอกแก้วและอีกหลายๆคนจะได้ประโยชน์ด้วยค่ะ

โดย พี่ดอกแก้ว [11 ส.ค. 2547 , 07:46:14 น.] ( IP = 61.90.12.162 : : )


  สลักธรรม 8

ขอบพระคุณคุณแววตะวันมากค่ะ
ที่ได้นำความรู้ สิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อชีวิต มาให้อ่านค่ะ

โดย เซิ่น [11 ส.ค. 2547 , 09:13:05 น.] ( IP = 61.90.23.140 : : )


  สลักธรรม 9

เป็นคัมภีร์ที่น่าศึกษาเล่มหนึ่ง อยากรู้มานานแล้วค่ะ

ขอบพระคุณ คุณแววตะวันมากค่ะ

โดย น้องถ้วย [11 ส.ค. 2547 , 11:52:03 น.] ( IP = 210.246.72.217 : : )


  สลักธรรม 10

สวัสดีค่ะคุณแววตะวัน
ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [11 ส.ค. 2547 , 22:10:45 น.] ( IP = 202.183.132.11 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org