รูป นาม เมื่อตาย

---

คนเราและสิ่งต่างๆ ประกอบด้วยรูปคือกาย และนามซึ่งมี วิญญาญ สังขาร เวทนา สัญญา แล้วคนที่ตายไปแล้วนี่เหลืออะไรบ้าง ขอขอบคุณท่านที่กรุณาตอบด้วยครับ

โดย เริงธรรม [18 ส.ค. 2547 , 08:03:10 น.] ( IP = 202.133.176.191 : : )

[ 1 ][ 2 ] [ 3 ]

สลักธรรม 21 สวัสดีครับคุณพี่ดา .           ก่อนอื่นผมขอเรียนก่อนนะครับว่า ผมรู้สึกว่าธรรมเป็นเรื่องยากมาก โอกาสที่แสดงแล้วผิดพลาดมีสูงมาก เพราะธรรมคือคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่ง “ลึกซึ้ง เห็นได้ยาก รู้ตามได้ยาก สงบ ประณีต จะคาดคะเนเอาไม่ได้ ละเอียด รู้ได้เฉพาะบัณฑิต” .           ด้วยเหตุนี้เมื่อเจอคำถามแล้ว ผมจะถามตัวเองก่อนเพื่อนเลยว่า “ในเรื่องนี้พระพุทธองค์ท่านตรัสไว้ว่าอย่างไร” อันหมายถึงว่าจะค้นหาคำตอบในคัมภีร์หลักของเถรวาทได้ไหม ( คงจะไม่เถรตรงถึงขนาดว่าต้องเอาเฉพาะพุทธพจน์ที่ตรัสโดยตรง ) .           ดังนั้น ต่อคำถามที่ถามว่า “คนที่ตายไปแล้วนี่เหลืออะไรบ้าง” ก็เป็นอันละในฐานะที่เข้าใจกันว่า คำถามเต็มคือ “พระพุทธองค์ตรัสว่า คนที่ตายไปแล้วนี่เหลืออะไรบ้าง” .           คำถามของพี่ดานั้นผมขอเรียนตอบดังนี้ครับ . ๑. คำถามที่ตั้งมานั้นเป็นอย่างไร .           เป็น ๒ อย่างครับคือ . ๑.๑ หาคำตอบยาก .           คือไม่รู้จะหาคำตอบได้ในคัมภีร์ไหน ไม่รู้ว่ามีคำตอบนี้ในคัมภีร์หรือเปล่า .

โดย แววตะวัน [26 ส.ค. 2547 , 19:34:22 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.37.6 )

สลักธรรม 22 ๑.๒ เมื่อตอบแล้วก็ยังรู้สึกขัดๆอยู่ .           คือถ้าตอบว่า “คนที่ตายไปแล้วเหลือ “X” อยู่” ก็ไม่รู้ว่าจะขัดกันหรือเปล่ากับคัมภีร์อรรถกถาที่เขียนไว้ว่า .           “เพราะนามรูปในภพก่อนดับไม่เหลือ (อเสสํ นิรุทฺธํ ). ในภพนี้นามรูปอื่นเกิด.” ( อรรถกถา เล่ม ๖๘ หน้า ๑๐๐๒ ) .           และถ้าตอบว่า “คนที่ตายไปแล้วไม่เหลืออะไรเลย” ก็จะเกิดข้อสงสัยตามมาว่าจะขัดกันหรือเปล่ากับพระไตรปิฎกที่เขียนไว้ว่า .           “ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่ออัฏฐิกสัญญา อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว พึงหวังผลได้ ๒ อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่ง คือ อรหัตผลในปัจจุบัน หรือเมื่อยังมีความยึดถือเหลืออยู่ เป็นพระอนาคามี” ( พระไตรปิฎกเล่ม ๑๙ ข้อ ๖๔๒ ) .           “ด้วยบาปกรรมนั้นนั่นแหละดิฉันต้องหมกไหม้อยู่ในนรก ด้วยกรรมที่ยังเหลืออยู่นั้น ดิฉันเกิดในสกุลหญิงแพศยา” ( พระไตรปิฎก เล่ม ๓๓ ข้อ ๑๗๗ ) .           อีกอย่างหนึ่งครับ คำว่า “ตายไปแล้วไม่เหลืออะไรเลย” มีความหมายเดียวกันกับ “ดับไม่เหลือ” หรือเปล่า .           ถ้ามีความหมายเดียวกัน ก็จะเกิดข้อสงสัยตามมาอีกว่า .           คำว่า “ดับไม่เหลือ” ใช้เฉพาะพระอรหันต์ที่นิพพานแล้วไม่ใช่หรือ? .           คือคำถามนี้ชวนให้เวียนหัวครับ ผมจึงเกิดข้อสงสัยว่า “หรือจะตั้งคำถามไม่ถูก จึงชวนให้เวียนหัว” .

โดย แววตะวัน [26 ส.ค. 2547 , 19:36:09 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.37.6 )

สลักธรรม 23           เท่าที่ผมค้นดูมีคำถามหนึ่งที่ใกล้เคียงกับคำถามนี้คือ.           "นามและรูปดับไปไม่มีส่วนเหลือ ณ ที่ใด" ( พระไตรปิฎกเล่ม ๓๐ ข้อ ๘๕ ) .           ซี่งพระพุทธองค์ตรัสตอบว่า .           “นามรูปนั้นก็ดับ ณ ที่นั้น เพราะความดับแห่งวิญญาณ.”( พระไตรปิฎก เล่ม ๓๐ ข้อ ๘๕ ) .           อธิบายว่า .           ธรรมเหล่าใด คือ นามและรูป พึงเกิดขึ้นในสงสารมีส่วนเบื้องต้น และที่สุดอันรู้ไม่ได้ เว้นภพ ๗ .           ธรรมเหล่านั้นย่อมดับ คือ ย่อมสงบ ถึงความตั้งอยู่ไม่ได้ ระงับไป ณ ที่นั้น เพราะความดับแห่งวิญญาณอันสัมปยุตด้วยอภิสังขารธรรม ด้วยโสดาปัตติมรรคญาณ. .           ธรรมเหล่าใด คือ นามและรูป พึงเกิดขึ้นในภพ ๕ เว้นภพ ๒ .           ธรรมเหล่านั้น ย่อมดับ คือ ย่อมสงบ ถึงความตั้งอยู่ไม่ได้ ระงับไป ณ ที่นั้น เพราะความดับแห่งวิญญาณอันสัมปยุตด้วยอภิสังขารธรรม ด้วยสกทาคามิมรรคญาณ. .           ธรรมเหล่าใด คือ นามและรูป พึงเกิดขึ้นในกามธาตุ รูปธาตุ หรืออรูปธาตุ เว้นภพ .           ธรรมเหล่านั้นย่อมดับ คือ ย่อมสงบ ถึงความตั้งอยู่ไม่ได้ ระงับไป ณ ที่นั้น เพราะความดับแห่งวิญญาณอันสัมปยุตด้วยอภิสังขารธรรม ด้วยอนาคามิมรรคญาณ. .

โดย แววตะวัน [26 ส.ค. 2547 , 19:37:45 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.37.6 )

สลักธรรม 24           ธรรมเหล่าใด คือนามและรูป พึงเกิดขึ้น .           ธรรมเหล่านั้นย่อมดับ คือ ย่อมสงบ ถึงความตั้งอยู่ไม่ได้ ระงับไป ณ ที่นั้น เพราะความดับแห่งวิญญาณอันสัมปยุตด้วยอภิสังขารธรรม ด้วยอรหัตมรรคญาณ. .           เมื่อพระอรหันต์ปรินิพานด้วยปรินิพพานธาตุอันเป็นอนุปาทิเสส ธรรมเหล่านี้ คือ ปัญญา สติ และ นามรูป ย่อมดับ คือ ย่อมสงบ ย่อมถึงความตั้งอยู่ไม่ได้ ย่อมระงับไป ณ ที่นั้น เพราะความดับแห่งวิญญาณดวงก่อน .           เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า นามรูปนั้นย่อมดับ ณ ที่นั้น เพราะความดับแห่งวิญญาณ. ( พระไตรปิฎก เล่ม ๓๐ ข้อ ๘๙ ) . ๒. นอกวงของปัจจัยเป็นอย่างไร .           คำถามที่อยู่ในวงของปัจจัย คือคำถามที่ลากเข้ามาในคำถามหลักได้ คำถามหลักคือ “เหตุปัจจัยอะไรหนอ ที่เป็นเครื่องให้ธรรมนี้” .           ทีนี้คำถามว่า ““คนที่ตายไปแล้วนี่เหลืออะไรบ้าง” ดูแล้วลากเข้าหาคำถามหลักนี้ได้ยากมาก .           ผมจึงคิดว่าคำถามนี้น่าจะอยู่นอกวงของปัจจัย .

โดย แววตะวัน [26 ส.ค. 2547 , 19:39:52 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.37.6 )

สลักธรรม 25           อีกอย่างหนึ่งครับ นอกวงปัจจัยยังหมายถึงว่าติดในสมมุติบัญญัติ .           คือมองว่ามีตัวเราที่อยู่ต่างหากจากสิ่งอื่น และมองว่าสิ่งทั้งปวงคือสิ่งต่างๆยกเว้นตัวเรา อันนี้เป็นการมองที่อยู่นอกวงปัจจัย การมองที่อยู่ในวงของปัจจัยคือมองว่า "สิ่งทั้งปวง .คือ จักษุ รูป จักษุวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้งด้วยจักษุวิญญาณ ฯลฯ ใจ ธรรมารมณ์ มโนวิญญาณ และธรรมที่จะพึงรู้แจ้งด้วยมโนวิญญาณ" .           ดังนั้นคำถามที่ขึ้นต้นว่า "คนเราและสิ่งต่างๆ" จึงน่าจะอยู่นอกวงของปัจจัยครับ .           การมองในวงของปัจจัยคือการมองว่าธรรมทั้งปวงเป็นสังขาร ( ยกเว้นนิพพาน ) คือสภาพที่ปรุงแต่ง เมื่อมีเหตุปัจจัยประชุมพร้อมธรรมนั้นก็ปรากฏขึ้น ( สมมุติเรียกกันว่าเกิด ) ทั้งนี้มิได้หมายความว่ามีธรรมนั้นจริงๆที่เกิดขึ้น เมื่อขาดเหตุปัจจัยธรรมก็ไม่ปรากฏ ( สมมุติเรียกกันว่าตาย ) ทั้งนี้มิได้หมายความว่ามีธรรมนั้นจริงๆที่ตายไป .           ทีนี้คำว่า "คนที่ตายไปแล้ว" ที่มีอยู่ในคำถามนั้น ดูแล้วเหมือนกับว่าเดิมมีสิ่งใดอยู่แล้วสิ่งนั้นหายไป มากกว่าจะมองถึงการขาดเหตุปัจจัยที่ประชุมกันอยู่ .           และคำว่า " เหลืออะไรบ้าง " ดูแล้วเหมือนกับว่ามีสิ่งใดที่เป็นตัวของมันเองที่คงอยู่ มากกว่าที่จะมองว่ามีการประชุมกันของเหตุปัจจัย .           โดยลักษณะนี้ผมจึงมองว่าคำถามนี้น่าจะอยู่นอกวงของปัจจัยครับ .

โดย แววตะวัน [26 ส.ค. 2547 , 19:41:47 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.37.6 )

สลักธรรม 26           เพื่อความชัดเจนผมขอยกคำพูดของพระสารีบุตรดังนี้ครับว่า .           "สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นแลดับไปแล้ว ไม่มีสัตว์ที่จะชื่อว่าดับต่างหาก" ( อรรถกถา เล่ม ๒๗ หน้า ๒๖๔ ) .           ไม่ทราบว่าทีผมเขียนมานี้มีตอนไหนที่เป็นการกล่าวตู่พุทธพจน์หรือเปล่านะครับ .           ถ้าพี่ดาหรือท่านใดเห็นข้อผิดพลาด ช่วยชี้ให้ด้วยครับ .           ยินดีที่ได้สนทนากับคุณพี่ดาครับ .

โดย แววตะวัน [26 ส.ค. 2547 , 19:43:18 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.37.6 )

[ 1 ][ 2 ] [ 3 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด