เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่๑

---

สวัสดีค่ะทุกๆท่าน ระยะนี้เห็นมีนักเรียนเข้ามาศึกษาหาความรู้ที่กระทู้นี้อย่างหลากหลาย จึงเห็นว่าควรจะนำเสนอเรื่องพื้นฐานที่ช่วยในการเรียนรู้ ทำความเข้าใจ และจดจำจิตเจตสิก รูป ซึ่งเป็นหลักสำคัญที่ควรเข้าใจเพื่อเป็นรากฐานในการกำหนดรูปนามซึ่งเป็นอารมณ์ที่ใช้ในการปฏิบัติวิปัสสนาได้อย่างถูกต้อง บางตอนก็เป็นเรื่องที่เคยนำเสนอมาแล้ว แต่เห็นว่าเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่เริ่มศึกษาเล่าเรียนพระอภิธรรมเป็นอย่างยิ่ง ก็ตัดตอนนำมาลงซ้ำค่ะ ขอกุศลธรรมทานในครั้งนี้จงเป็นพลวปัจจัยเอื้อหนุนก่อเกิดปัญญาแก่ทุกท่าน และขอน้อมนำกุศลที่ได้ทั้งหมดนี้จงเป็นพลวปัจจัย ช่วยเสริมสร้างเป็นเกราะแก้วคุ้มกันโรคภัยต่างๆมิให้มารุมเร้าอาจารย์บุษกร เมธางกูร ที่เป็นที่รักยิ่งค่ะ ด้วยความปรารถนาดีค่ะ พี่ดา

โดย พี่ดา - [1 ก.ย. 2547 , 13:02:35 น.] ( IP = 203.118.82.237 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่๑ ถ้าจะถามว่าเรารักอะไรที่สุด คำตอบก็คงจะไม่พ้น "ชีวิต" ..ชีวิตเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด.. ชีวิตใคร ใครก็รัก จะเห็นได้ว่าตั้งแต่ตื่นเช้าจนถึงเข้านอน ทุกคน ทุกชีวิต ล้วนดิ้นรนขวนขวายให้ได้ในสิ่งที่ตนต้องการ ในสิ่งที่ตนปรารถนา แต่จะมีสักกี่คนที่เรียนรู้และเข้าใจเรื่อง 'ชีวิต' และจะเรียนรู้'ชีวิต'ได้จากที่ไหน? ตอบ...จากการศึกษาพระอภิธรรมค่ะ พระอภิธรรม เป็นธรรมที่สูงสุด แสดงให้ทราบถึงความจริง ๒ ประการ คือ ๑. ปรมัตถธรรม เป็นเนื้อความที่ยิ่งใหญ่ ไม่วิปริตแปรปรวน ไม่ผันแปรเปลี่ยนแปลงไม่ว่าจะอยู่ ณ ที่ใดๆ ไม่ว่าจะเป็นขั้วโลกเหนือ ขั้วโลกใต้ จักรวาลนี้ หรือจักรวาลอื่นก็ตาม จะทราบได้อย่างไรว่าสิ่งที่เราศึกษาเล่าเรียนเป็นความจริง ต้องอาศัยจิตใจเป็นเครื่องตัดสิน เช่นเอาเข็มมาจิ้มที่แขน จะรู้สึกอย่างไร ..ประกาศออกมาให้รู้ได้ในใจ หรือเอามือจุ่มไปในน้ำร้อน หากประสาทกายดีแล้ว ก็จะรู้สึกเหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นชนชาติไหน ไทย จีน แขก ฝรั่ง ฯ ไม่ว่าจะอยู่ ณ ที่ใด เวลาใด ก็จะรู้สึกเหมือนกันหมด

โดย พี่ดา [1 ก.ย. 2547 , 13:11:02 น.] ( IP = 203.118.82.237 : : )

สลักธรรม 2 ๒. บัญญัติธรรม เป็นสิ่งที่สมมุติเรียกขึ้นมา ไม่มีจริง สมมุติให้รู้สำหรับชนกลุ่มหนึ่งเท่านั้น เช่น ผู้หญิง♀ ผู้ชาย ♂แต่ละประเทศก็เรียกต่างกัน หรือเรามีลูกหลายคน ก็ต้องตั้งชื่อเพื่อเรียกให้ถูกคน เราจะเรียนรู้ปรมัตถธรรมได้ก็ต้องอาศัยบัญญัติธรรม ปรมัตถธรรมมี ๔ ประการ คือ จิต เจตสิก รูป นิพพาน ..จิต เป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ..เจตสิก เป็นธรรมชาติที่ปรุงแต่งจิต เกิดพร้อมกับจิต ดับพร้อมกับจิต รู้อารมณ์เดียวกับจิต และมีที่ตั้งที่อาศัยเดียวกับกับจิต ..รูป เป็นธรรมชาติที่ผันแปรเปลี่ยนแปลงไปเพราะความร้อน เย็น ..นิพพาน เป็นอารมณ์ (ภายนอก)อย่างหนึ่ง ที่เมื่อเกิดขึ้นแล้วสามารถทำลายกิเลสออกไปได้ ทำลายแบบสมุจเฉท

โดย พี่ดา [1 ก.ย. 2547 , 13:15:27 น.] ( IP = 203.118.82.237 : : )

สลักธรรม 3 เรียนรู้เรื่องจิต จิตเป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ดังบาลีที่ว่า อารมฺมณา จินฺเตตีติ = จิตฺตํ ธรรมชาติใดย่อมรู้ธรรมอารมณ์ คือได้รับอารมณ์อยู่เสมอ ธรรมชาตินั้นชื่อว่า “จิต” จิตจำแนกออกไปถึง ๘๙ หรือ ๑๒๑ ประเภทโดยพิสดาร ทั้งนี้ก็เพราะความสามารถในการรู้อารมณ์ของจิตนั้นมีมากมายหลายระดับ อุปมาเหมือนการเรียนหนังสือ ก็มีตั้งแต่ชั้นอนุบาล ประถม มัธยม อุดมศึกษาฯ ความสามารถในการรู้อารมณ์ของจิตก็เช่นเดียวกัน จิตบางประเภทรู้ในรื่องกามอารมณ์ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เรื่องราวที่ก่อให้ยินดีติดใจ หรือ ไม่ยินดี ก่อให้เกิดการกระทำเป็นบาป หรือบุญ จิตบางประเภทมีความสามารถรู้ในรื่องฌาน ซึ่งมีทั้งรูปฌาน อรูปฌาน จิตพิเศษบางประเภท ประกอบไปด้วยปัญญา รับรู้โลกกุตตรอารมณ์ได้ซึ่งได้แก่พระนิพพาน ด้วยเหตุนี้จิตจึงจำแนกออกไปมากมาย แล้วจิต ตั้ง๘๙ หรือ ๑๒๑ เราจะจดจำได้อย่างไรมากมายขนาดนั้น เรื่องนี้สามารถเป็นเรื่องง่ายได้หากนำผังจิตที่ท่านพระครูศรีโชติญาณ อดีตเจ้าอาวาสวัดศรีประวัติมาใช้ประกอบ โดยจะต้องศึกษาก่อนว่าผังจิตนี้จะบอกอะไรให้แก่เราบ้าง

โดย พี่ดา [1 ก.ย. 2547 , 13:19:37 น.] ( IP = 203.118.82.237 : : )

สลักธรรม 4 ก่อนอื่นต้องทราบก่อนว่า สิ่งที่มีชีวตทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นชีวิตใดก็ตาม แม้แต่พระอรหันต์ จิตก็จะรับรู้อารมณ์และเกิดเวทนาได้ ๕ อย่างดังนี้ (ดูเครื่องหมายตามภาพ) ๑. สุขเวทนา ใช้เครื่องหมาย พระจันทร์หงาย ๒. ทุกขเวทนา ใช้เครื่องหมาย พระจันทร์คว่ำ ๓. โสมนัสเวทนาใช้เครื่องหมายบวก ๔. โทมนัสเวทนาใช้เครื่องหมายหางลูกศร .(หรือ “เครื่องหมายน้อยกว่า” ที่เรียกกันทางคณิตศาสตร์) ๕. อุเบกขาเวทนาใช้เครื่องหมายลบ เมื่อสามารถจำเครื่องหมายดังกล่าวได้แม่นยำว่า เครื่องหมายแบบนี้หมายถึงเวทนาอะไรแล้ว ต่อไปในเบื้องต้น จะแสดงให้เห็นเครื่องหมายของจิต และการนับจำนวนจิตเป็นกลุ่มๆไป เพื่อทำความเข้าใจในเรื่องเครื่องหมายจิตค่ะ พบกันคราวหน้าค่ะ

โดย พี่ดา [1 ก.ย. 2547 , 13:23:55 น.] ( IP = 203.118.82.237 : : )

สลักธรรม 5 ขออนุโมทนากับงานกุศลของพี่ดาค่ะ ด้วยการนำความรู้ที่ได้จากการศึกษาพระอภิธรรมมาเผยแผ่ และน้อมนำกุศลที่ได้คุ้มครองอาจารย์บุษกร

โดย เซิ่น [1 ก.ย. 2547 , 14:39:05 น.] ( IP = 203.150.206.9 : : )

สลักธรรม 6 ดีใจที่ได้เห็นบรรยากาศของการศึกษาพระอภิธรรมอีกครั้ง ..อนุโมทนาค่ะพี่ดา ...ช่างขยันขันแข็งในการเผยแผ่และทำภาพประกอบจริงๆเลย....สาธุ

โดย น้องกิ๊ฟ [1 ก.ย. 2547 , 15:17:21 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 7 ขอมาศึกษาอภิธรรมและ ขออนุโมทนากับการเผยแผ่ธรรมของพี่ดาครับ

โดย น้ำใส [1 ก.ย. 2547 , 15:42:19 น.] ( IP = 202.133.131.124 : : )

สลักธรรม 8 น้องแก้วขอสมัครด้วยค่ะ จะได้ทบทวนความรู้ และเพิ่งความสันทัดในการฝักใฝ่ในพระธรรม โดยเฉพาะพระอภิธรรมด้วยแล้วน่าที่จะสร้างสมความศรัทธาไว้มากๆนะค่ะพี่ดาขา เพราะเป็นบทเรียนที่จะบอกเหตุผลของชีวิต และความเป็นไปที่เราท่านได้รับกันและแตกต่างกันโดยเฉพาะผลดีและผลเสียที่เราต่างทำมากันโดยไม่รู้เรื่องเลยค่ะ น้องแก้วยินดีมากๆค่ะพี่ดาขา ขอบพระคุณนะค่ะ

โดย น้องแก้ว [1 ก.ย. 2547 , 18:05:30 น.] ( IP = 61.90.118.167 : : )

สลักธรรม 9 ขออนุโมทนาด้วยค่ะ

โดย เอ๋ [2 ก.ย. 2547 , 11:37:46 น.] ( IP = 203.152.28.130 : : )

สลักธรรม 10 อนุโมทนากับทุกท่านที่เข้ามาอ่านค่ะ

โดย พี่ดา [2 ก.ย. 2547 , 15:11:23 น.] ( IP = 203.118.82.228 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด