มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่๒




http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=5856


เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่ ๒



จิตจำแนกออกได้เป็น ๔ ประเภท คือ
๑. กามาวจรจิต ๕๔ ดวง..... รู้ในเรื่องกามอารมณ์ (รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส)
๒. รูปาวจรจิต ๑๕ ดวง......... รู้ในเรื่องรูปฌาน
๓. อรูปาวจรจิต ๑๒ ดวง...... รู้ในเรื่องอรูปฌาน
๔. โลกุตตรจิต ๘ หรือ ๔๐ ดวง...... รู้ในเรื่องของพระนิพพาน

โดย พี่ดา - [2 ก.ย. 2547 , 13:46:34 น.] ( IP = 203.118.82.228 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]


  สลักธรรม 11


หลังทราบว่าผังจิตบอกอะไรแก่เราบ้าง
ก็จะสรุปเกี่ยวกับอกุศลจิตสักเล็กน้อย
ส่วนเนื้อหารายละเอียดสามารถอ่านได้จากหนังสืออภิธรรมมัตถสังคหปริจเฉทที่๑ นะคะ

อกุศลจิต เป็นจิตที่ไม่ดีไม่งาม ประกอบด้วยอกุศลเจตสิก มีโทษและให้ผลเป็นความทุกข์
อกุศลจิต จำแนกเป็น ๓ ประเภท

โลภมูลจิต ๘ ยินดีติดใจในอารมณ์
  • โดยมีโลภเจตสิกเป็นประธาน และมีโมหเจตสิกหนุน
  • มีทั้งที่เกิดพร้อมด้วยความยินดีมาก ( + )และยินดีน้อย ( - )
  • มีทั้งที่ประกอบด้วยความเห็นผิด(ทิฎฐิสัมปยุต) และไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด(ทิฎฐิวิปปยุต)
  • มีทั้งที่เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน (อสังขาริก) และมีการฃักชวน (สสังขาริก)
  • ผู้ที่สร้างสมความโลภให้เกิดขึ้นมากๆ เกิดขึ้นบ่อยๆ เมื่อตายแล้วก็มีโอกาสที่จะผลักส่งให้ไปเกิดในเปตติภูมิ

    โทสมูลจิต ๒ ไม่พอใจในอารมณ์
  • โดยมีโทสเจตสิกเป็นประธาน และมีโมหเจตสิกหนุน
  • มีแต่ที่เกิดพร้อมด้วยความเสียใจ และประกอบด้วยความโกรธ
  • แต่มีทั้งที่เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน (อสังขาริก) และมีการฃักชวน (สสังขาริก)
    (ข้อที่ควรใส่ใจคือ โทสมูลจิตนี้หมายรวมถึง การเศร้าหมอง ซึมเศร้า เหงาหงอย หงุดหงิด
    คิดปองร้าย อาฆาต พยาบาท รวมหมด)
  • ผู้ที่สร้างสมโทสะให้เกิดขึ้นมากๆ เกิดขึ้นบ่อยๆ เมื่อตายแล้วก็มีโอกาสที่จะผลักส่งให้ไปเกิดในนิรยภูมิ

  • โดย พี่ดา [2 ก.ย. 2547 , 14:39:27 น.] ( IP = 203.118.82.228 : : )


      สลักธรรม 12


    โมหมูลจิต ๒ โง่ ไม่รู้เท่าทันอารมณ์
  • โดยมีโมหเจตสิกเป็นประธาน
  • บ้างก็ประกอบด้วยความสงสัย บ้างก็ประกอบด้วยความฟุ้งซ่าน
  • ผู้ที่สร้างสมโมหะให้เกิดขึ้นมากๆ เกิดขึ้นบ่อยๆ เมื่อตายแล้วก็มีโอกาสที่จะผลักส่งให้ไปเกิดในเดรัจฉานภูมิ

    อกุศลจิต เกิดขึ้นก็เนื่องมาจากการขาดโยนิโสมนสิการ (อโยนิโสมนาสิการ)คือการวางใจไม่แยบคาย
    และการที่มีอโยนิโสมนสิการนั้นก็อาศัยเหตุทั้งในอดีตและปัจจุบัน
    ด้วยการที่มิได้สร้างสมบุญไว้แต่ชาติปางก่อนเป็นอดีตเหตุ
    ให้ไปเกิดในประเทศที่ไม่มีสมควร เกิดในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม
    จึงไม่มีโอกาสพบกับสัปบุรุษ ไม่มีโอกาสได้ศึกษา หรือฟังธรรมจากสัปบุรุษ
    ขาดผู้อบรมสั่งสอน จึงตั้งตนไว้ผิด ซึ่งเป็นเหตุในปัจจุบัน ให้เกิดอกุศลจิตขึ้น

    ....เมื่ออกุศลจิตเกิดขึ้น ก็เป็นเหตุให้กระทำอกุศลกรรมทางกายทวาร วจีทวารและ มโนทวาร เรียกว่า อกุศลกรรมบท ๑๐ ก่อให้เกิดเป็น
    ..กายทุจริต (ปาณาติปาต, อทินาทาน, กาเมสุมิจฉาจาร)
    ..วจีทุจริต (มุสาวาท, ผรุสวาจา, ปิสุณวาจา, สัมผัปปลาปวาท)
    ..และมโนทุจริต (อภิชฌา, พยาปาท, มิฏฐาทิฏฐิ)ได้

    หมายเหตุ มิจฉาทิฏฐิที่ในมโนทุจริตนั้น หมายเอาเฉพาะ นิยตมิจฉาทิฏฐิเท่านั้นะคะ

  • โดย พี่ดา [2 ก.ย. 2547 , 14:46:22 น.] ( IP = 203.118.82.228 : : )


      สลักธรรม 13


    และผลหรือวิบากที่เกิดขึ้นเนื่องจากอกุศลกรรมก็คืออกุศลวิปากจิต
    เป็นผลให้ ได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ได้รส ได้สัมผัสไ ด้รับอารมณ์ที่ไม่ดี ไม่พึงปรารถนา


    สมเด็จพระบรมศาสดาได้ทรงตรัสเรื่องของอกุศลไว้ในเรื่องอหิเปตวัตถุว่า เหมือน นมสด

    เพราะนมสดที่รีดมาใหม่ๆ นั้นย่อมคำนึงถึงคุณลักษณะเป็นที่ตั้ง

    แต่ถ้าเก็บไว้จนกาลเวลาเคลื่อนคล้อยไปแล้ว
    คุณลักษณะของนมสดก็ย่อมเปลี่ยนแปรไป ไม่ควารแก่การบรืโภค
    อกุศลกรรมที่สัตว์ได้ประกอบนั้น ย่อมคำนึงถึงคุณเป็นที่ตั้ง
    หาได้คำนึงถึงโทษที่พึงบังเกิดไม่
    ทั้งนี้เพราะ
    โมหะ ม่านดำ ทำให้ขาดสติสัมปชัญญะ

    อหิริกะ อโนตตัปปะ จึงเข้าสมทบทำให้ขาดการละอาย และเกรงกลัว

    อุทธัจจะ ยังทำให้จิตฟุ้งซ่าน

    คติวันนี้...พึงระลึกไว้ว่า"ที่กระทบคือวิบาก ที่กระทำคือกรรมมีทั้งชั่วและดี"

    พบกันคราวหน้าค่ะ
    ด้วยความปรารถนาดี
    พี่ดา

    โดย พี่ดา [2 ก.ย. 2547 , 14:51:19 น.] ( IP = 203.118.82.228 : : )


      สลักธรรม 14

    เข้ามาเสริมสร้างปัญญาค่ะ

    อนุโมทนาค่ะ

    โดย น้องฟู [2 ก.ย. 2547 , 15:52:37 น.] ( IP = 202.183.163.98 : : )


      สลักธรรม 15

    อยากรู้จังว่า พี่ดามีเปิดสอนเรื่องจิตสีสวย ๆ เหล่านี้ที่ไหนบ้างหรือเปล่าคะ ได้ฟังเสียงพี่ดาประกอบด้วยคงจะดูดีไม่น้อย

    อนุโมทนาเจ้าค่ะ

    โดย น้องถ้วย [2 ก.ย. 2547 , 17:23:40 น.] ( IP = 210.246.72.100 : : )


      สลักธรรม 16

    อนุโมทนากับงานกุศลของพี่ดาค่ะ

    โดย เซิ่น [2 ก.ย. 2547 , 17:40:18 น.] ( IP = 203.150.206.9 : : )


      สลักธรรม 17


    กราบสวัสดีเจ้าค่ะพี่ดา น้องแก้วเข้าเรียนต่อ วันนี้มากด้วยเนื้อหาสาระเลยนะเจ้าค่ะ อ่านทั่ว..อ่านตลอดพร้อมคิดตามไปด้วยว่า น้องแก้วเกิด จิต ดวงไหนมากที่สุดในวันหนึ่งๆ โอ..คุณพระช่วย น้องแก้วมีโละมากเลยค่ะ…

    โลภมูลจิตดวงที่ ๑
    ………
    เพราะน้องแก้วพอใจไปหมดทุกอย่าง เช่นฝนตกดีจังเลยวันนี้อากาศเย็นสบายสุดๆเลย อุ๊ยพี่ดาขาพอยกตัวอย่างน้องแก้วก็พบว่า น้องแก้วมีโมหะเข้าเต็มเปาเลยค่ะพี่ดาขา เพราะสภาพของโมหมูลจิต ๒ โง่ ไม่รู้เท่าทันอารมณ์ ที่เกิดขึ้นว่าสิ่งนั้นๆเป็นเพียงความปรากฏการณ์ของรูปธรรมที่มากระทบกายปสาทเท่านั้น มีจิตที่รับรู้อาการเท่านั้นเอง นี่ละค่ะเรียนพระอภิธรรมแล้วรู้จักตัวเองอย่างนี้แหละค่ะ น้องแก้วจึงชอบเรียน ถึงยังมีโลภะ มากมายโมหะหนาทึบ แต่ก็ยังเปิดทางให้น้องแก้วสร้างสมปัญญาบารมี ได้อีกด้วยค่ะ ขอบคุณมากค่ะพี่ดา

    โดย น้องแก้ว [2 ก.ย. 2547 , 18:41:39 น.] ( IP = 61.90.118.143 : : )


      สลักธรรม 18

    สวัสดีค่ะพี่ดาที่แสนเก่ง....อนุโมทนาค่ะ

    โดย น้องกิ๊ฟ [2 ก.ย. 2547 , 20:59:19 น.] ( IP = 202.129.44.34 : : )


      สลักธรรม 19

    มาเรียนอภิธรรมกับพี่ดาต่อครับ
    พอดีมีภาพ อกุศลจิต ๑๒ เลยนำมาประกอบครับ

    โดย น้ำใส [3 ก.ย. 2547 , 08:24:59 น.] ( IP = 202.133.132.240 : : )


      สลักธรรม 20


    อนุโมทนากับทุกท่านค่ะ

    น้องแก้วค่ะ..พี่ดาก็เช่นกันนะคะ เรียนเรื่องจิต ก็จะคิดเรื่อยว่าเอ..ขณะนี้จิตดวงไหนเกิดน้า โดยมากอยู่ในอกุศลทั้งนั้น นี่ก็ต้องขอบคุณพี่เณรนะคะที่ช่วยชี้ทางให้สร้างกุศล

    แต่..ที่น้องแก้วเขียนว่าพอใจไปหมด แม้กระทั่งฝนตก เย็นดี อันนี้ไม่น่าจะอยู่ในโลภะดวงที่๑ นะคะ
    น้องแก้วคนเก่งบอกแบบนี้พี่ก็ชักไม่แน่ใจแล้วนะ

    เพราะขณะนั้นไม่เห็นได้คิดเกี่ยวกับเรื่องบาปบุญคุณโทษอะไรเลย น่าจะเป็นโลภะวิปปยุตตจิตดวงที่ ๓ หรือเปล่าค่ะ หรือว่าน้องแก้วมีความเห็นอย่างไรค่ะ

    โดย พี่ดา [3 ก.ย. 2547 , 11:06:21 น.] ( IP = 203.113.33.8 : : )
    [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

    ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
    จาก : *
    Code :
    กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
    อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
    รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
    รายละเอียด :
    Icon Toy
    Special command

    * *
    กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

    คำเตือน
    • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

    ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

    [ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

    ลานภาพ

    อบรมวิปัสสนา

    ค้นหา

    ค้นหา-GooGle

    สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org