เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่๓

---

http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=5861 เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่ ๓ หลังจากเรียนรู้ผังจิตของอกุศลจิต ๑๒ แล้ว คราวนี้มาเรียนรู้ผังจิตของ อเหตุกจิต ๑๘ ดวง ซึ่งจำแนกออกเป็น ๓ จำพวกคือ ..อกุศลวิปากจิต ๗ ดวง ..อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘ ดวง ..อเหตุกกิริยาจิต ๓ ดวง การนับจำนวนจิต (ดูภาพจิตตามไปด้วย) อกุศลวิปากจิต ๗ นับรียงเริ่มจากซ้ายไปขวา เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔, ๕, ๖, ๗ ตามลำดับ อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘ นับรียงเริ่มจากซ้ายไปขวาเช่นกัน เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔, ๕, ๖ ข้ามไปหนึ่งดวง นับดวงที่เขียนท้ายสุด เป็นดวง ๗เหมือนในกุศลวิปากจิต และมานับดวงที่เป็นโสมนัส (+)เป็นดวงที่ ๘ ดวงสุดท้าย (การที่เขียนสลับที่เช่นนี้ มิได้สลับองค์ธรรม แต่ทั้งนี้เพื่อสะดวกในการจำแนกเรื่องกิจซึ่งมีเรียนในปริจเฉทที่ ๓ และจะแสดงให้เห็นเมื่อติดตามอ่านไปเรื่อยค่ะ)

โดย พี่ดา - [5 ก.ย. 2547 , 21:49:04 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.33.8 )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 อเหตุกกิริยาจิต ๓ นับรียงเริ่มจากซ้ายไปขวา เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓ ตามลำดับ เมื่อมองดูภาพของอเหตุกจิต ๑๘ ที่เขียนตามเครื่องหมายเวทนาแล้ว เช่นเดียวกับในอกุศลจิตคือในขั้นแรก ที่ง่ายที่สุดที่จะทราบได้ทันทีก็คือ ในอเหตุกจิตนี้ มีจิตจำนวนเท่าไร จิตแต่ละดวง มีเวทนาอะไร มีเวทนาเกิดขึ้นทั้งหมดกี่เวทนาและเวทนาละกี่ดวง

โดย พี่ดา [5 ก.ย. 2547 , 21:55:30 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.33.8 )

สลักธรรม 2 มาพิจารณาชื่อของจิตในกลุ่มนี้นะคะ อกุศลวิปากจิต ๗ ดวงที่ ๑. อุเปกฺขาสหคตํ อกุสลวิปากํ จกฺขุวิญญาณํ จิตที่อาศัยจักขุวัตถุ เกิดพร้อมกับความเฉยๆ เป็นผลของอกุศลกรรมได้เห็นรูปารมณ์ที่ไม่ดี ดวงที่ ๒. อุเปกฺขาสหคตํ อกุสลวิปากํ โสตวิญญาณํ ดวงที่ ๓. อุเปกฺขาสหคตํ อกุสลวิปากํ ฆานวิญญาณํ ดวงที่ ๔. อุเปกฺขาสหคตํ อกุสลวิปากํ ชิวหาวิญญาณํ ดวงที่ ๕. ทุกขสหคตํ อกุสลวิปากํ กายวิญญาณํ ดวงที่ ๖. อุเปกฺขาสหคตํ อกุสลวิปากํ สมฺปฏิจฉนจิตฺตํ จิตที่เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉยๆ เป็นผลของอกุศลกรรม ทำหน้าที่รับอารมณ์ทั้ง ๕ ที่ไม่ดี ดวงที่ ๗. อุเปกฺขาสหคตํ อกุสลวิปากํ สนตีรณจิตฺตํ จิตที่เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉยๆ เป็นผลของอกุศลกรรม ทำหน้าที่พิจารณาอารมณ์ทั้ง ๕ ที่ไม่ดี

โดย พี่ดา [5 ก.ย. 2547 , 21:59:15 น.] ( IP = 203.150.217.111 : : 203.113.33.8 )

สลักธรรม 3 อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘ ก็เหมือนกัน เพียงแต่เปลี่ยนจาก อกุสลวิปากํ เป็น กุสลวิปากํ เช่น ดวงที่ ๑. อุเปกฺขาสหคตํ กุสลวิปากํ จกฺขุวิญญาณํ ดวงที่ ๒. อุเปกฺขาสหคตํ กุสลวิปากํ โสตวิญญาณํ ดวงที่ ๓. อุเปกฺขาสหคตํ กุสลวิปากํ ฆานวิญญาณํ ดวงที่ ๔. อุเปกฺขาสหคตํ กุสลวิปากํ ชิวหาวิญญาณํ *ดวงที่ ๕. สุขสหคตํ กุสลวิปากํ กายวิญญาณํ ดวงที่ ๖. อุเปกฺขาสหคตํ กุสลวิปากํ สมฺปฏิจฉนจิตฺตํ ดวงที่ ๗. อุเปกฺขาสหคตํ กุสลวิปากํ สนตีรณจิตฺตํ *ดวงที่ ๘. โสมมนสฺสสหคตํ กุสลวิปากํ สนตีรณจิตฺตํ ***ในดวงที่ ๕ และดวงที่ ๘ อย่าลืมดูที่เวทนานะคะ ว่าควรจะเป็นอะไร นะคะ

โดย พี่ดา [5 ก.ย. 2547 , 22:01:41 น.] ( IP = 203.150.217.111 : : 203.113.33.8 )

สลักธรรม 4 อเหตุกกิริยาจิต ๓ ( - - +) ดวงที่ ๑. อุเปกฺขาสหคตํ ปญฺจทวาราวัชชนจิตตํ จิตที่เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉยๆ เพื่อพิจารณาอารมณ์ทางปัญจทวารรับอารมณ์ทั้ง ๕ ที่ไม่ดี ดวงที่ ๒. อุเปกฺขาสหคตํ มโนทวาราวัชชนจิตตํ จิตที่เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉยๆ ทำหน้าที่พิจารณาอารมณ์๖ทางมโนทวารรับอารมณ์ทั้ง ๕ และทำหน้าที่ตัดสินอารมณ์ทางปัญจทวาร ดวงที่ ๓. โสมนสฺสสหคตํ หสิตุปฺปาทจิตตํ เป็นจิตยิ้มของพระอรหันต์ เกิดขึ้นพร้อมด้วยความยินดี

โดย พี่ดา [5 ก.ย. 2547 , 22:03:36 น.] ( IP = 203.150.217.111 : : 203.113.33.8 )

สลักธรรม 5 จากภาพหรือจากชื่อจิตแต่ละดวงของอเหตุกจิต ๑๘ ดวงนี้ ท่านสังเกตเห็นอะไรบ้างไหม? !!!! .หยุด คิด พิจารณาหน่อยคะ ข้อที่น่าสังเกตอย่างหนึ่ง คือ ..ชื่อของจิตในกลุ่มนี้มีใช้ทั้งวิญญาณ (เช่น ..จกฺขุวิญญาณํ) และ จิต (เช่น ..สมฺปฏิจฉนจิตฺตํ) ทราบไหมค่ะ เพราะอะไร? ดังนั้นสิ่งที่ควรทราบไว้ก็คือ การบัญญัติชื่อเรียกจิต ธรรมชาติที่รู้อารมณ์นั้น บัญญัติขึ้นโดยอาศัย เวทนา, เหตุ, กิจ, ทวาร, อารมณ์ และวัตถุ อย่างใดอย่างหนึ่งแล้วแต่ความเหมาะสม ในที่นี้ .จักขุวิญญาณ เป็นต้น เป็นจิตที่อาศัยรู้อารมณ์ทางจักขุทวาร เมื่อมีอารมณ์มากระทบจักขุวัตถุ ถ้าเรียกจักขุจิต จะทำให้หลงเข้าใจไปว่า จักขุ นั้นเป็น จิต แต่แท้ที่จริงจักขุเป็นสภาพรูปธรรม ซึ่งไม่อาจรู้อารมณ์ได้ สภาพที่รู้อารมณ์ ได้แก่ วิญญาณ ซึ่งเป็นนามธรรม แต่วิญญาณนี้อาศัยรู้อารมณ์ทางจักขุ จึงบัญญัติเรียกชื่อว่า จักขุวิญญาณจิต หรือ จักขุวิญญาณก็ได้ ซึ่งหมายถึงจิตที่เกิดขึ้นรู้อารมณ์ทางจักขุทวาร จิตอื่นๆ คือ โสตวิญญาณ ฆานวิญญาณ ชิวหาวิญญาณ กายวิญญาณก็เป็นไปในทำนองเดียวกัน ส่วน .สัมปฏิจฉนจิต สันตีรณจิต ไม่ใช้ว่าวิญญาณ เพราะจิต ๒ ดวงนี้ บัญญัติขึ้นโดย..อาศัยหน้าที่การงานของจิต.. ซึ่งเป็นนามธรรมมาเป็นหลัก และจิตก็เป็นผู้กระทำอยู่แล้ว จึงไม่ต้องเอาคำว่าวิญญาณมาซ้อนกับจิตอีก และในอเหตุกจิต ๑๘ นี้ นอกจากไม่มีสัมปยุตตธรรม ยังสงเคราะห์อยู่ในอสังขาริกทั้งหมด วันนี้พอก่อนนะคะ พบกันคราวหน้าค่ะ ด้วยความปรารถนาดี พี่ดา

โดย พี่ดา [5 ก.ย. 2547 , 22:07:55 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.33.8 )

สลักธรรม 6 พอก็พอค่ะพี่ดา...อิอิ อนุโมทนาอย่างยิ่งกับความเสียสละจัดทำเนื้อหาใหม่ ..การแบ่งเวลามาทำงานเผยแพร่ ..ความอุตสาหะในการทำภาพ การจัดสี ..งดงามและอ่านง่ายดีค่ะพี่ดา

โดย น้องกิ๊ฟ [5 ก.ย. 2547 , 22:23:52 น.] ( IP = 202.183.132.125 : : )

สลักธรรม 7 ...อนุโมทนาในกุศลเจตนาค่ะ...

โดย น้องฟู [6 ก.ย. 2547 , 00:19:24 น.] ( IP = 203.150.217.112 : : 203.113.38.7 )

สลักธรรม 8 อนุโมทนากับพี่ดาค่ะ ที่มีความเพียรโดยนำความรู้มาเผยแผ่

โดย เซิ่น [6 ก.ย. 2547 , 07:42:56 น.] ( IP = 61.90.23.10 : : )

สลักธรรม 9 อนุโมทนาอย่างยิ่งนะครับพี่ดา วันนี้พี่เณรเข้ามาช้าเพราะงานเมื่อวานมากจนวันนี้เป็นอันสลบไปนานครับ แต่พอได้มาเข้าเรียนตาโตเลยครับผม

โดย พี่เณร [6 ก.ย. 2547 , 12:16:17 น.] ( IP = 61.90.82.142 : : )

สลักธรรม 10 ขอบคุณค่ะพี่ดา ทำให้ได้มีโอกาสเติมแต่งสาระดีๆที่ตนเองก็ขาดหายไป เพราะเราเคยเลือกสนใจในบางอย่างและละเลยในบางอย่าง แต่แล้วในบางอย่างที่หายไปนั้นก็ทำให้เต็มไงคะ ขอบคุณในทุกๆตอนเลยนะคะ ติดตามมาเสมอค่ะ แต่ยังไงขณะที่อ่านก็เลยรู้ว่าเกิดจิตดวงที่..... ดวงที่ ๑. อุเปกฺขาสหคตํ กุสลวิปากํ จกฺขุวิญญาณํ ที่เป็นเช่นนี้ คงวิเคราะห์ได้ว่า 1. ทำเหตุอดีตที่เป็นกุศลมาก่อนจึงได้เห็นสิ่งที่เป็นกุศล 2. ทำเหตุปัจจุบันที่เป็นกุศล เพราะเลือกในงานที่เป็นกุศลไง 3. และที่วิเคราะห์เช่นนี้เพราะปัจจุบันคบกับกัลยาณมิตร จึงทำให้เกิดโยนิโสที่ดีได้ แล้วจะมาเรียนต่อนะคะ

โดย น้องอุ๊ [6 ก.ย. 2547 , 16:35:12 น.] ( IP = 203.150.217.117 : : 203.113.38.10 )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด