ถาม-ตอบอภิธรรม:กรรมฐาน:อภิธรรมออนไลน์:วิปัสสนา:จิต:พลังจิต:สติปัฏฐาน:สำนักปฏิบัติธรรม:พระพุทธศาสนา:

มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่๔

http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=5874

เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่ ๔

หลังจากได้เรียนรู้การใช้ผังจิตของอกุศลจิต ๑๒ และอเหตุกจิต ๑๘ ไปแล้ว

คราวนี้ก็มาเรียนรู้ผังจิตของกลุ่มกามาวจรโสภณจิต ๒๔ ซึ่งจำแนกออกเป็น ๓ พวกคือ

…..กามาวจรกุศลจิต ๘ (หรือ มหากุศลจิต ๘)

…..กามาวจรวิบากจิต ๘ (หรือ มหาวิบากจิต ๘)

…..กามาวจรกิริยาจิต ๘ (หรือ มหากิริยาจิต ๘)

การนับจำนวนจิต (ดูภาพจิตประกอบไปด้วย)
มหากุศลจิต ๘ ดวง
… เริ่มนับจาก โสมนัส (+) เป็นดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔ ตามลำดับ(แถวบนสอง แถวล่างสอง)
… และนับอุเบกขา (-) เป็นดวงที่ ๕, ๖, ๗, ๘ ตามลำดับ (แถวบนสอง แถวล่างสอง)

โดย พี่ดา - [7 ก.ย. 2547 , 09:11:40 น.] ( IP = 203.113.32.7 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

  สลักธรรม 1

เมื่อมองดูภาพของกุศลจิต ที่เขียนตามเครื่องหมายเวทนาแล้ว ในขั้นแรก
ที่ง่ายที่สุดที่จะทราบได้ทันทีโดยไม่ต้องคิดก็คือ……..

ในกุศลจิตนี้ มีจิตจำนวนเท่าไร
ตอบ.....๘ ดวง
จิตแต่ละดวง มีเวทนาอะไร

ตอบ.....ดวงที่ ๑, ๒, ๓, ๔ มีโสมนัสเวทนา ( + )
.....ดวงที่ ๕, ๖, ๗, ๘ มีอุเบกขาเวทนา ( - )

…มีเวทนาเกิดขึ้นทั้งหมดกี่เวทนาและเวทนาละกี่ดวง
ตอบ.....มีเวทนาเกิดขึ้นทั้งหมด ๒ เวทนาคือ
.....โสมนัสเวทนา( + ) มี ๔ ดวง, อุเบกขาเวทนา( - ) มี ๔ ดวง

จากนี้ไปจะได้ชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ของการใช้เครื่องหมายของเวทนามาเขียนเป็นผังจิต ในแง่มุมอื่นต่อไป คือเรื่อง สัมปยุต และสังขาร
สัมปยุต หมายถึง ประกอบด้วย (ได้แก่ญาณสัมปยุต)
สังขาร หมายถึง ปรุงแต่ง (ในที่นี้เป็นการปรุงแต่งด้วยการชักชวน)

โดย พี่ดา [7 ก.ย. 2547 , 09:16:39 น.] ( IP = 203.113.32.7 : : )

  สลักธรรม 2

การสังเกตสัมปยุตตจิต/วิปยุตตจิต
ต้องดูภาพประกอบไปด้วยนะคะ

ญาณสัมปยุตตจิต => กรอบสีส้ม => แถวบน ๔ ดวง
ญาณวิปปยุตตจิต => กรอบสีดำ => แถวล่าง๔ ดวง

โดย พี่ดา [7 ก.ย. 2547 , 09:19:09 น.] ( IP = 203.113.32.7 : : )

  สลักธรรม 3

ส่วนสังขาริกจิต ก็มี ๒ ประเภท คือ
อสังขาริก ๔ ดวง (จิตที่เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน) => กรอบสีเขียว
สสังขาริก๔ ดวง (จิตที่เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน) => กรอบสีม่วง

จากภาพจะเห็นว่าอสังขาริก และสสังขาริก จะสลับกันคนละช่องในแนวตั้ง โดยเริ่มจากอสังขาริกก่อน

โดย พี่ดา [7 ก.ย. 2547 , 09:22:43 น.] ( IP = 203.113.32.7 : : )

  สลักธรรม 4

จากภาพจะเห็นว่าในมหากุศลจิตแต่ละดวง ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการ(สังเกตในกรอบของแต่ละดวง) คือ เวทนา---- สัมปยุต ---- สังขาร

คราวนี้ก็สะดวกในการเรียกชื่อจิตเพราะชื่อของจิตในกลุ่มกามาวจรจิตนั้นจะประกอบด้วย ๓ ส่วน คือเวทนา ---สัมปยุต ---- สังขาร
.....มองเห็นความเหมือนไหมค่ะ?......

มาเริ่มเรียกชื่อกันนะคะ
มหากุศลจิตดวงที่ ๑
…โสมนสฺสสหคตํ ญาณสมฺปยุตตํ อสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดขึ้นพร้อมความยินดี ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน

มหากุศลจิต ดวงที่ ๒
…โสมนสฺสสหคตํ ญาณสมฺปยุตตํ สสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดพร้อมความยินดี ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน

มหากุศลจิตดวงที่ ๓
…โสมนสฺสสหคตํ ญาณวิปฺปยุตตํ อสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดขึ้นพร้อมความยินดี ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน
มหากุศลจิต ดวงที่๔
…โสมนสฺสสหคตํ ญาณวิปฺปยุตตํ สสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดพร้อมความยินดี ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน

โดย พี่ดา [7 ก.ย. 2547 , 09:37:52 น.] ( IP = 203.113.32.7 : : )

  สลักธรรม 5

มหากุศลจิต ดวงที่ ๕
…อุเปกฺขาสหคตํ ญาณสมฺปยุตตํ อสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเฉยๆ ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน

มหากุศลจิต ดวงที่ ๖
…อุเปกฺขาสหคตํ ญาณสมฺปยุตตํ สสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเฉยๆ ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน

มหากุศลจิต ดวงที่ ๗
…อุเปกฺขาสหคตํ ญาณวิปฺปยุตตํ อสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเฉยๆ ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน

มหากุศลจิต ดวงที่๘
…อุเปกฺขาสหคตํ ญาณวิปฺปยุตตํ สสงฺขาริกํ
...จิตที่เกิดพร้อมด้วยความเฉยๆ ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน

โดย พี่ดา [7 ก.ย. 2547 , 09:39:43 น.] ( IP = 203.113.32.7 : : )

  สลักธรรม 6

การนับจำนวน การเจัดแบ่งสัมปยุต-วิปปยุต อสังขาริก-สสังขาริก และการเรียก ของ มหาวิบากจิต ๘ และมหากิริยาจิต ๘ ก็เป็นไปในทำนองเดียวกันนะคะ

ตั้งแต่ตอนที่๑ จนถึงตอนที่๔ ในวันนี้
ก็จบการเรียนรู้ผังจิตของกลุ่ม กามวาวจรจิต ๕๔
คือ อกุศลจิต๑๒

อเหตุกจิต ๑๘
กามาวจรโสภณจิต ๒๔ (มหากุศลจิต ๘ มหาวิบากจติ ๘ มหากิริยาจิต ๘)

พบกันคราวหน้าค่ะ
ด้วยความปรารถนาดี
พี่ดา

โดย พี่ดา [7 ก.ย. 2547 , 09:44:24 น.] ( IP = 203.113.32.7 : : )

  สลักธรรม 7
มาแระ มาเข้าโรงเรียนต่อครับ มาอ่านดูราบละเอียดของกามาวจรโสภณจิต ๒๔ โอโหมากมายเลย พี่เณรจะจำได้ไหมนี่พี่ดาครับ ขอบคุณมาก และขออนุโมทนาสาธุครับผม และอย่าลืมนะครับถ้าแก้ไขคอมไม่ได้เพราะงานมากจนพัง อย่าลืมแวะมารับเครื่องที่ออฟฟิตโต๊ะพี่เณรไปได้เลยนะครับผมพี่ดาคนเก่งพี่เณรขอสนับสนุนครับ สาธุๆๆๆ

โดย พี่เณร [7 ก.ย. 2547 , 10:21:04 น.] ( IP = 61.90.82.159 : : )

  สลักธรรม 8
อนุโทนาค่ะพี่ดาผู้น่ารักและใจดี ...

โดย น้องกิ๊ฟ [7 ก.ย. 2547 , 12:22:46 น.] ( IP = 203.172.58.223 : : )

  สลักธรรม 9
แวะมาอ่านแป๊บนะคะ ขอขอบคุณในกรุณานำ
วิชาธรรมะอันสูงส่งมาเผยแพร่จะติดตามต่อไปค่ะ

โดย ทิกิ_tiki - [7 ก.ย. 2547 , 13:50:44 น.] ( IP = 221.128.104.43 : : )

  สลักธรรม 10
ขออนุโทนาครับ พี่ดา คนเก่งของน้องๆ

โดย น้ำใส [7 ก.ย. 2547 , 13:56:11 น.] ( IP = 202.133.134.101 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : *

Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *

อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง

รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB

รายละเอียด :
Icon Toy
Special command
* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน

การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้

การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้

หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด