เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่๙

---

http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=5954 http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=5938 เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่ ๙ หลักคำสอนอันเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา ก็คือ การละกระทำชั่วทั้งปวง ๑ การทำความดีให้ถึงพร้อม ๑ และ การทำจิตใจให้บริสุทธิ์ ๑ อกุศลจิตเป็นจิตที่ก่อให้การทำ การพูด การคิดที่ไม่ดี ก่อให้เกิดการงานที่เป็นบาป ได้แก่อกุศลกรรม

โดย พี่ดา [20 ก.ย. 2547 , 11:56:51 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.33.12 )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 11 สนุกกับการเรียนอกุศลจิตด้วยกุศลจิตตามคำแนะนำค่ะ ...อนุโมทนาค่ะ...

โดย น้องฟู [21 ก.ย. 2547 , 08:12:05 น.] ( IP = 202.47.247.146 : : 10.1.64.106 )

สลักธรรม 12 อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [22 ก.ย. 2547 , 08:06:22 น.] ( IP = 203.150.217.112 : : 203.113.32.13 )

สลักธรรม 13 เมื่อพี่ดา พูดถึง อกุศลแล้วก็ขอสรุปเป็นถามตอบ เพื่อให้เข้าใจสภาวธรรมและบทที่มาของเรื่อง อกุศลจิต ๑๒ ๑. ถาม อกุศลจิตนับอย่างไรบ้าง? ตอบ ได้อย่างนี้ คือ โลภมูลจิต ๘ โทสมูลจิต ๒ โมหมูลจิต ๒ รวม ๑๒ ๒. ถาม อกุศลจิตมีลักษณะอย่างไร? ตอบ มีลักษณะให้ผลไม่ดี ประกอบด้วยโทษ ๓. ถาม จงแสดงการนับ โลกมูลจิต ๘ โดยสรุป มาให้ดู? ตอบ จิตที่เกิดพร้อมกับโสมนัสเวทนาประกอบด้วยความเห็นผิดเป็นอสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ จิตที่เกิดพร้อมกับโสมนัสเวทนาที่ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิดเป็นอสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ จิตที่เกิดพร้อมด้วยอุเบกขาเวทนาประกอบด้วยความเห็นผิดเป็น อสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ จิตที่เกิดพร้อมด้วยอุเบกขาเวทนาที่ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิดเป็น อสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ ๔. ถาม จงนับโทสมูลจิต ๒ โดยย่อมาดู? ตอบ โทสมูลจิต ๒ คือ จิตที่เกิดพร้อมด้วยโทมนัสประกอบด้วยปฏิฆะ เป็นอสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ ๕. ถาม การนับโมหมูลจิต เป็นสังขารอะไรในสังขาร ๒? ตอบ อาจารย์บางพวกกล่าวว่า เป็นสังขารวิมุตจิต บางพวกกล่าวว่าแข็งแกร่ง โดยสภาวะไม่ต้องมีเหตุในการกระตุ้นเตือน จึงกล่าวว่า เป็นอสังขาร ทั้ง ๒ ดวง ๖. ถาม ในอกุศลจิต ๑๒ นับจำนวนโสมนัส อุเบกขา สัมปยุต วิปปยุต อสังขารและ สสังขาร ได้อย่างละเท่าไร อะไรบ้าง? ตอบ ในอกุศล ๑๒ นับจำนวนโสมนัสเวทนาได้ ๔ อุเบกขา ๖ (โทมนัส ๒) รวม ๑๒ สัมปยุต ๘ วิปปยุต ๔ รวม ๑๒ อสังขาร ๗ สสังขาร ๕ รวม ๑๒ ๗. ถาม เพราะเหตุใด จึงเกิดเป็นคนโสมนัส ? ตอบ เพราะได้ประสบกับอิฏฐารมณ์ คือ อารมณ์ที่น่าปรารถนาพอใจโดยสภาพความจริง กำหนดอารมณ์ที่ไม่น่าปรารถนาว่าเป็นอารมณ์ที่น่าปรารถนาโดยความคิดเห็นวิปริต เกิดมาด้วยจิตโสมนัส ได้แต่เรื่องราวที่ดี ด้วยความรื่นเริงพอใจง่าย เป็นต้น ๘. ถาม อะไรเป็นเหตุให้เกิดอกุศลอสังขาริกจิต ? ตอบ เพราะเป็นคนเกิดมาด้วยอสังขาริก ได้แก่ มีความเหมาะสมด้วยเหตุ คือ อุตุดี โภชนาดี ที่อยู่ที่อาศัยดี มีสุขภาพสมบูรณ์ เป็นต้น ส่วนสสังขาริก ได้แก่เหตุที่ตรงข้าม

โดย ทรงธรรม [23 ก.ย. 2547 , 16:30:37 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 14 ๙. ถาม โทมนัสเวทนา มีลักษณะอย่างไร สงเคราะห์เข้าในขันธ์ไหน ต่างกับปฏิฆะ อย่างไร ขอให้แสดง ? ตอบ โทมนัสมีลักษณะเสวยอนิฏฐารมณ์ ส่วนปฏิฆะมีความดุร้ายเป็นลักษณะ โทมนัสสงเคราะห์เข้าในเวทนาขันธ์ ส่วนปฏิฆะสงเคราะห์เข้าในสังขารขันธ์ ๑๐. ถาม อะไรเป็นเหตุของโทมนัสเวทนาและปฏิฆะ ? ตอบ อนิฏฐารมณ์และวัตถุอันเป็นที่ตั้งแห่งความอาฆาต ๙ อย่าง เป็นเหตุให้เกิด โทมนัสเวทนาและปฏิฆะ ๑๑. ถาม ในคัมภีร์ธรรมสังคณีทรงแสดงบทกุศล-อกุศล และอัพยากตตามลำดับ แต่เพราะ เหตุไร ในอภิธรรมมัตถะจึงไม่แสดงตามบาลีอย่างนั้นบ้างเพราะเหตุไร พระอนุรุทธาจารย์จึงได้แสดงอกุศลจิตขึ้นก่อน ขอฟังอธิบาย? ตอบ เท่าที่พระอนุรุทธาจารย์จำต้องแสดงอกุศลจิตขึ้นก่อนก็เพื่อต้องการจะให้ง่าย ต่อการเรียกโสภณจิตอย่างย่อ ๕๙ อย่าง พิศดาร ๙๑ ที่นอกจากอกุศลและอเหตุกจิตจะได้เหมาะกับสังคหคาถาที่ว่า บาปเหตุกมุตฺตานิ ด้วยนั่นเอง ท่านจึงได้แสดงอกุศลจิตได้ก่อนตามวิภาวินีฎีกาที่ว่า ปาปาเหตุกวชฺชานํ เอกูนสฏฺธิยา เอกนวุติยา วา จิตฺตานํ โสภณนาเมน โวหารกรณตฺถํ ปาปาเหตุกมุตฺตานิ โสภณนีติ วุจฺจเรติ เอวํ วกฺขมานนยสฺส อนุรูปโต. ความว่า โดยอนุรูป เหมาะแก่นัยเท่าที่จะกล่าวอยู่อย่างนี้ว่า เรียกจิตที่นอกจากอกุศลและอเหตุกะว่า โสภณ เพื่อต้องการจะทำให้ง่ายต่อการเรียกชื่อว่า โสภณจิต ๕๙ หรือ ๙๑ ที่เว้นจากอกุศลและอเหตุกจิตออกเสียนั่นเอง จึงได้เขียนอกุศลจิตไว้ก่อน ๑๒. ถาม เหตุไรในอกุศลจิต ๑๒ พระอนุรุทธาจารย์จึงแสดงโลภมูลจิตก่อนโทสมูลจิต? ตอบ เท่าที่แสดงโลภมูลจิตก่อนก็เพราะเหล่าสัตว์ที่มาเกิดในภพสามต้องเกิด ภวนิกันติโลภชวนะก่อนจึงแสดงโลภมูลจิตก่อน ข้อนี้สมจริงตามบาลีที่ว่า เตสุ จ ภเวสุ คหิตปฏิสนฺธิกสฺส สตฺตสฺส อาทิโต วิถีจิตฺตวเสน โลภสหคตจิตฺตุปฺปาทเมว สมฺภวโต ความว่า ก็เพราะสัตว์ผู้ถือปฏิสนธิในภพสามเกิดจิตที่เกิดพร้อมด้วยโลภะด้วยอำนาจของ วิถีจิตแต่ต้นแน่นอน

โดย ทรงธรรม [23 ก.ย. 2547 , 16:36:42 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 15 ๑๓. ถาม เพราะเหตุไร พอแสดงโลภมูลจิตจบแล้วจึงได้แสดงโทสมูลจิตต่อเล่า ? ตอบ เท่าที่ต้องแสดงเช่นนั้น ก็เพราะโทสมูลจิตเป็นจิตสองเหตุเหมือนกับโลภมูลจิต ท่านจึงได้แสดงโทสมูลจิตต่อ ข้อนี้สมตามบาลีในวิภาวินีฎีกาที่ว่า ทวิเหตุกภาวสามญฺเญน โทมนสฺสสหคเต แปลว่า เพราะโทมนัสสสหคตจิต ๒ เสมอกันโดยเป็นจิตมีเหตุ ๒ นั่นเอง ๑๔. ถาม เพราะเหตุไรจึงแสดงโมหมูลจิตต่อจากโทสมูลจิตของฟังอธิบาย? ตอบ เท่าที่แสดงไว้อย่างนั้นก็เพราะโมหมูลจิตเป็นจิตมีเหตุเดียว สมตามบาลีที่ว่า เอกเหตุกาจทสฺเสตุ แปลว่า เพื่อต้องการที่จะแสดงจิตที่มีเหตุเดียวนั่นเองจึงได้เขียนไว้

โดย ทรงธรรม [23 ก.ย. 2547 , 16:39:05 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 16 อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [24 ก.ย. 2547 , 12:14:30 น.] ( IP = 61.90.68.251 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด