เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่ ๑๐

---

http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=5971 เสริมสร้างปัญญา...ตอนที่ ๑๐ ความเดิมจากตอนที่ ๘ กล่าวว่า กามาวจรจิตหมายถึงจิตที่ท่องเที่ยวอยู่ในกามอารมณ์ หรือ กามภูมิ ๑๑ เป็นส่วนมาก จำแนกเป็น ๓ ประเภทคือ ๑. อกุศลจิต ๑๒ (ทบทวน ไปแล้วในตอนที่ ๘ และ๙) ๒. อเหตุกจิต ๑๘ ๓. กามาวจรโสภณจิต ๒๔ ต่อไปเป็นเรื่องอเหตุกจิต ๑๘ นะคะ

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:26:31 น.] ( IP = 203.150.217.115 : : 203.113.32.10 )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

สลักธรรม 1 อเหตุกจิต ๑๘ ดวง จำแนกเป็น ..อกุศลวิปากจิต ๗ ดวง ..อเหตุกจิตกุศลวิปากจิต ๘ ดวง ..อเหตุกกิริยาจิต ๓ ดวง จิตทั้ง ๑๘ ดวง เป็นจิตที่ไม่ประกอบด้วยเหตุ ๖ ซึ่งได้แก่ เหตุบาป ๓ (=> โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ) และ เหตุบุญ ๓ (=> อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ) แต่ธรรมทั้งหลายต้องอาศัยเหตุเป็นแดนเกิด เหตุให้เกิดอเหตุกจิต เรียกว่า "อุปปัตติเหตุ" เหตุจึงแบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ ๑. สัมปยุตตเหตุหรือเหตุประกอบได้แก่ เหตุ ๖ ประการ ดังกล่าว ...จิตที่เกิดขึ้นโดยมีสัมปยุตตเหตุประกอบ ชื่อว่า สเหตุกจิต ...เป็นจิตที่มีกำลังมาก อุปมาเหมือนต้นไม้ที่มีรากแก้ว

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:32:47 น.] ( IP = 203.150.217.115 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 2 จิตที่ประกอบด้วยเหตุบาป แยกออกได้เป็น ... เอกเหตุกจิต :จิตที่ประกอบด้วยเหตุเดียว คือ โมหเหตุ ได้แก่ โมหมูลจิต ...ทวิเหตุกจิต : จิตที่ประกอบด้วยเหตุสอง คือ โลภเหตุ + โมหเหตุ ได้แก่ โลภมูลจิต และ โทสเหตุ + โมหเหตุ ได้แก่ โทสมูลจิต จิตที่ประกอบด้วยเหตุบุญ แยกออกได้เป็น ...ทวิเหตุกจิต :จิตที่ประกอบด้วยเหตุสอง คือ อโลภเหตุ + อ โทสเหตุ ได้แก่ ญาณวิปปยุตตจิต ... ติเหตุกจิต : จิตที่ประกอบด้วยเหตุสาม คือ อโลภเหตุ + อโทสเหตุ + อโมหเหตุ ได้แก่ ญาณสัมปยุตตจิต

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:36:19 น.] ( IP = 203.150.217.116 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 3 ๒. อุปปัตติเหตุ ได้แก่เหตุที่ให้เกิด หรือเหตุประจวบ จิตที่เกิดขึ้นโดยอุปปัตติเหตุ ชื่อว่า อเหตุกจิต เป็นจิตที่มีกำลังอ่อน อุปมาเหมือนต้นไม้ที่ไม่มีรากแก้ว

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:48:01 น.] ( IP = 203.150.217.115 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 4 ๒. อุปปัตติเหตุ ได้แก่เหตุที่ให้เกิด หรือเหตุประจวบ จิตที่เกิดขึ้นโดยอุปปัตติเหตุ ชื่อว่า อเหตุกจิต เป็นจิตที่มีกำลังอ่อน อุปมาเหมือนต้นไม้ที่ไม่มีรากแก้ว

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:49:15 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 5 ...อกุศลวิปากจิต ๗ ดวง เป็นจิตที่เป็นผลของอกุศลกรรมที่ได้กระทำไว้แล้วแต่อดีต ให้มีการเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น รู้รส ถูกต้องสัมผัส รับและพิจารณาอารมณ์ที่ไม่ดี

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:50:36 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 6 ...อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘ ดวง เป็นจิตที่เป็นผลของกุศลกรรมที่มีกำลังอ่อน (กุศลกรรมที่ปรารภอกุศลหรือกุศลกรรมที่มีอกุศลเป็นบริวาร) ที่ได้กระทำไว้แล้วแต่อดีต ให้มีการเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น รู้รส ถูกต้องสัมผัส รับและพิจารณาอารมณ์ที่ดี

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:52:20 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 7 ..อเหตุกกิริยาจิต ๓ ดวง เป็นจิตที่ไม่เป็นผลของกุศลกรรมหรืออกุศลกรรม และไม่ใช่จิตที่เป็นกุศล หรืออกุศล เป็นจิตที่เกิดขึ้นตามหน้าที่การงานของตน (ปัญจทวาราวัชชนจิต และมโนทวาราวัชชนจิต) และเป็นจิตของพระอรหันต์ (หสิตุปปาทจิต) ที่เกิดขึ้นขณะยิ้มเมื่อกระทบอารมณ์ที่ไม่ดีอีกดวงหนึ่ง

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:54:16 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 8 จิตทั้ง ๑๘ ดวงนี้เป็นจิตที่ไม่ประกอบด้วยเหตุ ๖ แต่มีเหตุที่เรียกว่า อุปปัตติเหตุ คือไม่ได้มาจากความโลภ ความโกรธ ความหลง และก็ไม่ได้มาจากความไม่โลภ ความไม่โกรธ ความไม่หลง แต่มาจากธรรมชาติบางอย่างที่เหมาะสมมาประจวบกัน มาประชุมพร้อมกัน เช่น เมื่อมีคลื่นแสง (รูปารมณ์) แสงสว่าง (อาโลกะ) ปสาทตา (ดี) และมนสิการ (การใส่ใจ) เหตุ ๔ อย่างนี้มาประจวบพร้อมกัน ความรู้สึกเห็น (จักขุวิญญาณ) ก็เกิดขึ้น เป็นต้น ความรู้สึกเห็นนี้ไม่เป็นบุญ ไม่เป็นบาป และยังไม่ได้เกิดความยินดี ยินร้าย เป็นแต่วิบากจิตเกิดขึ้นทำงาน สักแต่ว่าเห็นเท่านั้น อเหตุกจิต เป็นจิตที่ไม่เป็นบุญ ไม่เป็นบาป แต่เป็นจิตที่เป็นผลของบุญ ของบาปแล้ว และเกิดขึ้นมา โดยมีบุญบาปเก่าหนุนหลัง ถ้าทำบาปมามาก ก็หนุนหลังให้อกุศลวิบากก็ออกมาทำงานตามวิถีต่างๆ หากชอบด่าให้ร้ายผู้อื่น เจตนาที่ปรารถนาให้ผู้อื่นได้ยินเสียงที่สะเทือนใจ เร่าร้อนอยู่เสมอก็ถูกเก็บไว้ พอมาชาติหน้าอเหตุกะฝ่ายอกุศลจะขึ้นมารับให้ได้ยินเสียงที่ไม่เป็นมงคล ถ้าทำบุญมามาก ก็หนุนหลังให้อเหตุกกุศลวิบากก็ออกมาทำงานตามวิถีต่างๆ หากในอดีตชาติเคยให้การอบรมสั่งสอนผู้อื่นให้ได้ดี เจตนาที่ปรารถนาให้ผู้อื่นได้ยินเสียงที่ดีมีประโยชน์ ก็ถูกเก็บไว้ พอมาชาตินี้ก็มักจะได้ยินเสียงที่ดี เพราะอเหตุกะฝ่ายกุศลขึ้นมาสนับสนุนให้ได้รับเสียงที่ดี โดยมีอเหตุกกิริยาออกมาช่วยให้วิถีจิตทำงานจนเสร็จ จึงเห็นได้ว่าตัวการที่ทำให้เหตุประจวบเกิดขึ้น อาศัยอำนาจในอดีตทั้งฝ่ายบุญและฝ่ายบาปเข้าร่วม แต่มิได้มาในฐานะที่เป็นบุญหรือเป็นบาป หากแต่เป็นจิตที่เป็นวิบากคือ อกุศลวิปากจิต อเหตุกกุศลวิปากจิต และอเหตุกกิริยาจิต ซึ่งก็เป็นจิตที่เกิดขึ้นกระทำหน้าที่ของตนเท่านั้น ไม่เป็นบุญ หรือเป็นบาป นอกจากนั้น อเหตุกจิตยังมีตัวหนึ่งที่เป็นจิตของพระอรหันต์ เรียกว่าหสิตุปปาทจิต ทำหน้าที่ยิ้มเมื่อพระอรหันต์ประสพกับอารมณ์ ๖ แล้วรู้เท่าทันอารมณ์นั้น ว่าตนจะไม่ต้องประสพสภาพนั้นอีกแล้ว ซึ่งโดยมากจะเป็นอนิฏฐารมณ์ แล้วจึงยิ้มออกมาพอเห็นไรฟัน

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:56:59 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 9 อเหตุกจิตเป็นจิตกลุ่มที่เข้าใจยาก แต่ก็สุดยอดที่สุด เพราะสามารถเรียนรู้เรื่องราวต่างๆ เกือบทุกเรื่องที่เกี่ยวกับจิต ได้จากอเหตุกจิต หากจะอธิบายกันจริงๆ ต้องใช้เวลานานมาก จึงขอสรุปเอาใจความสำคัญเท่าที่จะสามารถจะทำได้มาให้ทราบนะคะ

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 10:58:27 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.32.10 )

สลักธรรม 10 ๑. อเหตุกจิต เมื่อว่าโดย ๙ เภทนัย ได้ดังนี้ ..ชาติเภทนัย เป็น วิปากชาติ ๑๕ ดวง และกิริยาชาติ ๓ ดวง ..ภูมิเภทนัย เป็น กามภูมิทั้ง ๑๘ ดวง ..โสภณเภทนัย เป็น อโสภณะทั้ง ๑๘ ดวง ..โลกเภทนัย เป็น โลกียะทั้ง ๑๘ ดวง ..เหตุเภทนัย เป็น อเหตุกะทั้ง ๑๘ ดวง ..ฌานเภทนัย เป็น อฌานทั้ง ๑๘ ดวง ..เวทนาเภทนัย เป็นสุขเวทนา ๑ ทุกขเวทนา ๑ โสมนัสเวทนา ๒ อุเบกขาเวทนา ๑๔ ..สัมปโยคเภทนัย เป็น วิปยุตทั้ง ๑๘ ดวง ..สังขารเภทนัย สงเคราะห์เป็นอสังขาริกทั้ง ๑๘ ดวง

โดย พี่ดา [23 ก.ย. 2547 , 11:02:55 น.] ( IP = 203.150.217.118 : : 203.113.32.10 )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด