จุดต่อของการเปลี่ยนสมถะเป็นวิปัสสนาตามวิสุทธิมรรค

---

การเจริญกรรมฐานนั้นหลายท่านเกิดความสงสัยว่า ถ้าจะปฎิบัติทางสมถกรรมฐานแล้วจะเจริญวิปัสสนาต่อตรงไหน พระมหาพุทธโฆษาจารย์ ได้พูดถึงเรื่องการเจริญวิปัสสนาต่อจากฌานไว้ว่า ในกายานุปัสสนานี้ ภิกษุผู้มีฌานที่ ๔ และที่ ๕ บังเกิดแล้วอย่างนี้ เจริญพระกรรมฐานแล้ว ประสงค์จะบรรลุถึงความบริสุทธิ์ ด้วยอำนาจของวิปัสสนาและมรรคก็ควรกระทำฌานนั้นนั่นแหละ ให้ถึงความชำนาญ ด้วยอาการ ๕ อย่าง จึงค่อยกำหนดนามรูปแล้วจึงเริ่มตั้งวิปัสสนา ถามว่า จะพึงมีวิธีทำอย่างไร ? แก้ว่า ก็ภิกษุนั้น ควรออกจากสมาบัติแล้ว จึงค่อยพิจารณาดูว่า กรชกาย ซึ่งเป็นเหตุเกิดของลมหายใจเข้าและหายใจออก และจิต เหมือนอย่างว่าเพราะอาศัยสูบของช่างทองที่กำลังพ่นควันอยู่และความพยายามของบุรุษที่เกิดจากสูบนั้น ลมจึงพุ่งเข้าออกได้ฉันใด เพราะอาศัยกายและจิต ลมหายใจเข้าและลมหายในออก จึงเกิดมีได้ฉันนั้นเหมือนกัน จากนั้น ภิกษุ ก็กำหนด ลมหายใจเข้าและออก กับกายว่าเป็นรูป และกำหนดจิตและธรรมที่ สัมปยุตกับจิตนั้นว่าเป็นนาม

โดย ทรงธรรม [23 ก.ย. 2547 , 13:10:01 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 1 ภิกษุผู้ปฏิบัติ ครั้นกำหนดนามรูปอย่างนี้แล้ว จึงเสาะหาปัจจัยของนามรูปนั้น และเสาะหาปัจจัย เห็นปัจจัยของนามรูปนั้นแล้ว ปรารภความเป็นไปของนามรูปในกาลทั้งสาม จึงข้ามความสงสัยเสียได้ เธอผู้ข้ามความสงสัยได้แล้ว ก็ยกนามรูปขึ้นสู่พระไตรลักษณ์ ด้วยอำนาจของการพิจารณาเป็นหมวด ๆ เมื่อบุพพภาคแห่งอุทัยพยานุปัสสนา เกิดขึ้นแล้ว ละความเศร้าหมองของวิปัสสนา ๑๐ อย่าง มีโอภาส เป็นต้น แล้วกำหนดปฏิปทาญาณ ซึ่งพ้นแล้วจากอุปกิเลสว่า เป็นทางละความเกิดขึ้น (ของสังขารทั้งหลาย) แล้วบรรลุถึง ภังคานุปัสนา เบื่อหน่าย ในสรรพสังขารทั้งหลายอันปรากฏโดยความเสื่อมไปด้วยภังคานุปัสสนาอันหาระหว่างไม่ได้ คลายกำหนัด หลุดพ้นอยู่ บรรลุถึงพระอริยมรรค ๔ ตามลำดับ ตั้งมั่นอยู่ใน พระอรหัตตผลแล้ว จึงบรรลุถึงที่สุดรอบแห่งปัจจเวกขณญาณ ที่แจกออกเป็น ๑๙ ประการ เป็นพระทักขิเณยยบุคคลผู้เลิศ แห่งโลกพร้อมทั้งเทวดา การเจริญสมาธิอาศัย อานาปานสติ อันเริ่มตั้งแต่การนับลมเป็นต้นไป จนกระทั่งถึงวิปัสสนาเป็นที่สุด นั้น ตามหลักต้องเจริญจนได้ฌาน4หรือฌาน5 และ ผู้เจริญสมถกรรมฐาน อาศัยองค์แห่งฌาน มาพิจารณาความจริงแห่งสภาวธรรม จะเห็นความเป็นอนิจจัง ทุกขังและอนัตตาขององค์ฌานนี้

โดย ทรงธรรม [23 ก.ย. 2547 , 13:17:28 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 2 ขอบคุณมากๆครับคุณทรงธรรม ขอการนำธรรมอันดีแล้วนี้ จงสนองย้อนผลบุญ ให้คุณมีแต่ความสุขก้าวหน้านะครับ อนุโมทนาครับผม

โดย พี่เณร [29 ก.ย. 2547 , 21:00:01 น.] ( IP = 61.90.118.18 : : )

สลักธรรม 3 อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [30 ก.ย. 2547 , 14:25:10 น.] ( IP = 61.90.68.210 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด