ขอเชิญสร้างปัญญาบารมี...ตอนที่ ๕

---

ขอเชิญสร้างปัญญาบารมี ตอนที่ ๑ http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=6244 ขอเชิญสร้างปัญญาบารมี ตอนที่ ๒ http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=6253 ขอเชิญสร้างปัญญาบารมี ตอนที่ ๓ http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=6263 ขอเชิญสร้างปัญญาบารมี ตอนที่ ๔ http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=6271 แนวทางปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน กิจกรรมสามัญที่สุดของคำว่า “ชีวิต” ทุกชีวิต ทุกชาติ ทุกภาษา ซึ่งเป็นไปประจำวัน คือ การรับรู้อารมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ เมื่อมีการรับรู้ ก็มีความรู้สึกพร้อมไปด้วย สุขสบายบ้าง ทุกข์ เจ็บปวด ไม่สบายบ้าง เฉย ๆ บ้าง ความรู้สึกคือ สัมผัสของการมีชีวิตอยู่ สะท้อนให้เห็นอิทธิพลของความคิดจากอดีต ภาวะยุ่งเหยิงในปัจจุบันและศักยภาพที่จะมีในอนาคต ยกตัวอย่างเช่น การรับรู้ใด ทำให้เป็นสุข ก็ชอบใจ ติดใจในสิ่งนั้น อยากได้ อยากเสพซ้ำอีก การรับรู้ใดที่ทำให้ทุกข์ ก็ขัดใจไม่ชอบสิ่งนั้น พยายามหลีกเลี่ยง กำจัดและทำลาย

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:05:43 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 สติ คือความระลึกรู้สึกตัว ลักษณะของสติ คือ มีความระลึกได้ในอารมณ์อยู่เนือง ๆ ช่วยไม่ให้เกิดความหลงลืม มีการคุ้มครองรักษาจิตใจ หรือการทำจิตใจให้จดจ่ออยู่กับอารมณ์ สติเป็นเจตสิกฝ่ายกุศลตัวหนึ่ง และเป็นผู้นำในการกั้นเจตสิกฝ่ายบาปไม่ให้ผ่านเข้ามาในจิต สติจึงมีประโยชน์ในทุกกรณี คอยเฝ้ารักษาไม่ให้ความโลภ ความโกรธ ความหลง เข้าปรุงแต่งจิต ความไม่ประมาท ก็คือ ความมีสติ สติปัฏฐาน เป็นหลักการพัฒนาความรู้สึกตัว ซึ่งมีวิธีการเฉพาะ เป็นขั้นตอนของการสังเกต มีอารมณ์เฉพาะอย่างที่เป็นตัวถูกเพ่งพิจารณา มิใช่ว่าจะใช้อารมณ์อะไรก็ได้ ชีวิตของเรานี้มีจุดที่ควรใช้สติ คอยกำกับดูแลทั้งหมดเพียง 4 แห่งเท่านั้น คือ ร่างกายและพฤติกรรมของร่างกาย 1 เวทนาหรือความรู้สึกสุขทุกข์ต่าง ๆ 1 ภาวะจิตที่เป็นไปต่าง ๆ 1 และความคิดนึกไตร่ตรอง 1 โดยนัยนี้การปฏิบัติตามหลักสติปัฏฐาน จึงเป็นวิธีการเบื้องต้นก่อนเข้าสู่วิธีการของวิปัสสนากรรมฐาน เป็นวิธีการชำระล้างอาการของโรคต่าง ๆ ที่มีในจิต ไม่ว่าจะเป็นแนวความคิดที่ก่อให้เกิดโรคของความโลภ ความโกรธหรือความหลง สามารถกำจัดสิ่งที่เป็นเงื่อนปมเป็นอุปสรรคต่อการทำงานของจิตให้หมดไป มีความปลอดโปร่งพร้อมที่จะดำรงชีวิตอย่างไม่ประมาท

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:07:23 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

สลักธรรม 2 ความแตกต่างระหว่าง “นึก” กับ “รู้สึก” ก่อนที่จะกำหนดหรือดูรูป-นาม จะต้องเข้าใจคำว่า “นึก” กับคำว่า “รู้สึก” ว่ามีความหมายต่างกัน คำว่าคิดนึกนั้น หมายถึง จิตน้อมไปสู่อารมณ์ในอดีตหรืออนาคต คือจิตที่คิดถึงอดีตบ้าง อนาคตบ้าง จิตไม่ได้อยู่กับอารมณ์ปัจจุบัน ขอยกตัวอย่างประกอบดังนี้ มีผู้ป่วยรายหนึ่งไปพบหมอ หมอแจ้งว่าอาการหนักต้องฉีดยา ผู้ป่วยบอกว่า “อย่าฉีดเลย มันเจ็บ” หมอถามว่า “รู้ได้อย่างไรว่าเจ็บ” คนไข้ตอบว่า “ก็เข็มมันแหลม ทิ่มไปตรงไหนมันก็ต้องเจ็บทั้งนั้นแหละ” หมอจึงบอกผู้ป่วยว่า “หมอยังไม่ได้ฉีดยาเลย รู้ว่าเจ็บแล้ว รู้ว่าเจ็บได้อย่างไร” คนป่วยบอกกับหมอว่า “ฉันก็คิดเอาเองว่ามันต้องเจ็บ เพราะฉันก็เคยเจ็บมาแล้ว” การคิดนึก กับ รู้สึกนั้นต่างกัน คิดนึกจัดเป็นอารมณ์ในอดีตที่ผ่านไปแล้ว หรืออนาคตที่ยังมาไม่ถึง ส่วนความรู้สึกนั้นเป็นอารมณ์ปัจจุบันขณะรับกระทบ

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:08:16 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

สลักธรรม 3 วิปัสสนากรรมฐาน : การปฏิบัติเพื่อความรู้แจ้ง มนุษย์ล้วนแต่ต้องการหลีกหนีจากความทุกข์ และต้องการมีชีวิตอย่างสุขสบาย แต่มนุษย์ไม่รู้ว่าทำอย่างไรจึงจะพ้นทุกข์ และมีชีวิตที่มีความสุขอย่างแท้จริงนั้น พระพุทธองค์ได้ทรงทดลองปฏิบัติตามวิธีการต่าง ๆ เหล่านั้นเช่นกัน ทรงค้นหาวิธีการที่จะดับทุกข์ได้อย่างแท้จริงด้วยพระองค์เอง และได้ข้อสรุปว่า วิธีการปฏิบัติวิปัสสนานี้เป็นวิธีการเดียวที่สามารถขจัดความทุกข์ทั้งมวลออกจากชีวิตได้ ไม่ว่าจะเป็นความทุกข์ที่เกิดจากการมีชีวิตอยู่หรือความทุกข์ที่เกิดจากความตาย

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:09:27 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

สลักธรรม 4 เมื่อปี พ.ศ. 2511 อาจารย์บุญมี เมธางกูร จัดให้มีสัมมนาการปฏิบัติวิปัสสนาขึ้นที่พุทธสมาคมแห่งประเทศไทย ผู้ร่วมสัมมนาที่สำคัญในครั้งนั้น คือ อาจารย์แนบ มหานีรานนท์ พระอาจารย์สุนทร ฐิตกาโม พระอาจารย์ประสาท สุขเถื่อน อาจารย์เต็ม สุวิกรม และ พระนิติเกษตรสุนทร ทั้งนี้เป็นการสนทนาถาม-ตอบเรื่องการปฏิบัติวิปัสสนาสงเคราะห์เข้ากับวิปัสสนาญาณ 16 มีพระอาจารย์สุนทร ฐิตกาโม กับ พระอาจารย์ประสาท สุขเถื่อน เป็นผู้ถาม และอาจารย์แนบ มหานีรานนท์ เป็นผู้ตอบ ผลการสัมมนาถาม-ตอบในครั้งนั้น ทางพุทธสมาคมแห่งประเทศไทยได้รวบรวมเป็นข้อสรุปเกี่ยวกับหลักการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานได้ 15 ข้อ และถือเป็นการประยุกต์หลักสติปัฏฐานเพื่อการปฏิบัติแนวทางหนึ่ง ซึ่งสำนักวิปัสสนาอ้อมน้อยได้ใช้หลักปฏิบัติดังกล่าวมาจนทุกวันนี้

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:10:29 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

สลักธรรม 5 หลักการปฏิบัติวิปัสสนา 15 ข้อ 1. ผู้ที่จะเข้าปฏิบัติต้องเข้าใจภูมิของวิปัสสนาก่อน รู้ว่าอะไรคือรูป อะไรคือนาม จะกำหนดอย่างไร 2. เมื่อทำความเข้าใจนามรูปดีแล้ว จึงกำหนดนามรูปในขณะปัจจุบันเสมอ 3. ผู้ปฏิบัติต้องรู้สึกตัวเสมอว่า ขณะนั้นกำหนดนามหรือกำหนดรูปอะไรอยู่ ในการกำหนดนาม-รูปนั้น ต้องมีความรู้สึกตัวเสมอว่า ในขณะนั้นมีนามอะไร รูปอะไร ห้ามนึก แต่ต้องมีความรู้สึกตัวอยู่เสมอ 4. ผู้ปฏิบัติต้องระวังอย่าให้มีความรู้สึกว่าต้องการ หรือความรู้สึกว่ากำหนดเพื่ออะไรเกิดขึ้น 5. ห้ามไม่ให้ผู้ปฏิบัติกำหนดรูปและนามไปพร้อมๆ กัน

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:12:44 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

สลักธรรม 6 6. ต้องระวังอิริยาบถ คือ การเปลี่ยนแปลงของรูปธรรม เช่น เปลี่ยนจากรูปนั่งเป็นรูปยืน 7. ถ้าจำเป็นต้องเปลี่ยน ผู้ปฏิบัติต้องรู้เหตุนั้นก่อนว่าเปลี่ยนเพราะเหตุอะไร 8. อย่าทำอิริยาบถให้ผิดปกติ 9. ไม่ให้ประคองอิริยาบถจนผิดปกติ พยายามประคองทุกข์ไว้ให้มากๆ ก่อน นี่ก็คือความผิดปรกติ 10. ห้ามทำสิ่งที่ไม่จำเป็น การทำในสิ่งที่ไม่จำเป็นนั้นเป็นไปเพื่อความต้องการ ก็จะเป็นตัณหา 11. ก่อนทำสิ่งใดต้องรู้เหตุจำเป็นก่อน 12. ห้ามไม่ให้รู้สึกว่าที่ทำเพราะจะทำกรรมฐาน 13. จะกำหนดอิริยาบถใดก็ตาม อย่าทำความรู้สึกในเวลากำหนดว่า ต้องการให้จิตสงบ 14. เวลาทำกรรมฐานต้องทำใจให้เหมือนดูละคร อย่าหัดทำละครหรือเล่นละคร 15. ผู้ปฏิบัติวิปัสสนาอย่าตั้งใจจนเกินไป จะเป็นตัณหา

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:14:09 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

สลักธรรม 7 นี่คือหลักใหญ่ๆ ทั้ง 15 ข้อ ซึ่งเปรียบเสมือนวินัยบังคับ ทำให้ชีวิตมีระเบียบในเรือนใจ เรียกชื่อได้ถูกต้องตามความเป็นจริง และตรงดิ่งในการมอง (สัมมาทิฏฐิ) ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมาก ผู้ปฏิบัติวิปัสสนาต้องทำความเข้าใจให้ถูกต้อง แล้วการปฏิบัติจะได้ผล คือ ละคลายจากความยึดตัวตนได้ ด้วยความปรารถนาดีค่ะ อ.บุษกร เมธางกูร

โดย อ. บุษกร เมธางกูร [12 พ.ย. 2547 , 07:15:21 น.] ( IP = 61.90.23.181 : : )

สลักธรรม 8 กราบขอบพระคุณค่ะ หลักการปฏิบัติวิปัสสนา ๑๕ ข้อ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการศึกษาเล่าเรียนพระอภิธรรมเป็นอย่างดียิ่ง เพราะหากไม่รู้จักหน้าตาของนาม และรูปแล้ว ก็ยากที่จะปฏิบัติให้ถูกต้อง อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [12 พ.ย. 2547 , 10:33:50 น.] ( IP = 61.91.68.153 : : )

สลักธรรม 9 ขอบพระคุณค่ะ ความรู้ครั้งนี้ทำให้เกิดความรู้สึกว่า ในหลัก 15 ข้อนั้น เราจะทำความรู้สึกรู้สึกอย่างไรจึงจะทำให้การปฏิบัตินั้นดำเนินไปอย่างเป็นธรรมชาติ เพราะทำให้นึกถึงการปฏิบัติครั้งแรกๆเมื่อหลายปีมาแล้วก็รู้สึกว่าตึงเกินไป การตามดูอารมณ์นั้นดูจะเก็บตกไปทุกๆอย่าง และเรื่องอิริยาบถนี่ ดูจะฝืนธรรมชาติจริงๆ จึงต้องมาทบทวนใหม่เพื่อที่ให้เข้าใจธรรมชาติของตนเองและการปฏิบัติที่วางใจได้ตรงถูก

โดย น้องอุ๊ [12 พ.ย. 2547 , 12:31:21 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

สลักธรรม 10 มีประโยชน์อย่างยิ่งค่ะ

โดย tiki_ทิกิ [12 พ.ย. 2547 , 23:57:21 น.] ( IP = 221.128.113.254 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด