มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ขอถามหลวงตาต่อครับ...




หลวงตา.. วันนี้มาต่อกันเรื่อง รูปปรมัตถ์

รูปคืออะไร?

รูปเป็นธรรมชาติที่มีความผันแปรเปลี่ยนแปลงไป ตั้งอยู่ไม่ได้เพราะเย็นและร้อน มีจำนวน ๒๘ รูป และในจำนวน ๒๘ รูปนั้นแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ
๑. มหาภูตรูป
๒. อุปาทายรูป

ในเรื่องของรูป เป็นเรื่องกว้างใหญ่ไพศาลเหมือนกัน ถ้าจะศึกษาให้เข้าใจละเอียดแล้วก็ต้องใช้เวลามาก ฉะนั้น หลวงตาจะบรรยายให้เณรฟังสักเล็กน้อยเท่านั้น

๑. มหาภูตรูป มี ๔ รูป ที่เรียกว่าธาตุทั้ง ๔ นั่นเอง ได้แก่ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม

โดย เณรชิต ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:03:50 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

เณรชิต.. ในหลักธรรมะนั้นแปลกจริง ๆ มีธาตุอยู่นิดเดียว คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม เท่านั้น ช่างน้อยเสียเหลือเกินนะขอรับ

ตรงกันข้าม การค้นคว้าในวิชาวิทยาศาสตร์ในเรื่องของธาตุ ในปัจจุบันไปได้ไกลและกวางขวางมาก สำหรับเรื่องธาตุเวลานี้มีถึงร้อยกว่าธาตุแล้ว

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:06:02 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 2

หลวงตา.. หลวงตาอธิบายเรื่องธาตุให้เณรฟังโดยละเอียด ก็จะเสียเวลามาก ดังนั้นจะว่าให้ฟังสักนิดหน่อย มิฉะนั้นเณรก็จะเห็นว่า ธาตุในธรรมะเป็นเรื่องน่าชวนหัวเราะ เมื่อไปเทียบกับวิชาทางโลกเข้า คำว่าธาตุมิได้มุ่งหมายไปในทำนองเดียวกับวิชาทางโลก

ธาตุในธรรมะกว้างขวางมาก แม้ในสิ่งที่เป็นนามธรรม ก็ใช้คำว่าธาตุ เช่น จักขุวิญญาณธาตุ มโนธาตุ เป็นต้น

คำว่าธาตุนั้นเป็นภาษาธรรมะที่เขาใช้กันหลายพันปีมาแล้วในวงการพระพุทธศาสนา วิชาทางโลกวิทยาศาสตร์ได้นำเอาคำว่าธาตุนี้ไปใช้ แล้วให้คำจำกัดความขึ้นมาเสียใหม่ เป็นธาตุแท้ ธาตุผสม แยกออกไปตั้งชื่อเพิ่มออกไปมากมาย

แต่ความหมายในเรื่องธาตุของธรรมะไม่ใช่มีความหมายดังนั้น เป็นคนละเรื่องทีเดียว มันน่าขำอยู่น้อยไปหรือ ที่ทางโลกเอาคำว่าธาตุของธรรมะเขาไปใช้ ไปตั้งจำกัดความตามใจของตนเองจนผิดหลักเดิมของเขาไป แล้วใช้กันมาจนลืม บัดนี้กลับมาว่าธาตุในทางธรรมะว่ามีธาตุลม ก็คือลมที่พัดไปพัดมาเท่านั้น ความจริงความเข้าใจเหล่านี้หาได้ถูกต้องไม่

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:06:31 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 3

หลวงตา.. คำว่า”ธาตุ”ในทางธรรมะ หมายถึง ธรรมชาติที่ทรงไว้ซึ่งสภาพของตน เช่น ไฟย่อมจะทรงความร้อนของมันไว้ ไม่ว่าไฟนั้นจะอยู่ในโลกนี้หรือโลกไหน ในเวลานี้หรือเวลาไหน และไม่ว่าไฟนั้นจะมีมากหรือมีน้อยเพียงใด ไฟมีมากก็ร้อนมาก มีน้อยก็ร้อนน้อย แต่จะยืนความร้อนอยู่เสมอ

“ธาตุน้ำ” ซึ่งมีคนเข้าใจว่าเป็นน้ำที่เราใช้ ดื่ม อาบ ความจริงธาตุน้ำในธรรมะเห็นด้วยตาก็ไม่ได้ ซ้ำยังจับต้องก็ไม่ได้เสียอีกด้วย เอามาชั่งตวงก็ไม่ได้อีกเหมือนกัน

จะขอแยกลักษณะของรูปให้เห็นบ้างสักเล็กน้อยก่อนนะเณร

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:06:59 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 4

หลวงตา.. มหาภูตรูปมีอยู่ ๔ มหาภูตรูปคืออะไร

ที่เรียกว่ามหาภูตรูป..
ก็เพราะเป็นรูปที่เป็นประธานแก่รูปอื่น หรือจะว่าเป็นรูปที่ปรากฏชัดก็ได้ มีอยู่ ๔ คือ

๑. ปถวีธาตุ เป็นธาตุชนิดหนึ่ง คือธาตุดินมีลักษณะแข็งและอ่อน เมื่อเราสัมผัสสิ่งใดสิ่งหนึ่งรู้สึกว่าอ่อน นั่นย่อมหมายความว่า มีความแข็งน้อยนั่นเอง ธาตุอื่น ๆ ไม่สามารถทำให้เรารู้สึกแข็ง หรืออ่อนได้ ธาตุดิน เช่น เหล็ก ไม่ หิน แป้ง เป็นต้น

๒. อาโปธาตุ ธาตุน้ำ มีลักษณะไหลหรือเกาะกุม ธาตุน้ำเป็นธาตุที่มีความสามรถยึดเหนี่ยวปรมาณูของธาตุปฐวีให้ติดกัน ธรรมชาติที่มีธาตุน้ำมากก็ย่อมจะไหลไปได้ ถ้ามีธาตุน้อยก็ย่อมเกาะกุมให้เป็นกลุ่มก้อน

แต่น้ำที่เราดื่มมิใช่ธาตุน้ำ เป็นแต่เพียงว่ามีธาตุน้ำอยู่มากเท่านั้น

ธาตุน้ำไม่สามารถจะเห็นได้หรือถูกต้องได้ เป็นธาตุที่รู้ได้ด้วยใจ ดังนั้น ในเมื่อเราเอาเมื่อจุ่มลงไปในน้ำ เมื่อมือกระทบน้ำ ก็หมายความว่าเรากระทบปฐวีธาตุ ธาตุดินเข้าแล้ว มิใช่กระทบน้ำ คือกระทบกับความอ่อน

เณรไม่ประหลาดใจบ้างหรือ เมื่อเอามือจุ่มลงไปในน้ำแล้วกลับบอกว่าไปกระทบธาตุดินเข้า ธาตุน้ำเกิดอยู่ในรูปต่าง ๆ โดยทั่วไป

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:07:42 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 5

หลวงตา.. ๓. เตโชธาตุ ธาตุไฟ มีลักษณะร้อนและเย็น การที่เรียกว่าเย็น ก็เพราะมีความร้อนน้อย ๆ นั่นเอง ธาตุไฟทำให้วัตถุต่าง ๆ นุ่มนวลอ่อนละมุน ในเตโชธาตุนั้นยังแบ่งออกไปอีกหลายอย่าง ไม่ว่าในร่างกายของสัตว์ ของมนุษย์ และวัตถุต่าง ๆ ย่อมจะมีธาตุไฟอยู่ทั้งนั้น เตโชบางชนิดทำให้ร่างกายทรุดโทรม เช่น ผมหงอก ตามัว เป็นต้น

๔. วาโยธาตุ ธาตุลม มีลักษณะเคลื่อนไหวและเคร่งตึง ทำให้รูปเกิดพร้อมกันกับตนนั้นเคลื่อนไหวไปมา หรือทำให้ตั้งมั่นไม่คลอนแคลน เช่นอิริยาบถที่หยุดนิ่งหรือเคลื่อนไหว เป็นต้น มีอยู่ในร่างกายของสัตว์และในวัตถุต่าง ๆ

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:08:49 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 6

หลวงตา.. ธาตุทั้ง ๔ อย่างนี้ หลวงตาว่าให้ฟังแต่เพียงย่อ ๆ เท่านั้น ความจริงในธาตุทั้ง ๔ นี้แต่ละธาตุยังมีแยกแยะออกไปอีกมาก ซึ่งถ้าหลวงตาจะกล่าวในเวลานี้ ก็จะกว้างใหญ่เกินไป

นอกจากธาตุทั้ง ๔ คือ มหาภูตรูปตามที่ได้อธิบายไปแล้ว ยังมีรูปอื่นอีก ๒๔ เรียกว่า อุปทายรูป อันได้แก่รูปอันเกิดจากมหาภูตรูป เช่น

ปสาทรูป คือรูปประสาท

ภาวรูป คือรูปอันแสดงเพศที่มีอยู่ทั่วร่างกาย เป็นต้น

รวมทั้งสิ้น ๒๘ รูปด้วยกัน

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:09:14 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 7

หลวงตา.. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงรูปต่าง ๆ ไว้ว่า ไม่มีรูปใดตั้งอยู่ได้คงทนถาวร ย่อมเปลี่ยนแปลงไปเสมอ มิได้หยุดนิ่งด้วยอำนาจของความเย็นและร้อน

เมื่อเณรได้ศึกษาได้โดยละเอียดแล้ว ก็จะได้เห็นการแยกธาตุของธรรมะ ก็จะได้ทราบถึงรูปต่าง ๆ อันเกิดขึ้นในร่างกาย และรูปที่อยู่ภายนอก ซึ่งอาจเป็นรูปที่หยาบ ๆ เห็นได้ สัมผัสได้ ไปจนถึงรูปอันละเอียดสุขุม ที่ไม่สามารถเห็นหรือถูกต้องได้

แต่อย่างไรก็ดี รูปทั้งหลายก็หนีไปไม่พ้นจากการเคลื่อนไหวอยู่เสมอ หยุดนิ่งมิได้ เปลี่ยนแปลงไปมาอยู่มิได้หยุดหย่อนขัดแย้งกันอยู่ร่ำไป และรูปที่ตั้งอยู่ทั้งหลายก็ย่อมเชื่อมต่อสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน อยู่เป็นประจำ

เรื่องของรูป หลวงตาว่าให้เณรได้ทราบไว้เพียงเท่านี้ก่อน ก็เห็นจะพอแล้ว

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:10:20 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 8

เณรชิต... สาธุครับหลวงตา

โดย เณรชิต (เณรชิต) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 08:12:16 น.] ( IP = 61.90.23.198 : : )


  สลักธรรม 9

ขอบพระคุณค่ะหลวงตาและพี่เณร

โดย น้องกิ๊ฟ (น้องกิ๊ฟ) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [7 ธ.ค. 2547 , 19:43:52 น.] ( IP = 202.183.167.38 : : )


  สลักธรรม 10

ขอบพระคุณมากครับ

โดย น้ำใส (namsai) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [8 ธ.ค. 2547 , 12:59:07 น.] ( IP = 202.133.134.80 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org