ปฎิบัติที่บ้านได้อย่างไร?

---

พี่ดอกแก้วคะ..การปฏิบัติวิปัสสนาปฏิบัติที่บ้าน หรือในชีวิตประจำวันได้อย่างไรคะ และอรูปภูมิ นั้นเป็นอย่างไรคะ

โดย ดาวเรือง [8 ธ.ค. 2547 , 14:31:15 น.] ( IP = 61.90.82.55 : : )

สลักธรรม 1 สวัสดีค่ะคุณดาวเรือง การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน เป็นการเจริญสติปัญญาอยู่กับสิ่งที่เป็นปัจจุบัน ในเบื้องต้นนั้นจะต้องมีความรู้ว่า สิ่งที่เกิดขึ้นกับชีวิตในขณะนั้นเป็น"รูป"หรือเป็น"นาม" ที่ตั้งคำถามมาอย่างนี้.. คงจะทราบความหมายของวิปัสสนากรรมฐานมาบ้างแล้วนะคะ ถามว่า ปฏิบัติที่บ้านหรือในชีวิตประจำวันได้อย่างไร ตอบนะคะว่า ในชีวิตประจำวันนั้นหลังจากที่เราใช้ชีวิตคร่ำเคร่งไปกับการทำงานหรือดูแลชีวิตของตนให้อยู่ดีมีสุข ซึ่งเป็นการกระทำกรรมที่ก่อให้เกิดภพชาติยาวนานขึ้นเรื่อย โดยที่เรามักจะมีเหตุผลให้แก่ตนเองเสมอว่ามีความจำเป็น ...โดยอยู่บนพื้นฐานของความมีอัตตา ..ตัวตน ว่าอันนั้นเป็นของเรา สิ่งนี้เป็นของเรา นี่เป็นทรัพย์สินเงินทอง หน้าที่การงาน พ่อแม่ญาติพี่น้อง เพื่อนของเรา ฯลฯ ในแต่ละวันชีวิตนั้นต้องกระทำกรรมอันเกี่ยวเนื่องกับคำว่า เรา และของเรา อย่างซ้ำแล้วซ้ำเล่า ... อันเป็นการสร้างความวิปลาสคลาดเคลื่อนให้มากยิ่งขึ้น เมื่อกลับมาถึงบ้านหรือที่พักที่ปลอดการภาระหน้าที่แล้ว ก็ควรจะจัดเวลาส่วนหนึ่งไว้สำหรับใช้สติปัญญาเข้ามาพิจารณาดูชีวิตอย่างจริงแท้ว่า แท้จริงแล้ว คำว่า"เรา" หรือ "ของเรา" มีหรือไม่ ความสุขมีจริงหรือ พิจารณาให้เข้าถึงสภาพความเป็นไปของชีวิตว่า เป็นเพียงรูปธรรม นามธรรมที่เกิดขึ้นมาเพื่อทำงานร่วมกันตามเหตุและปัจจัย เมื่อมีอารมณ์มากระทบ (อารมณ์ในที่นี้คือ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์) ก็ให้กำหนดรู้ว่า เป็นรูป หรือเป็นนาม ..มิใช่เป็น"เรา"รู้สึกนึกคิด นี่คือการปฏิบัติวิปัสสนาที่บ้านประการหนึ่ง

โดย พี่ดอกแก้ว (พี่ดอกแก้ว) [8 ธ.ค. 2547 , 14:42:11 น.] ( IP = 61.90.82.55 : : )

สลักธรรม 2 สำหรับอีกแง่หนึ่งนั้นเมื่ออยู่ในภาวะปกติที่มิได้อยู่ในช่วงเวลาที่จัดสรรหรือกำหนดไว้เพื่อการปฏิบัติ ...แต่ได้เคยปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานมาอย่างชำนาญแล้ว ... เมื่อมีอารมณ์มากระทบ เช่น มีความรู้สึกโกรธเกิดขึ้นมาในใจ ก็ให้ระลึกรู้สึกตัวว่า มีความรู้สึกบางอย่างเกิดขึ้น และสิ่งที่เข้าไปรู้ว่ามีความรู้สึกบางอย่างเกิดขึ้นนี้ ก็คือ จิต ซึ่งจิตนั้นเป็นนามธรรม ...ผู้ที่รู้สึกเช่นนี้ก็จะสามารถกำหนดขึ้นมาได้ว่า นามรู้สึก ได้อย่างทันที หรือเกิดอาการคันขึ้นมาจนเรียกว่ารู้สึกคัน ก็ต้องกำหนด..นามรู้สึก.. แต่ถ้าหากการคันนั้นทราบว่ามาจากสาเหตุใด เช่น ยุงกัด ..ก็เป็นสภาพรู้..ก็ต้องกำหนดนามรู้ ....เหล่านี้เป็นต้น เมื่อกำหนดเป็น"รูป" "นาม" แล้ว ความเป็นสัตว์บุคคลก็จะไม่มีในขณะนั้น เป็นการถ่ายถอนอัตตาลงไป และคลายจากความวิปลาสได้มากขึ้น ต่อไปเมื่อมีเหตุการณ์ร้ายๆมากระทบ สติปัญญาที่ถูกฝึกไว้อย่างดีแล้วก็จะขึ้นมาทำงานเป็นผู้กำหนดรู้เพื่อตัดการกระทำกรรมที่เป็นวัฏฏะกรรมออกไปได้ ขอตอบเรื่องการปฎิบัติที่สามารถเจริญได้แม้กระทั่งที่บ้านเท่านี้ก่อนนะคะคุณดาวเรือง ส่วนที่ถามเรื่องอรูปภูมิ..มานั้น ต้องพยายามอ่านและทำความเข้าใจมากหน่อยนะคะเพราะถ้าไม่ได้เรียนพระอภิธรรมตั้งแต่ต้น จะรู้สึกยากสักนิดคะ แต่ก็จะตอบให้นะคะ

โดย พี่ดอกแก้ว (พี่ดอกแก้ว) [8 ธ.ค. 2547 , 14:47:32 น.] ( IP = 61.90.82.55 : : )

สลักธรรม 3 อรูปภูมิ เป็นภูมิที่อยู่ของพรหมที่ไม่มีรูปร่าง เพราะเห็นโทษของการมีรูปร่าง อัตภาพร่างกายว่า เป็นไปด้วยทุกข์โทษนานาประการ จากการถูกทำร้าย ถูกประหาร มีโรคภัยไข้เจ็บเบียดเบียน เป็นต้น จึงขวนขวายในการเจริญสมถภาวนา เพื่อปรารถนาที่จะไม่มีรูปร่างกาย เมื่อบรรลุถึงอรูปฌานสิ้นชีพแล้ว จึงได้มาบังเกิดในอรูปภูมิ เป็นภูมิที่สูงสุด มีแต่นามคือจิตวิญญาณอย่างเดียว ไม่มีรูปร่างกาย ผู้ที่จะมาเกิดในภูมินี้ เป็นผู้ที่ได้เจริญในรูปฌานมาก่อน ในอรูปภูมิซึ่งเป็นแดนจิตวิญญาณนี้ มี ๔ ภูมิ คือ ๑. อากาสานัญจายตนภูมิ ผู้ที่เกิดในภูมินี้จะต้องเจริญสมถกรรมฐานจนได้ปัญจม ฌาน มาก่อนแล้ว มาเจริญอรูปฌานที่ ๑ คือ อากาสานัญจายตน ฌาน กำหนดเอาอากาศที่อยู่ในปฏิภาคนิมิตมาเป็นอารมณ์ โดย ภาวนาว่า “อากาศมีไม่สิ้นสุด” จนสำเร็จอรูปฌานที่ ๑ คือ อากาสานัญจายตนฌาน เมื่อสิ้นชีวิตลงก็จะมาเกิดในอากาสานัญจายตนภูมิ นี้ ซึ่ง มีแต่นาม ไม่มีรูป มีอายุเสวยในพรหมสมบัติ ๒๐,๐๐๐ มหากัปค่ะ ๒. วิญญานัญจายนตนภูมิ เป็นภูมิที่อยู่ของพรหม คือ วิญญาณัญจายตนพรหมผู้ ซึ่งได้อรูปฌานที่ ๒ คือ วิญญาณัญจายตนฌาน ด้วยการพิจารณา จิตวิญญาณที่เข้าไปรู้ อากาศไม่มีที่สิ้นสุดในอากาสานัญจายตนฌาน ภูมินี้อยู่ห่างไกลจากอากาสานัญจายตนภูมิ ๕,๕๐๘,๐๐๐ โยชน์ เป็นภูมิที่มีความสุขประณีตละเอียดกว่า อากาสานัญจายตนภูมิ เสวยในพรหมสมบัติ ๔๐,๐๐๐ มหากัปค่ะ

โดย พี่ดอกแก้ว (พี่ดอกแก้ว) [8 ธ.ค. 2547 , 14:51:03 น.] ( IP = 61.90.82.55 : : )

สลักธรรม 4 ๓. อากิญจัญญายตนภูมิ เป็นภูมิที่อยู่ของพรหม คือ อากิญจัญญายตนพรหม ผู้ซึ่งได้อรูปฌานที่ ๓ คือ อากิญจัญญายตนฌาน ด้วยการพิจารณา ความไม่มีอะไร คือ ไม่มีทั้งอากาสและวิญญาณ ซึ่งเป็นอารมณ์ของอรูปฌานที่ ๑ และอรูปฌานที่ ๒ ภูมินี้อยู่ห่างไกลจากวิญญาณัญจายตนภูมิ ๕,๕๐๘,๐๐๐ โยชน์ เป็นภูมิที่มีความสุขประณีตละเอียดกว่า วิญญาณัญจายตนภูมิ เสวยในพรหมสมบัติ ๖๐,๐๐๐ มหากัป ผู้ที่ไปเกิดอยู่ในภูมินี้ ได้แก่ อาฬารดาบสกาลามโคตร ผู้ซึ่งเป็นครูที่สอนการทำฌานสมาบัติ ให้แก่พระโพธิสัตว์ ก่อนที่จะตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระองค์ได้ตรัสรู้แล้ว ก็คิดที่จะไปโปรดอาจารย์ผู้นี้ แต่เมื่อส่องทิพพจักขุญาณแล้ว ก็ทรงประจักษ์ว่า ท่านอาฬารดาบสผู้นี้ ได้ดับขันธ์ไปแล้วเมื่อ ๗ วัน ก่อนที่พระองค์ จะตรัสรู้พระสัมมาสัมโพธิญาณ เข้าสู่ความเป็นอรูปพรหม คือ อากิญจัญญายตนภูมิ นี้ค่ะ ๔. เนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ เป็นภูมิที่อยู่ของพรหม คือ เนวสัญญานาสัญญายตนพรหม ผู้ซึ่งได้อรูปฌานที่ ๓ คือ เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ด้วยการพิจารณาสัญญาที่เข้าไปรู้ ในบัญญัติอารมณ์ว่า มีก็ใช่ ไม่มีก็ใช่ อุปมาเสมือนกับ น้ำมันที่ทาบาตร จะว่าบาตรนั้น มีน้ำมันอยู่ก็ไม่ใช่ หรือไม่มีน้ำมันอยู่ก็ไม่ใช่ เพราะเทออกมาไม่ได้ ซึ่งเป็นฌานที่สูงสุด ภูมินี้จะอยู่ห่างไกลจากอากิญจัญญายตนภูมิ ๕,๕๐๘,๐๐๐ โยชน์ เป็นภูมิที่มีความสุขประณีตละเอียดกว่ าอากิญจัญญายตนภูมิ เสวยในพรหมสมบัติ ๘๔,๐๐๐ มหากัป ผู้ที่ไป เกิดอยู่ในภูมินี้ได้แก่ อุทกดาบสรามบุตร ซึ่งเป็นครูสอนฌานสมาบัติ ให้แก่พระพุทธองค์ ก่อนที่จะตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่นเดียวกับ อาฬารดาบส เมื่อพระองค์คิดจะไปแสดงธรรม ก็ได้ทราบโดยทิพพจักขุว่า อุทกดาบส ได้สิ้นชีพไปแล้ว เมื่อภพค่ำนี้เอง อุบัติเป็นอรูปพรหม ในเนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ นี้ค่ะ นี่คืออรูปภูมิ ที่คุณดาวเรืองถามมานะคะ วันนี้พี่ดอกแก้วต้องขอตอบเท่านี้ก่อนนะคะ เพราะมีธุระที่จะต้องออกไปพบหมอตามนัดแล้วคะ..สวัสดีค่ะ

โดย พี่ดอกแก้ว (พี่ดอกแก้ว) [8 ธ.ค. 2547 , 14:55:48 น.] ( IP = 61.90.82.55 : : )

สลักธรรม 5 ถ้าเราเข้าใจการปฏิบัติที่ถูกต้องแล้ว... เมื่อมีอารมณ์มากระทบ ก็ทำความรู้สึก อยู่กับรูป-นามได้ ไม่ต้องรอเวลา เพื่อหาวันหยุดนานๆ ขอบพระคุณพี่ดอกแก้วค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [8 ธ.ค. 2547 , 21:32:31 น.] ( IP = 203.150.206.9 : : )

สลักธรรม 6 ตามมาอ่านต่อ..แม้จะเป็นการอธิบายแบบย่อๆ แต่ก็เข้าใจง่ายดีค่ะพี่ดอกแก้ว

โดย น้องกิ๊ฟ (น้องกิ๊ฟ) [8 ธ.ค. 2547 , 22:30:05 น.] ( IP = 202.183.167.230 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด