ความลึกซึ้งของคำว่าครูบาอาจารย์

---

ครู ในภาษาบาลีมาจากคำว่า ครุ แปลว่า หนัก มีความหมายว่า เป็นผู้หนักแน่นในคำสอนในอุบายที่จะตักเตือนแนะนำกุลบุตร เรียกว่า ครู หรือ ครู ความหมายของคำ ๆ นี้ มีอีกอย่างหนึ่ง คำว่า ครู นั้นเอา อุ เป็น โอ เอา โอ เป็น อว เรียกว่า คารวะ แปลว่า เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทั่วไป ถ้าหากว่าเรามีหน้าที่อบรมสั่งสอนกุลบุตรทั่วไป เราต้องนึกถึงอยู่เสมอว่า ครู มีความหมายว่า หนักแน่น จิตใจของเราจะต้องหนัก ครูต้องเป็นคนที่หนักแน่นไม่ใจเบามักง่าย และเป็นคนที่น่าคารวะ เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทั่วไป ถ้าหากว่าเอาความหมาย ประการนี้ ใส่ไว้ในตัวของเราแน่นอนแล้ว เราสามารถที่จะอบรมสั่งสอนกุลบุตรทั้งหลายได้ดีที่สุด และเราจะต้องทำตัว ให้เป็นที่เคารพนับถือของชนทั่วไป นั่นแหละเป็นการดี ท่านได้แนะบุคคลที่ควรได้รับการคารวะ หรือเคารพนั้น การจะทำอะไรลงไปให้คิดถึงตัวของเราเสียก่อน เอาตัวของเราเป็นประธาน แท้ที่จริงการสอนคนอื่นเป็นการสอนตัวของเราเองอยู่ในตัว เราสอนคนอื่น สอนอะไรลงไปแล้ว ต้องคิดถึงตัวของเราว่า สิ่งที่เราสอนคนอื่นนั้นเราทำได้หรือไม่ อันนี้เป็นกิจประจำของครูทุก ๆ คน ไม่ว่าแต่ครูเท่านั้น ถึงเป็นฆราวาส เป็นพระ เป็นสงฆ์ ก็มีหลักเหมือนกันคือ ต้องเคารพในการที่ตัวของเราเป็นครูอยู่เรื่อยไป เราสอนเขาเราทำได้ไหม ถ้าหากว่าเราปฏิบัติไม่ได้ เราจะต้องรับเร่งปฏิบัติของเราให้ดีขึ้น

โดย t (tvb) [15 ม.ค. 2548 , 11:13:16 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 1 คำว่าครูมักจะมีคำอาจารย์ที่เรียกว่าครูบาอาจารย์ ตามพจนานุกรมธรรมท่านแสดงว่า อาจารย์ คือ ผู้อบรมสั่งสอนกิริยามารยาทความประพฤติทั้งปวงทั้งหมด ให้คิดอยู่เสมอว่าเราทำอะไรลงไป เราอย่าไปทำตัวอย่างอันไม่ดีไม่งามให้ประชาชนเห็น มันเป็นแบบอย่างไม่ดีของคนทั่วไปหมด โดยเฉพาะเรื่องศีลธรรมเป็นของสำคัญยิ่ง บรรดาครูบาอาจารย์ทั้งหลายควรจะศึกษาอบรมเรื่องศีลธรรมและมีความอนุเคราะห์ อาจารย์ ย่อมอนุเคราะห์ศิษย์ด้วยสถาน 5 อาจารย์ได้รับบำรุงฉะนี้แล้วย่อมอนุเคราะห์ศิษย์ด้วยสถาน 5 1.แนะนำดี 2.ให้เรียนดี 3.บอกศิลปะให้สิ้นเชิง ไม่ปิดบังอำพราง 4.ยกย่องให้ปรากฏในเพื่อนฝูง 5.ทำความป้องกันในทิศทั้งหลาย (คือจะไปในทางทิศไหนก็ไม่อดอยาก)

โดย t (tvb) [15 ม.ค. 2548 , 11:17:05 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 2 ความอนุเคราะห์ทั้ง๕ นี้แสดงถึงความมีเมตตาในบุคคล การจะให้ศิษย์ ถึงประโยชน์ในชีวิตนี้ต้องปูพื้นฐานวิชาการทั้งหลายด้วยศีลธรรม เพราะศีลธรรมเป็นเบื้องต้นของการศึกษาเล่าเรียนทั้งหมด ศีลธรรมเป็นของมีมาพร้อมแล้วแต่เกิดมา ถึงเราจะเรียนหรือไม่ก็ตาม ศีลธรรมนั้นหากมันอยู่ในตัวของคนเราแล้วเราจะปฏิเสธว่าศีลธรรมไม่มีไม่ได้ การปฎิบัติธรรมนี้ แม้ตัวของเราที่สติเข้าในฐานกายเวทนาจิตธรรม ตัวเราชื่อว่าเป็นครูบาอาจารย์ของเราได้ ในคำว่าศีลคืออะไร ธรรมคืออะไร ศีลธรรม พูดกันง่าย ๆ เรียกว่า ธรรมที่มีอยู่ในตัวของเราคือกายกับใจ เรียกว่า รูปธรรม นามธรรม มีกันทั้งหมดทุก ๆ คน นี่แหละ จะไม่เรียนก็ช่างเถอะ จะไม่รู้ก็ตาม แต่หากมีอยู่ในตัวของเราแล้ว ที่เราปฏิบัตินั่นน่ะที่เราสอนคนอื่น ให้วิชาความรู้แก่คนอื่นการประพฤติดี ประพฤติชอบ ก็เอากาย วาจา ใจ ไปสอนเขา เขารู้จากเราแล้ว เขาก็เอาไปปฏิบัติตาม เขาก็เอากาย วาจา ใจ นั่นแหละไปปฏิบัติอีก เมื่อพิจารณาให้ดีครูบาอาจารย์ก็คือ รูปนามขันธ์ ๕ทั้งของคนเราเองและ ของคนอื่น ที่จะแสดงหรือสอนชีวิตของเรา ผู้สอนและผู้ฟังล้วนแล้วแต่เอากาย วาจา ใจ นี้ทั้งนั้นไปสอนและไปฟังไปแสดง

โดย t (tvb) [15 ม.ค. 2548 , 11:18:28 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 3 เราปฏิบัติที่เป็นสุจริตเมื่อไหร่ก็เป็นกุศลธรรมเมื่อนั้น เช่น เว้นจากโทษ ๕ ประการ ที่เรียกว่า ศีล ๕ ก็มีขึ้น เราไม่งดเว้นจากโทษ ๕ ประการ คือ ทำ ไม่งดเว้น เรียกว่าทำทุจริต ก็เรียกว่าประพฤติธรรมเหมือนกัน แต่เรียกว่า ทุจริตธรรม ให้ผลเป็นทุกข์ทำอะไรก็ตามไม่ว่าจะทำพูดหรือคิดทั้งหมดไม่พ้นจากธรรม หรือที่ว่าการปฎิบัติธรรม ทำดีเรียก สุจริตธรรม ให้ผลเป็นสุข ทำชั่วเรียก ทุจริตธรรม ให้ผลเป็นทุกข์ ด้วยคำสอนทางพระพุทธศาสนานั้นทรงสอนได้ซาบซึ้งเข้าไปถึงจิตถึงใจ การไม่ใส่ใจในเรื่องของชีวิตความเป็นอยู่นั้นชื่อว่าเป็นคนทอดทิ้งธรรมนั้นไปเสีย พระพุทธเจ้าท่านทรงสอนธรรมที่เป็นสาระและทำชีวิตให้มีค่าแก่พวกเราแบ่งออกเป็นข้อ ๆ เรียกว่า ศีล ๕ ศีล ๕ นั่นแหละเป็นธรรมที่จะต้องงดเว้นความชั่วนั้นอันจะพึงเกิดมีขึ้นที่ตัวของเราดังนี้

โดย t (tvb) [15 ม.ค. 2548 , 11:19:26 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 4 พระพุทธเจ้าท่านทรงสอนพวกเราให้เข้าใจถึงเรื่องชีวิตประจำวัน ให้มีคุณค่าอย่าไปเสียประโยชน์ไปเปล่า เพราะชีวิตเป็นของมีค่ามากยากที่บุคคลจะได้มา เมื่อได้มาแล้วจงทำให้มีประโยชน์แก่ตนเสีย โดยเอาศีลธรรมอย่างใดอย่างหนึ่งอุดไว้ไม่ให้มีช่องว่าง ศีล เป็นข้อที่พระพุทธเจ้าท่านทรงบัญญัติให้กระทำตาม ถ้าไม่ทำตามก็เป็นโทษ โทษนั้นไม่ใช่พระพุทธเจ้าท่านลงโทษ แต่เป็นโทษเพราะเราทำผิดในศีลต่างหาก พระพุทธเจ้าท่านทรงบัญญัติให้รู้จักว่าศีลข้อนั้น ๆ ผู้ใดล่วงละเมิดแล้วจะต้องได้รับบาปกรรมนั้น ๆ ต่างหากนั้นเรียกว่า ศีล ศีลมีหลายอย่าง ศีล ๕ ศีล ๘ ศีล ๑๐ ศีล ๒๒๗ มีอาการอย่างเดียวกัน

โดย t (tvb) [15 ม.ค. 2548 , 11:20:08 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 5 ธรรม นั้นพระพุทธองค์ท่านเทศนาเป็นปริยาย ที่เป็นข้อ ๆก็มี ที่ไม่เป็นข้อ ๆ ก็มี แล้วใครจะปฏิบัติก็ได้ ไม่ปฏิบัติก็ได้ ไม่กะเกณฑ์ แต่ผู้ไม่ปฏิบัติธรรมนั้นมิใช่ไม่มีโทษ มีเหมือนกัน โทษเป็นของสาธารณะทั่วไป นอกเหนือจากคำสอนของพระพุทธเจ้าเสียแล้ว อย่างคำชาวบ้านเขาว่า คนนอกพระพุทธศาสนา สัจจแห่งธรรมนี้พระพุทธเจ้าท่านสอนคนให้ปฏิบัติแต่เบื้องต้น แต่ถ้าผู้นั้นมีจิตศรัทธาเลื่อมใสเต็มที่และพร้อมที่จะพิจารณาด้วยปัญญาสามารถนำเอาไปปฏิบัติแล้ว ก็สามารถบรรลุมรรคผลนิพพานในปัจจุบันชาตินี้ได้

โดย tvb (tvb) [15 ม.ค. 2548 , 11:20:58 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด