ปลูกฝั่งจิตสำนึกการเป็นผู้เสียสละ

---

ผู้เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เราจะเห็นได้ว่าสังคมนี่ทุกยุคทุกสมัยมีความเดือดร้อนขึ้นนั้น ไม่ใช่เดือดร้อนเพราะคนเสียสละ ความเดือดร้อนส่วนใหญ่มาจากคนที่ไม่รู้จักเสียสละ ถ้าทุกคนรู้จักเสียสละ สังคมนี้จะน่าอยู่ โลกนี้ก็จะน่าอยู่มาก โลกไม่เคยเดือดร้อนเพราะคนเสียสละ ตรงกันข้าม โลกเดือดร้อนเพราะคนกอบโกย ที่ไม่รู้จักเสียสละ เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว ประเทศไทยย่อมไม่ตั้งอยู่ดำรงอยู่ได้ เพราะภัยพิบัติที่เข้าทำลายชาติถึง สองครั้งใหญ่ เมืองไทยต้องสิ้นชาติ ต้องยกให้บุคคลอื่นหาผู้กอบกู้หรือเสียสละมีไม่ ถ้าจะกล่าวไปบุคคลที่ชื่อว่าเป็นผู้เสียสละสูงสุดแล้ว เราชาวพุทธต้องภูมิใจ ในความเป็นผู้เสียสละที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่ไม่มีใครในโลกจะเปรียบได้ บุคคลนี้ก็คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าในศาสนาพุทธไม่ว่าจะเป็นพระองค์ไหนก็ตาม กว่าจะได้เข้าสัจจะบรรลุอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณแล้วต้องแลกมาด้วยชีวิต ความสุขส่วนตัว และของที่รักทั้งหลาย โดยกระทำเป็นกาลเวลาที่ยาวนาน นับกาลเวลาหลายอสงไขย แม้ชาติสุดท้ายก่อนตรัสรู้ที่เสวยพระชาติเป็นพระเวสสันดร ก็ได้เสียสละยิ่ง แต่การเสียสละที่พระองค์กระทำนั้น ลึกซึ้งเกินกว่า คนทั่วไปจะเข้าใจ เจตนารมย์ของพระองค์ ได้กล่าวแบบผู้ไม่เข้าถึงแถมยังตำหนิด้วย ความเสียสละของมหาบุรุษเวสสันดรนี้ ท่านอาจารย์เสถียรวิเคราะห์และวิจัย ไว้อย่างน่าฟังว่า

โดย ธีร์ (tvb) [11 ก.พ. 2548 , 12:42:05 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 1 ผู้เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม การกระทำของเวสสันดรถูกหรือผิด เป็นการกระทำของคนโง่หรือคนฉลาด ประการแรก เรามาพิจารณากันเรื่องช้างปัจจัยนาค อันเป็นเหตุให้พระเวสสันดรต้องพลัดบ้านพลัดเมืองไป พร้อมทั้งลูกเต้า ความจริงช้างตัวนี้ไม่ใช่สมบัติของชาวแคว้นสีวี ไม่ใช่สมบัติของชาวเชตุดร ช้างตัวนี้เป็นช้างคู่บุญ เกิดในวันเดียวกับพระนางผุสดีประสูติพระเวสสันดรโพธิสัตว์ เป็นช้างคู่บุญ ถ้าจะพูดไปแล้ว ก็เป็นสมบัติส่วนบุคคลการที่ชาวสีวีเอะอะโวยวายหาว่าพระเวสสันดรบริจาคกับพราหมณ์กลิงครัฐที่มาทูลขอ เพราะว่าช้างตัวนี้เป็นปัจจัยนาเคนทร์ สามารถเรียกร้องบันดาลให้เกิดฝนตกได้ โบราณเราถืออย่างนั้น ช้างที่เป็นมงคลแล้ว สามารถทำให้บ้านเมืองอยู่เย็นเป็นสุข ช้างปัจจัยนาค เป็นช้างเผือก ชาวแคว้นสีวีจึงไม่พอใจ หาว่าพระเวสสันดรยกเอาสมบัติของชาติไปให้คนชาติอื่น อันนี้ถ้าวิเคราะห์แล้ว จะเห็นทันทีว่าเกิดการเข้าใจผิด เพราะช้างตัวนี้ไม่ได้เป็นสมบัติของชาติแต่เป็นสมบัติของส่วนบุคคลของพระเวสสันดร ก็เมื่อเป็นสมบัติของส่วนบุคคลของพระเวสสันดรแล้ว พระเวสสันดรก็มีสิทธิ์ที่จะยกให้กับใครก็ได้ พวกชาวแคว้นสีวีเสียอีกที่มาขี้โกง เอาช้างนั้นเป็นของพวกตนไป แอบอ้างว่าไม่ได้ ช้างตัวนี้เป็นช้างของชาวแคว้นสีวี แล้วเอะอะโวยวายขึ้นอีกประการหนึ่ง เราจะเห็นได้ว่า แคว้นกาลิงครัฐกับแคว้นสีวีนั้น หยาบกับละเอียดกันเลย ถ้าจะเปรียบกันก็ได้แก่ยักษ์กับมนุษย์นั่นเอง ช้างกับตัวผึ้งนั่นแหละ ถ้าจะเปรียบกัน แคว้นสีวีนั้นเป็นแคว้นเล็กๆ แต่แคว้นกาลิงครัฐนั้น เป็นมหาอำนาจชั้น ๑ ในอินเดียในครั้งนั้น มีรี่พลกลไกรพายุหโยธามากมาย การที่พวกกาลิงครัฐส่งฑูตมาขอช้างปัจจัยนาคนั้น ไม่ได้ขอเปล่านะ ไม่ได้ขอเอาไปเด็ดขาด เป็นเพียงการขอยืมไปเพื่อเป็นเหตุทำให้บ้านเมืองฝนตกหน่อย เพราะแล้งมาตั้งเจ็ดปีแล้ว ทำนาไม่ได้ผล ขอยืมเอาไป ไม่ได้โกงเอาเป็นของตัวหรอก เมื่อฟ้าฝนตกต้องตามฤดูกาลแล้วจะนำมาคืนให้

โดย ธีร์ (tvb) [11 ก.พ. 2548 , 12:44:54 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 2 ผู้เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม คราวนี้ สมมติว่า พระเวสสันดรไม่ยอมให้ ผลจะมีอะไรเกิดขึ้น จะต้องเกิดสงครามอย่างแน่นอน ไม่อาจจะหลีกเลี่ยงได้ กองทัพจากกาลิงครัฐจะต้องบุกเมืองสีวีแน่ แล้วแคว้นสีวีซึ่งเสียน้อยเสียยากเสียมากเสียง่าย ก็ต้องพินาจตกเป็นเมืองขึ้นของเขา ราษฎรสีวีก็จะกลายเป็นเชลยศึก เพราะฉะนั้น การที่พระเวสสันดรยอมยกช้างเผือกปัจจัยนาคให้แก่เขาไปนั้น เป็นการเสียสละทำเพื่อชาติและประชาชนโดยตรง เป็นการตัดต้นเหตุการทำสงคราม ช่วยสร้างความสงบสุขให้แก่ประชาราษฎร์โดยเสรี ให้ปลอดภัย แต่เป็นการไม่เข้าใจ และรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของพวกชาวแคว้นสีวี ซึ่งมองตื้นเกินไป เห็นไปว่าพระองค์ยกสมบัติของชาติไปให้ศัตรู ไปให้แก่คนอื่นเขา เพราะฉะนั้น การที่พระเวสสันดร ยอมยกช้างปัจจัยนาคให้เขาไป จึงเป็นการทำเพื่อชาติโดยตรงทีเดียว เป็นการตัดการทำสงคราม ช่วยสร้างความสุขให้แก่ประชาราษฎรชาวสีวีให้ปลอดภัย แต่เป็นความเข้าใจผิดรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของชาวแคว้นสีวี ซึ่งมองตื้นเกินไป เห็นไปว่าพระองค์ยกสมบัติของชาติไปให้ศัตรู หรือไปให้ผู้อื่นเขา และตามเรื่องราวปรากฎว่า เมื่อชาวแคว้นกาลิงครัฐได้ช้างตัวนี้ไปแล้ว ไม่ช้าฝนตกตามฤดูกาลเขาก็ส่งมาคืน แถมกลับมีพระราชสาสน์มาขอบอกขอบใจเป็นการใหญ่ นี่เราจะเห็นได้แล้วว่า พระเวสสันดรท่านทำถูก ตั้งแต่กรณีแรกที่ทรงให้ช้างเป็นทาน ไม่ว่าจะมองในแง่การเมือง หรือในแง่ส่วนตัว เราตำหนิท่านไม่ได้เลย

โดย ธีร์ (tvb) [11 ก.พ. 2548 , 12:46:07 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 3 ผู้เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ประการต่อไป ในการที่ท่านให้บุตรธิดากัณหาชาลีเป็นทานถูกไหม ? ในกรณีที่ท่านให้ชาลีกัณหา หรือพระนางมัทรีเป็นทานนั้น ถ้าเราเอาจิตใจพวกเราอย่างปุถุชนธรรมดาผู้มีกิเลสไปวัดจิตใจท่าน เราก็อาจจะประณามและโวยวายหาว่า “ เห็นแก่ตัว ๆ “ เที่ยวยกลูกให้เขาไป เทินให้เขาไป นี่ แต่ข้อนั้นเราพูดตามวิสัยของเราที่มีกิเลสเป็นปุถุชน แต่ถ้าเรามองด้วยใจของพระเวสสันดรแล้ว ตรงกันข้าม พระเวสสันดรเป็นพระโพธิสัตว์ เราเป็นโพธิสัตว์หรือเปล่า และการที่พระเวสสันดรให้สิ่งเหล่านี้ไป ให้เพื่อหวังอะไร ? ให้เพื่อหวังชื่อเสียง เพื่อความสุข เพื่อพระองค์หรือ ? ถ้าเพื่อชื่อเสียง เพื่อความสุขแล้ว ลูกเมียเป็นที่รักดังแก้วตา จะให้เขาไปไม่ได้หรอก จะต้องอยู่กับลูกอยู่กับเมีย แต่ที่พระองค์ให้เขาไปก็เพื่อ เป็นบาททางสู่พระโพธิญาณ พระโพธิญาณเพื่อใคร ถามต่อไปอีก ก็ได้รับคำตอบว่า พระโพธิญาณเพื่อสรรพสัตว์โลก เพราะฉะนั้น การทำประโยชน์ การให้ทานของพระเวสสันดรนั้น ไม่ใช่เพื่อพระองค์เสียแล้ว แต่เพื่อสัตว์โลกทั้งหลาย เป็นการทำประโยชน์เพื่อชนหมู่มาก โดยการที่พระองค์ยอมเสียสละ ความสุขส่วนพระองค์ ยอมทุกข์ในส่วนพระองค์ เพื่อความสุขของชนมหาศาลทั้งโลก การทำอย่างนี้เป็นการเห็นแก่ตัวหรือ มนุษย์ผู้มีความเห็นแก่ตัว ทำได้อย่างนี้หรือ ?

โดย ธีร์ (tvb) [11 ก.พ. 2548 , 12:48:02 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 4 ผู้เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ถ้าหากเราถือว่าการทำอย่างนี้เป็นการเห็นแก่ตัวแล้ว เราก็น่าจะตำหนิทหารหาญที่ไปตายเพื่อชาติว่า ทหารเหล่านั้นก็เห็นแก่ตัว เพราะอะไร เพราะแม่หรือก็แก่ไม่มีใครเลี้ยง ลูกหรือก็ยังแดงๆ แม่อีหนูหรือก็ยังสาว อะไรไปเป็นทหารรบสงครามป้องกันประเทศชาติ เห็นแก่ตัวนี่ทหารคนนี้ นี่ถ้าใครมีความรู้สึกตัวอย่างนี้ละก็ ชาติบ้านเมืองประเทศนั้นจะต้องล่มจมแน่ ถ้าประชาชนในบ้านเมืองนั้นมีความรู้สึกอย่างนี้ต่อทหารว่า ทหารทิ้งลูก ทิ้งเมียไปรบเพื่อชาติ เป็นการกระทำที่เห็นแก่ตัวละก็ ไม่ช้าชาตินั้นก็วิบัติ การที่ทหารไปรบเพื่อชาติ เราไม่ถือว่าการกระทำเช่นนั้นเป้นการเห็นแก่ตัว แต่เราให้ความยกย่องว่า เป็นวีรชนของเรา บรรดาพระโพธิสัตว์ที่บำเพ็ญบารมีอย่างอุกฤษ์ ถึงขั้นสละชีวิต สละลูกสละเมีย เป็นทานเพื่อพระโพธิญาณก็มีอุปมัยดุจเดียวกับทหาร ซึ่งเป็นวีรชนของชาติเช่นนั้นเหมือนกัน แต่ว่าวัตถุประสงค์ของพระโพธิสัตว์ยิ่งกว่าทหาร ทหารนั้น เพียงแต่รบเพื่อชาติแต่พระโพธิสัตว์นั้น รบกะกิเลสเพื่อเห็นแก่สรรพสัตว์ ไม่มีชาติ และไม่จำกัดเฉพาะมนุษย์ แต่แผ่ไพศาลไปยัง มาร อินทร์ พรหม ยม ยักษ์ เดียรัจฉาน เป็นที่สุด นี่แหละครับ เป็นลักษณะมหากรุณาของพระโพธิสัตว์เจ้า มีกี่คนทำได้อย่างนี้ คราวนี้เรามองดูในแง่พ่อกับลูกว่า ที่พูดเมื่อกี้เป็นเรื่องสละประโยชน์ส่วนน้อย เพื่อประโยชน์ส่วนใหญ่ ก่อนที่พระเวสสันดร ท่านจะยกลูกให้กับท่านชูชก ได้คิดวางแผนการณ์อะไร เพื่ออนาคตของลูกท่านไม่ให้ลำบากไหม

โดย ธีร์ (tvb) [11 ก.พ. 2548 , 12:51:26 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 5 ผู้เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม การกระทำของพระเวสสันดร จึงไม่ใช่การกระทำที่โง่เขลา ดังที่พวกคนบางคนเข้าใจ แต่เป็นการกระทำของบัณฑิตผู้เห็นการณ์ไกล ที่เอาประโยชน์ได้ทั้งในปัจจุบันและสัมปรายภพ ข้อนี้เห็นได้ชัดเจนประการสุดท้าย ทรงให้พระนางมัทรีเป็นทาน พระนางมัทรีใครๆ ก็รู้ว่าเป็นยอดมิ่ง ขวัญ ยอดกัลลยา เป็นเมียแก้ว เมียขวัญที่ดี เพราะฉะนั้น การที่พระเวสสันดร ยกพระนางมัทรีให้พราหมณ์นั้น พระนางมัทรีก็รู้อยู่แก่ใจว่า พระเวสสันดร มุ่งประสงค์อะไร และพระนางก็ยินดีที่จะร่วมเสียสละกับพระองค์ ยอมให้เป็นเครื่องมือของพระองค์ เพื่อที่จะช่วยกันบ่มโพธิญาณให้ สุกงอม เพื่อประโยชน์แก่มหาชนในอนาคตกาลเบื้องหน้าเพราะฉะนั้น เมื่อพระเวสสันดรบอกยก ให้แล้ว ยังไม่แน่แก่พระทัยว่า พระนางมัทรีจะเศร้าใจ หรือเสียใจ จึงผินพระพักตร์มาทอดพระเนตรพระนางมัทรีว่า จะมีการอาการอย่างไรปรากฎหรือ ไม่ พระนางมัทรีก็ได้ทูลออกมาด้วยน้ำใจที่แกล้วกล้าเยี่ยงสุรนารีว่า.- "โกมารี ยสฺสาหํ ภริยา สามิโก มม อิสฺสโร ยสฺสิจฺเฉ ตสฺส มํ ทชฺชา วิกฺกีเณยฺย หเนยฺย วา แปลความว่า “ หม่อมฉันก็องอาจเป็นเทวีของพระองค์ท่านใด พระองค์ท่านนั้นเป็นภัสดาของหม่อมฉัน เมื่อพระองค์จำนงค์ให้หม่อมฉันแก่บุคคลใด ขอจงประทานให้แก่บุคคลนั้นเถิด พึงขาย หรือพึงฆ่าเสียก็ตามหม่อมฉันยอมทั้งนั้น"นี่ก็แสดงว่า จิตใจของพระนางมัทรีเต็มเปี่ยม แล้ว เข้าใจในเหตุผลของสวามีแล้ว พระนางมิได้เศร้าหรือเสียใจพระนางยินดี เพราะยิ่งเป็นการช่วยให้พระสวามีได้สำเร็จตามวัตถุประสงค์เร็วขึ้นเสร็จแล้ว พราหมณ์ผู้นั้น ก็เป็นพราหมณ์ที่มาเพื่อจะลองใจพระเวสสันดรและได้คืนพระนางมัทรีให้ ใครเลยจะกล้ารับพระนางมัทรีไป สมมติว่าเรา ไปเจอคนอย่างนั้นเข้า คู่ผัวตัวเมียที่มีความรักมั่นคง และเข้าใจถึงขนาดเสียสละอย่างนั้น ใครเลยพอที่จะใจร้ายใส้ระกำหินชาติ พวกเขาได้หรือ ? ทำไม่ได้แน่ ถ้าเรายังมีความเป็นมนุษย์อยู่ในสันดาน ฉะนั้น

โดย ธีร์ (tvb) [11 ก.พ. 2548 , 12:54:40 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 6 ผู้เสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เรื่องเวสสันดรชาดก จึงเป็นเรื่องที่ให้คติธรรมความเสียสละประโยชน์ส่วนตนเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เพราะฉะนั้น โบราณกาลของเรา จึงได้เลือกเอาชาดกเรื่องนี้มาเป็นเทศน์ประจำ ยิ่งกว่าชาดกเรื่องอื่น โดยมุ่งหวังสอนให้ประชาชนรู้จักการ เสียสละต่อส่วนรวม เพื่อประโยชน์ต่อประเทศชาติและสังคม ควรจะภูมิใจเป็นอย่างยิ่งและรักษา ประเพณีการฟังเทศน์มหาชาติไว้โดยช่วยกันบอกเล่า ชี้แจงความเข้าใจผิดอันไร้สาระ ของคนที่ไม่ได้ศึกษาสารัตถะแก่นสาร ของเวสสันดรชาดกให้ถูกต้องเข้าใจเสียใหม่ว่า บุคคลที่จะประพฤติอย่างพระเวสสันดรนี้ดีเป็นผู้เสียสละฉลาดมองไกลอดทน ไม่ติดยึด ทำเพื่อส่วนรวม มีน้ำจิตน้ำใจกว้างขวางเป็นผู้มีความเมตตากรุณาในจิตใจที่สูงมากมีกุศลจิตที่สูงพร้อมที่จะบรรลุธรรมคือ พระนิพพานได้ง่าย

โดย ธีร์ (tvb) [11 ก.พ. 2548 , 12:58:50 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณที่นำเรื่องที่ดีมาให้อ่านเสมอนะคะ

โดย น้องกิ๊ฟ [11 ก.พ. 2548 , 18:10:40 น.] ( IP = 202.183.166.144 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด