ตามรอยครู..ผู้สร้างทาง (๔)

---

วันนี้ตามแกะรอยมาดูวิธีการตอบคำถามของครูบ้างนะคะ หากใครที่พอจำได้ถึงบรรยากาศในสมัยก่อน..ที่ครูยังนั่งอยู่ที่หน้าชั้นได้ ทุกเช้า..ครูจะออกมาให้ข้อคิดข้อเตือนใจแบบสั้นๆ ..เพื่อให้มีการดำเนินชีวิตที่ดีและคุ้มค่า หลังจากนั้นครูก็จะถามว่า ..ใครมีอะไรจะถามบ้างหรือไม่..??? หากมีคำถามเกิดขึ้น ..ครูก็จะตอบให้ทันทีในแบบฉบับของครู คือ สั้นๆ ใจความชัดเจน เน้นถึงประโยชน์โดยไม่ปล่อยให้ผู้ถามข้ามขั้นตอนที่สำคัญไปง่ายๆ พร้อมทั้งยกตัวอย่างประกอบ..โดยตัวอย่างที่ยกมานี้ก็ล้วนเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ผู้ถามเคยประสบมา เพราะเมื่อนำเรื่องดังกล่าวมาเป็นตัวอย่างนั้น..ก็จะสามารถสร้างความเข้าใจให้แก่ผู้ถามได้ทันที และระหว่างที่ครูอธิบายอยู่นั้น ..ครูจะไม่ยอมให้มีคำถามใหม่แทรกมาในระหว่างที่ยังให้คำตอบไม่เสร็จสิ้น ในช่วงสุดท้ายครูได้แถมโอกาสให้ด้วยการถามอีกครั้งหนึ่งว่า...เข้าใจดีแล้วหรือไม่?

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:36:18 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

สลักธรรม 1 และเมื่อต้องมาทำงานเผยแผ่ด้านเวปไซด์...ซึ่งเป็นงานที่ยากเพราะมีข้อจำกัดมาก ทั้งด้านบุคคลผู้ถาม ...ที่ไม่รู้ว่า มีพื้นความรู้มากน้อยเพียงไหน ทั้งด้านวิธีการนำเสนอ..ที่ต้องค่อยๆพิมพ์ จัดย่อหน้า เว้นวรรค ให้สีเน้นความสำคัญ และหาภาพประกอบ ทั้งด้านระยะเวลาที่มีจำกัด ..หรือช่วงเวลาที่มีไม่มากพอจะเขียนอธิบายได้ และสำหรับครูนั้นต้องแถมพกไปอีกหนึ่งความลำบาก ...นั่นก็คือ ด้านสุขภาพร่างกายของครูนั่นเอง..ที่นั่งนานไม่ค่อยได้ ..มือและเท้าชาได้ง่าย ..รวมทั้งสภาพความดันโลหิตที่แปรปรวนอยู่เสมอ แต่เมื่อใดที่ครูเข้ามาตอบคำถาม..แม้จะมีระยะเวลาเพียงสั้นๆ แต่ด้วยคุณลักษณะดังกล่าว ...ทำให้การตอบคำถามเป็นไปอย่างชัดเจนตรงประเด็น ผู้ถามจึงได้รับคำตอบที่เข้าใจง่าย และกระจ่างชัด..ไม่เสียเวลาอ่านมาก อย่างเช่น ..มีผู้เข้ามาถามว่า..

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:36:56 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

สลักธรรม 2 คำถาม ....สิ่งศักดิ์สิทธิ์คืออะไรกันแน่? และมีจริงไหม? คำตอบ ...ก่อนอื่นต้องเข้าใจนะคะว่าคำว่าศักดิ์ แปลว่าความสามารถ ส่วนคำว่าสิทธิ์ แปลว่าสำเร็จ ดังนั้นสิ่งใดสามารถอำนวยความสำเร็จให้ สิ่งนั้นก็นับได้ว่าเป็นความศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือสิ่งศักดิ์สิทธิ์จริงและปลอม สิ่งศักดิ์สิทธิ์จริง...จะเป็นคุณธรรมความดี เช่น วาจาสัตย์ ความกตัญญูกตเวที ความเมตตากรุณา และสูงสุดของความศักดิ์นั้นก็ได้แก่พระรัตนตรัย สิ่งศักดิ์สิทธิ์ปลอม...ได้แก่ สิ่งที่ทำเพื่อหลอกลวงให้คนหลงเชื่อ เป็นสิ่งที่ปราศจากเหตุผลที่ตรงและจริงนั่นเอง

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:37:33 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

สลักธรรม 3 หรืออย่างมีผู้ที่ถามว่า... คำถาม ... ธรรมะอะไรช่วยให้ทำผิดพลาดน้อยที่สุด? คำตอบ ..พระพุทธองค์ทรงชี้แนะว่าให้มีสติค่ะ สติคือความระลึก และสัมปชัญญะ ความรู้ตัวกำกับอยู่เสมอ ไม่ว่าจะทำจะพูดจะนึกคิดอะไรถ้าได้อาศัยธรรมะทั้ง ๒ นี้รับรองว่าความผิดพลาดน้อยลงค่ะ นี่คือคำตอบของครูที่ไม่สั้นจนเกินไปและไม่ยาวจนเกินไป..เห็นด้วยไหมคะ.. คราวนี้จะพาไปดูการตอบคำถามเกี่ยวกับเรื่องสติปัฏฐานบ้าง เพราะมูลนิธิของเราได้เปิดการอบรมการปฏิบัติวิปัสสนามาหลายรุ่น ก็ทำให้หลายคนเกิดความสนใจในหลายสิ่งหลายอย่าง... จึงขอยกมาให้อ่านกันอีกครั้งนะคะ

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:38:07 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

สลักธรรม 4 คำถาม .....ในโพธิปักขิยธรรม คำว่าสติปัฎฐาน แปลว่า สติเป็นประธานนั้น ..สติอย่างไรเป็นประธาน? คำตอบ ....ในโพธิปักขิยธรรม หมายเอาสติเจตสิกที่ประกอบในจิต ๕๙ ดวง คือกามาวจรโสภณจิต ๒๔ ดวง มหัคคตจิต ๒๗ ดวง และโลกุตตรจิต ๘ ดวง เท่านั้นค่ะ และในการทำความเพียรในสติปัฎฐาน มี กาย เวทนา จิต และธรรมนั้นต้องใช้สติมากกว่าธรรมอย่างอื่น เพราะในการเพ่ง... กายานุปัสสนา สตินั้นสามารถทำลายสุภสัญญาได้ เวทนานุปัสสนา สติสามารถทำลายสุขสัญญาได้ จิตตานุปัสสนา สติสามารถทำลายนิจจสัญญาได้ ธัมมานุปัสสนา สติสามารถทำลายอัตตสัญญาได้ค่ะ ดังนั้นเมื่อปราศจากสติเจตสิกแล้ว การเพ่งสติปัฎฐานก็ไม่ได้ผลเลยนะคะ ด้วยเหตุนี้พระบรมศาสดาจึงทรงเทศนาสั่งสอนไว้นะคะว่า... กตฺถ ภิกฺขเว สตินฺทฺริยํ ทฎฺฐพฺพํ จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ เอตฺถ สตินฺทฺริยํ ทฎฺฐพฺพํ แปลว่า..ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คำว่าสตินทรีย์นั้นต้องรู้ตรงไหนบ้าง ภิกษุทั้งหลายสตินทรีย์ต้องรู้ในสติปัฏฐาน ๔ เพราะฉะนั้นการเพ่งในสติปัฏฐาน ต้องมีสติเป็นประจำ และถ้าปราศจากสติแล้ว หาเป็นสติปัฏฐานไม่ เพื่อประหารวิปลาสธรรม ๔ ประการโดยลำดับ จึงควรทำสติให้เป็นประธานเป็นใหญ่ในสติปัฏฐาน ๔ นั่นเองค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:38:50 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

สลักธรรม 5 คำถาม ....ธรรมานุปัสสนานั้น ธรรมในที่นี้หมายเอาอะไร คำตอบ ...คำว่า ธรรมในพระพุทธศาสนา แปลได้หลายนัยค่ะ คือ ในบางแห่งได้แก่ปริยัติธรรม บางแห่งแปลว่าเหตุ บางแห่งแปลว่าคุณ บางแห่งแปลว่านิสัตตนิชชีวะ คือไม่ใช่สัตว์และชีวะ ธรรมในที่นี้ หมายถึงนิสัตตนิชชีวะ เพราะเมื่อกายานุปัสสนา นับเอารูปขันธ์ได้ เวทนานุปัสสนา นับเอาเวทนาขันธ์ได้ จิตตานุปัสสนานับเอาวิญญาณขันธ์ได้ ยังเหลือสัญญาขันธ์และสังขารขันธ์ทั้ง ๒ ต้องนับเข้าในธัมมานุปัสสนาได้เหมือนกัน เพราะฉะนั้นธัมมานุปัสสนา ได้แก่ สัญญาขันธ์ และสังขารขันธ์ (คือเจตสิก ๕๐ ดวง ) รวมเจตสิก ๕๑ ดวงนี้แหละค่ะ ที่เรียกว่าธรรมหรือธัมมานุปัสสนา

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:39:23 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

สลักธรรม 6 คำถาม ....ฝึกวิปัสสนาแล้วสงสัยในเรื่องของนามรู้ กับนามรู้สึก คือ ขณะกำลังทำวิปัสสนาแล้วเกิดอาการคันที่แขนหรือขา เราควรกำหนดจิตว่าเป็นนามรู้ หรือนามรู้สึก เพราะที่คันก็คือแขน หรือขา ในเฉพาะส่วนที่คัน และตัวเราคือผู้รู้สึก คำตอบ ...ต้องกำหนดตรงกับสภาพความเป็นจริงนะคะ ที่ว่าในขณะนั้นอาการคันมีมากจนเรียกว่ารู้สึกคัน ก็ต้องกำหนด..นามรู้สึก.. แต่ทว่าการคันนั้นคุณทราบว่ามาจากสาเหตุใด เช่นยุงกัด - หรือโดนหมามุ่ยปลิวมาโดน ก็เป็นสภาพรู้..ก็ต้องกำหนดนามรู้ค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:40:02 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

สลักธรรม 7 คำถาม ...การทำวิปัสสนาก็เปรียบเสมือนการทำจิตของเราแบ่งแยกตัวเราให้เป็นเสมือนไม่ใช่ตัวเรา แต่เป็นวัตถุธาตุอย่างหนึ่ง โดย ขา คือขา แขน คือแขน แบ่งออกเป็นส่วน ๆ ของมันไป ไม่ยึดติดว่ามันคือเรา ไม่ทราบว่าที่พอเข้าใจเช่นนี้ผิดถูกประการใด คำตอบ ... ผิดแน่นอนนะคะ.. เพราะว่าความจริงที่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประกาศพระสัทธรรมนั้น เป็นความจริงแท้แน่นอนนะคะ พระองค์ทรงเห็นแจ้งในขันธ์ ๕ ว่าเป็นไปโดยเหตุปัจจัยไม่มีคนหรือใครๆเป็นเจ้าของเลย นอกจากนั้นคำว่า แขน ขา นานาชนิดที่เรียกว่าอวัยวะต่างๆที่มีกันอยู่ครบ ๓๒ บ้าง ไม่ครบบ้างนั้นเกิดมาจากอะไร ดังเช่น ในความประกอบกันของส่วนต่างๆ ที่เราเห็นว่าเป็นคนนั้นแท้จริงแล้ว ได้แก่...รูปธรรมที่เกิดขึ้นมาจากสมุฏฐาน ๔ อย่างค่ะ แต่จะอธิบายเพียงเรื่องที่สำคัญเท่านั้นก่อนนะคะคือ อวินิพโภครูป ๘ และเอกันตกัมมชรูป ๙ เพราะเป็นโครงสร้างสำคัญของชีวิตในมนุษยภูมิ โดยเฉพาะกลุ่มเอกันตกัมมชรูป ๙ เป็นรูปที่เกี่ยวเนื่องด้วยกรรมในอดีต เป็นตัวสร้างรูปเหล่านี้ขึ้น และเป็นที่มาของพฤติกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ ส่วนสัททรูป (เสียง) เป็นรูปซึ่งเกิดจากจิตและอุตุในปัจจุบันภพ ไม่ได้เกิดจากกรรมในอดีต จึงขอแยกและงดกล่าวถึงรายละเอียดในที่นี้นะคะ องค์ประกอบพื้นฐานของรูปทุกชนิดต้องมีอย่างน้อย ๔ ธาตุเป็นประธานของรูปอื่น ๆ เรียกว่า มหาภูตรูป ๔ ส่วนที่เหลืออีก ๒๔ รูป จะต้องอาศัยมหาภูตรูป ๔ เกิดเรียกว่า อุปาทายรูป

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:41:55 น.] ( IP = 203.172.117.59 : : )

สลักธรรม 8 ธาตุประธานหรือมหาภูตรูป ๔ นั้น ได้แก่ ธาตุดิน มีลักษณะเด่นคือ ความแข็งหรือความอ่อน เช่น กระดูก กล้ามเนื้อ อวัยวะทุกส่วน ธาตุน้ำ มีลักษณะเด่น คือ การไหลและเกาะกุม เช่น น้ำเลือด น้ำเหลือง ในเนื้อเยื่อทุกส่วนจะมีน้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญ ทำให้เนื้อเยื่อต่าง ๆ เกาะกลุ่มกันได้ ไม่กระจัดกระจายออกไป ธาตุไฟ มีลักษณะเด่น คือ ให้ความร้อนและพลังงานในการเผาผลาญอาหารในร่างกาย และยังทำให้ร่างกายแก่ชราทรุดโทรม เช่น ผมหงอก ฟันหัก เป็นต้น ธาตุลม มีลักษณะเด่น คือ ความเคร่งตึง เคลื่อนไหว เช่น ลมหายใจทำให้เกิดการกระเพื่อมของทรวงอก ตามไขข้อต่าง ๆ สามารถเหยียดยืดออกและหดงอเข้าได้ การเคลื่อนไหวทุกส่วนเกิดจากคุณสมบัติของธาตุลมนั่นเอง ภายในธาตุทั้ง ๔ แต่ละธาตุจะมีคุณสมบัติเฉพาะตัว ๔ อย่าง คือ สี กลิ่น รส โอชะ เช่นภายในธาตุดินเองจะมีทั้งสี กลิ่น รส โอชะ ประจำธาตุดินอยู่ ธาตุอื่น ๆ ก็เช่นกัน ดังนั้นองค์ประกอบพื้นฐานของรูปธรรมจึงมีอยู่ ๘ รูป ซึ่งแยกออกจากกันไม่ได้เลย คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม สี กลิ่น รส โอชะ เรียกว่า อวินิพโภครูป ๘

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:45:54 น.] ( IP = 203.172.117.55 : : )

สลักธรรม 9 นอกจากกลุ่มอวินิพโภครูป ๘ แล้ว รูปปรมัตถ์แท้ที่สำคัญอีก ๙ รูป เป็นรูปที่เกิดจากกรรมโดยตรง กัมมชรูปทั้ง ๙ นั้น ได้แก่ ชีวิตรูป เป็นรูปอย่างหนึ่งเกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐานแทรกอยู่ในทุกเนื้อเยื่อของร่างกาย มีหน้าที่รักษารูปที่เกิดพร้อมกับตนให้คงอยู่ และเป็นไปได้ตลอดอายุของรูปนั้น ๆ หทยวัตถุรูป เป็นรูปที่เกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน ตั้งอยู่ภายในช่องเนื้อเยื่อหัวใจ เป็นที่อาศัยเกิดของจิต (จิตประเภทมโนธาตุ และมโนวิญญาณธาตุ) เพื่อการรู้ธรรมารมณ์ ปสาทรูป ๕ เป็นรูปที่เกิดจากกรรม ปสาทรูป หมายถึง รูปที่มีความใสเป็นที่อาศัยเกิดของจิต ประเภทปัญจวิญญาณ รูปที่มีความใสนี้มีอยู่ 5 อย่าง คือ จักขุปสาทรูป โสตปสาทรูป ฆานปสาทรูป ชิวหาปสาทรูป และกายปสาทรูป ตำแหน่ง รูปร่างสัญฐานและการเรียงตัวของเนื้อเยื่อเฉพาะ ๆของรูปทั้ง ๕ ไม่เหมือนกัน ปสาทรูป ๕ จึงเป็นที่อาศัยเกิดของจิตได้เพียงบางดวง และไม่ก้าวก่ายกัน เช่น จักขุปสาทรูป เป็นที่ตั้งของจักขุวิญญาณเพื่อทำหน้าที่เห็นเท่านั้น โสตปสาทรูปจะเหมาะสำหรับเป็นที่อาศัยเกิดของโสตวิญญาณเพื่อทำหน้าที่ได้ยินเท่านั้น จักขุวิญญาณจะไปอาศัยเกิดที่จักขุปสาทรูป เพื่อทำหน้าที่เห็นเท่านั้น ปสาทรูปอื่นก็เช่นเดียวกัน คือ เป็นที่อาศัยเกิดของจิตเฉพาะดวง โดยจิตนั้นมีความสามารถรับอารมณ์ได้เฉพาะอารมณ์ของตน ๆ ไม่ปะปนกัน

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:46:28 น.] ( IP = 203.172.117.55 : : )

สลักธรรม 10 ภาวรูป ๒ เป็นรูปที่เกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน แสดงสภาพความเป็นหญิง (อิตถีภาวะ) เป็นชาย (ปุริสะภาวะ) ภาวรูปนี้จะแทรกอยู่ในทุกเนื้อเยื่อของร่างกายเช่นกัน การแสดงความเป็นหญิงหรือเป็นชายนั้น อาศัยเครื่องหมายที่แสดงออก 4 อย่าง คือ รูปร่าง ลักษณะเฉพาะ นิสัยใจคอ และกิริยาอาการ ความสำคัญของรูป คือ การเรียนรู้ถึงกฎเกณฑ์การอิงอาศัยกันของรูปและนาม รูปเป็นที่ตั้งที่อาศัยของจิตเพื่อให้จิตทำงานได้ เมื่อเป็นเช่นนี้คุณคิดว่าใครละคะจะมีความสามารถแยกกระจายธรรมะเช่นนี้ได้ ..นอกจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า... เท่านั้น

โดย น้องกิ๊ฟ [10 มี.ค. 2548 , 19:49:52 น.] ( IP = 203.172.117.55 : : )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด