เกาะนิรภัย

---

ในพระพุทธศาสนา มีหลักธรรมหมวดหนึ่งที่พระพุทธองค์ตรัสสอนภิกษุทั้งหลายไว้เมื่อ ๒,๐๐๐ กว่าปีมาแล้ว แต่ยังมีความทันสมัยและสมควรนำมาประยุกต์ใช้แก่บุคคลทั่วไปได้ในชีวิตประจำวัน ธรรมหมวดนี้มีชื่อว่า ‘อปัสเสนธรรม’ คือ ธรรมดุจเกาะที่พักพิง ธรรมเป็นที่อิงหรือพึ่งพาอาศัย ในการดำรงชีวิตของบุคคล ท่านจำแนกไว้ ๔ ประการคือ - ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วเสพ - ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วอดกลั้น - ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วเว้นเสีย - ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วบรรเทาเสีย

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 เม.ย. 2548 , 07:51:41 น.] ( IP = 61.90.103.122 : : )

สลักธรรม 1 ๑. ข้อที่ว่า ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วเสพนั้น หมายถึงการเสพปัจจัย ๔ คือ เครื่องนุ่งห่ม ต้องพิจารณาว่าจะใช้ สอยให้เกิดประโยชน์อย่างไร นอกเหนือจากการปกปิดอวัยวะที่น่าละอาย การป้องกันเหลือบยุง และความหนาว ความร้อนเป็นต้น และนุ่งห่มตามความเหมาะสมของวัยหรือไม่ ในสถานที่บางแห่งมีข้อกำหนดในเรื่องการแต่งกาย เอาไว้ ถ้าจะไปในสถานที่นั้นๆ จะต้องไม่แต่งกายให้ขัดต่อ ข้อกำหนดที่เขาตราไว้ รวมความแล้วต้องนุ่งห่มหรือแต่งกายให้ถูกกาลเทศะนั่นเอง รวมทั้งการนุ่งห่มเสื้อผ้าที่สะอาด ซึ่งไม่จำเป็นจะต้องเป็นชุดที่หรูหรา อันเป็นการแสดงฐานะแห่งตน เสื้อผ้าที่สะอาดย่อมสบายตาสบายใจแก่ผู้พบเห็น และเป็นการรักษาสุขภาพของผู้สวมใส่เองด้วย อาหาร เป็นสิ่งที่ให้คุณและให้โทษต่อร่างกายของผู้บริโภคได้ เพราะฉะนั้นท่านจึงสอนให้พิจารณาถึงประโยชน์ที่ได้ในการรับประทาน ไม่ได้มุ่งเน้นถึงความอร่อย หรือความมัวเมา ความเพลิดเพลินในการรับประทานอาหาร เช่น บางคนเวลารับประทานอาหารต้องเป็นอาหารที่อร่อย จะมีประโยชน์ต่อร่างกายหรือไม่ ไม่ได้คำนึงถึง เสร็จแล้วก็อ้วนเอาๆ แล้วโรคภัยไข้เจ็บมาเยือนเป็นประจำ บางคนที่บ้านก็มีอาหารรับประทานแต่ว่าไม่ชอบ เพราะไม่มีคนมาคอยเอาใจ ไม่มีใครมาร้องเพลงขับกล่อมให้ฟัง เรียกว่า รับประทานด้วยความมัวเมา และเพลิดเพลินโดยแท้ ฉะนั้นท่านจึงสอนให้พิจารณาในการรับประทานอาหาร ว่า ไม่รับประทานเพื่อความอ้วนพีของร่างกาย ไม่รับประทานเพราะความมัวเมา เพลิดเพลิน แต่จะรับประทานเพื่อดับทุกข์คือความหิว เมื่อไม่หิวแล้วจักได้ทำงานทำการต่อไป หรือปฏิบัติธรรมให้ยิ่งๆ ขึ้นไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 เม.ย. 2548 , 07:54:28 น.] ( IP = 61.90.103.122 : : )

สลักธรรม 2 ยารักษาโรค หรือที่เรียกเป็นภาษาพระว่า ‘คิลานเภสัช’นั้น ท่านสอนให้พิจารณาถึงประโยชน์ที่จะได้รับจากการเสพ หรือบริโภคยา โดยต้องพิจารณาว่ายาที่รับประทานหรือเสพ นั้น มีสรรพคุณแก้โรคที่ตนเองเป็นอยู่หรือเปล่า และควรบริโภคให้ตรงตามที่แพทย์สั่ง ไม่รับประทานยาเกินขนาด เพราะต้องการให้หายป่วยเร็วหรือเพราะยามีรสอร่อย แทนที่โรคจะหายจะกลายเป็นคนตายเสียก่อน ในปัจจุบันมียาหลายอย่างที่ทำให้ผู้เสพมึนเมา กลายเป็นคนเสพติด และไม่เพียงแต่เสพติดเท่านั้น แต่ทำให้บ้า ไปตามๆกัน คนก็ยังอุตส่าห์ไปซื้อมากิน ซื้อก็ยาก กินก็ยาก ต้องหลบๆ ซ่อนๆ ที่ร้ายไปกว่านั้นกินแล้วบ้านี่สิ ทำให้ชาว บ้านและสังคมเดือดร้อนเพราะมีคนถูกทำร้ายถึงแก่ชีวิต และคนเสพยาบ้าก็มีจำนวนไม่น้อยเลย พวกนี้กินยาโดย ไม่พิจารณาถึงประโยชน์ที่จะได้รับ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 เม.ย. 2548 , 07:56:31 น.] ( IP = 61.90.103.122 : : )

สลักธรรม 3 สุดท้ายปัจจัยที่ ๔ คือ ที่อยู่อาศัย ท่านสอนให้พิจารณา ถึงประโยชน์ของการอยู่อาศัย เพื่อป้องกันแดด ฝน ความหนาว ร้อน และสัตว์ร้าย รวมถึงเหลือบ ริ้น ยุง ไม่ได้พูดถึงความหรูหรา โอ่อ่าสวยงาม แต่เป็นที่อยู่อาศัยที่สะอาดปราศจากมลพิษ มีความสวยงามสมควรแก่อัตภาพ การที่ท่านให้พิจารณาเช่นนี้ก็เพื่อห้ามจิตไม่ให้ฟุ้งเฟ้อเมื่อเห็นคนอื่นมีที่อยู่อาศัยหรูหรา มีบ้านช่องใหญ่โตโอฬาร พรั่งพร้อมไปด้วยเครื่องอำนวยความสะดวก เรามีฐานะอย่างไรพอใจตามฐานะอย่างนั้น ทำนองโบราณว่าไว้ “นกน้อยทำรังแต่พอตัว” ก็จะทำให้จิตสงบลงได้ กลายเป็น จิตที่งดงามตามธรรมนั่นเอง นอกจากต้องพิจารณาถึงปัจจัย ๔ ตามที่กล่าวมาแล้ว ท่านยังสอนให้พิจารณาถึงบุคคลที่เกี่ยวข้อง หรือกำลังจะมาเกี่ยวข้องว่า เป็นคนชนิดใด ดีหรือไม่ดี เป็นพาลหรือบัณฑิต แล้วพิจารณาว่าควรจะเข้าไปเกี่ยวข้องด้วยมาก น้อยแค่ไหน และก่อประโยชน์อะไรตามมา แม้การปฏิบัติธรรมก็จำเป็นต้องพิจารณาว่า ธรรมข้อใด หรือกรรมฐานใดที่ถูกกับจริตของตน ปฏิบัติแล้วทำให้จิต ใจสงบได้เร็ว พึงเสพธรรมข้อนั้น กรรมฐานนั้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 เม.ย. 2548 , 07:57:23 น.] ( IP = 61.90.103.122 : : )

สลักธรรม 4 ๒. ข้อที่ว่า ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วอดกลั้น คือเมื่อต้องประสบกับสภาพอากาศที่ปรวนแปรไป เช่น ร้อนจัด หรือหนาวจัด ก็ไม่บ่นให้เกิดความรำคาญแก่คนอื่น เช่น ถึงหน้าร้อนก็บอกหนาวดีกว่าร้อน พอถึงหน้าหนาวก็บอกร้อนดีกว่าหนาว อะไรทำนองนี้ ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาอะไร เลย กลายเป็นคนไม่มีความอดทนอดกลั้น โรคภัยไข้เจ็บก็เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องพิจารณาอยู่เสมอๆ เพราะเวลาเจ็บไข้ได้ป่วยย่อมต้องทนทุกข์ทรมานตามกำลังแห่งโรคที่รุมเร้า แม้จะทุกข์ทรมานอย่างไร ท่านก็สอน ให้พิจารณาอดกลั้นไม่แสดงอาการทุรนทุรายเกินเหตุเกินการณ์ ต้องข่มใจอดกลั้นความเจ็บปวดและทุกขเวทนาที่เกิดขึ้น อย่าให้ผู้ทำหน้าที่พยาบาลรักษาต้องหนักใจในการ ดูแลรักษา นอกจากนั้น ยังต้องพิจารณาอดกลั้นต่อถ้อยคำที่ไม่พึง ปรารถนาเช่น การถูกนินทาว่าร้าย ให้เกิดการเจ็บใจ โดยประการต่างๆ ด้วยการพิจารณาว่าในโลกนี้ไม่มีใครที่จะได้ รับการสรรเสริญเพียงอย่างเดียว แต่ต้องรับการนินทาด้วย ข้อนี้เป็นธรรมดาของโลก ไม่มีใครหลีกพ้นได้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 เม.ย. 2548 , 07:58:17 น.] ( IP = 61.90.103.122 : : )

สลักธรรม 5 ๓. ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วเว้นเสีย คือ เมื่อต้อง เข้าไปเกี่ยวข้องกับอะไรก็ตามที่เป็นโทษต่อร่างกายและจิต ใจได้แก่ สัตว์ร้าย คนพาล การพนัน และสุราเมรัย เป็นต้น ท่านสอนให้พิจารณาเว้นเสีย โดยเฉพาะการพนันและสุราเมรัยนั้นถือเป็นอบายมุขคือ ปากหรือทางแห่งความเสื่อมโดยแท้ ๔. ของอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วบรรเทาเสีย ได้แก่สิ่ง ที่เป็นโทษ ก่ออันตรายให้เกิดขึ้น เช่น อกุศลวิตก มีกามวิตก พยาบาทวิตก และวิหิงสาวิตก ท่านสอนให้พิจารณาถึงโทษ ของอกุศลวิตกดังนี้ กามวิตก หมายถึงจิตที่ตรึกนึกถึงรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่น่าใคร่น่าปรารถนา แสดงออกมาในลักษณะของการลักขโมยบ้าง กล้าที่จะประพฤติผิดต่อลูกเมียของผู้อื่นบ้าง หรือความต้องการที่จะได้มาซึ่งสิ่งที่ตนปรารถนา โดยไม่คำนึงถึงความถูกต้องทางศีลธรรม ขอเพียงให้ได้มา ซึ่งสิ่งที่ตนปรารถนาเท่านั้นเป็นใช้ได้ กามวิตกเมื่อเกิดขึ้น ในจิต ย่อมยังจิตให้เร่าร้อน กระสับกระส่าย ดิ้นรน แม้สิ่งที่ตนต้องการปรารถนาได้ไว้ครอบครองจะอยู่ห่างไกลเพียง ไร ก็ส่งใจไปถึงเพียงชั่วลัดนิ้วมือเดียว ทำให้จิตหมกมุ่น มัวเมาอยู่กับการตรึกถึงอารมณ์ที่น่าใคร่น่าปรารถนาอยู่เป็นนิจ พยาบาทวิตก ความตรึกนึกคิดด้วยอำนาจแห่งพยาบาทอันเกิดจากความไม่พอใจ กระทบกระทั่ง โกรธเคืองกัน ด้วยความขัดแย้งทางความคิด หรือผลประโยชน์ อย่างใด อย่างหนึ่ง เป็นต้น หรือการลงมือประทุษร้ายกันแล้ว แต่ใจยังผูกพยาบาทต่อบุคคลที่เป็นคู่กรณีอยู่ไม่ว่างเว้นด้วยอำนาจการจองเวร อาฆาตมาดร้าย มุ่งล้างผลาญหักราน ผลประโยชน์ ชีวิตและทรัพย์สินของคนที่ทำให้ตนไม่พอใจ เป็นต้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 เม.ย. 2548 , 07:58:57 น.] ( IP = 61.90.103.122 : : )

สลักธรรม 6 วิหิงสาวิตก คือความตรึกด้วยอำนาจของโทสะ ต้องการจะเห็นความวิบัติ ความเดือดร้อนของคนอื่น สัตว์อื่น ต้องการเห็นการต่อสู้ และความพินาศของคนซึ่งไม่จำกัดว่าเป็น ใคร และเป็นผู้บริสุทธิ์หรือไม่ จะเห็นได้จากการก่อความไม่สงบในโลกนี้ ที่มีผู้คนล้มตายจำนวนมาก ที่อยู่อาศัยและสถานที่ทำการต่างๆ ถูกฆ่า ถูกล้างผลาญทำลายด้วยการจุดไฟเผาบ้าง ด้วยการวางระเบิดบ้างเป็นต้น ล้วนเกิด จากวิหิงสาวิตกทั้งสิ้น วิหิงสาวิตกนี้ ต่างจาก พยาบาทวิตก เพราะพยาบาทวิตกนั้น ประทุษร้ายต่อคนที่เป็นปรปักษ์ต่อ ตนเท่านั้น ส่วนวิหิงสาวิตกนั้นมีโทสะเป็นมูล ต้องการทำ ความพินาศแก่ใครก็ได้ แก่สิ่งของและสถานที่เป็นต้น ให้ถึงความวอดวาย โดยที่บุคคล สิ่งของและสถานที่นั้นๆไม่ เคยทำอะไรให้แก่คนพวกนี้เลย ท่านจึงสอนให้พิจารณาบรรเทาอกุศลวิตกดังกล่าวมาแล้ว อย่าให้เกิดขึ้นในจิตต่อไป อันนำมาซึ่งทุกข์ภัยแก่ตน เองและแก่ผู้อื่น รวมทั้งสังคมส่วนใหญ่ ธรรม ๔ ประการนี้จึงเป็นเสมือนเกาะนิรภัยที่พัก ที่พึ่งพิงอาศัยอันจะปกป้องชีวิตของคนเราไม่ให้ไปสู่อำนาจแห่งอกุศลธรรม ให้สามารถครองตน ครองเรือน ครองสุข ได้ตามควรแก่การปฏิบัติของตน ที่มา..ผู้จัดการออนไลน์

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [4 เม.ย. 2548 , 08:00:22 น.] ( IP = 61.90.103.122 : : )

สลักธรรม 7 เป็นที่พึ่งพิงที่ไร้อันตรายในปัจจัยสี่ และสร้างสุขได้มาก ..ทันสมัยจริงๆค่ะ ขอบพระคุณค่ะพี่เณร

โดย น้องกิ๊ฟ [4 เม.ย. 2548 , 13:43:22 น.] ( IP = 203.113.67.40 : : )

สลักธรรม 8 ขอบคุณค่ะพี่เณร

โดย น้องอุ๊ [4 เม.ย. 2548 , 18:58:23 น.] ( IP = 203.151.140.113 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 9 อปัสเสนธรรมเป็นธรรมที่ใช้เป็นเกาะคุ้มภัย... สาธุกับธรรมที่ได้นำมาแสดงดีแล้ว

โดย ธีร์ (tvb) [5 เม.ย. 2548 , 15:52:55 น.] ( IP = 61.91.156.6 : : 192.168.0.102 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด