มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ขอขอบพระคุณและรบกวนถามคุณดา




ขอขอบพระคุณและรบกวนถามคุณดาและผู้รู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับมัคคปัจจัยครับ

สวัสดีครับ
ขอขอบพระคุณคุณดาและคุณนักเรียนครับ เกี่ยวกับการตอบกระทู้ ๐๗๐๙๐ มากครับ แต่มีปัญหาที่ไม่เข้าใจบางประการ ดังต่อไปนี้

๑. สเหตุกวิบากจิต ๒๑ ที่ได้แก่ มหาวิบากจิต ๘ มหัคคตวิปากจิต ๙ โลกุตตรวิปากจิต ๔ ...ทำไมจึงไม่นับอกุศลวิปากจิต ๗ และอเหตุกวิปากจิต ๘ รบกวนช่วยอธิบายเหตุผลด้วยครับ (เข้าใจว่าคิดตัวเลขจาก จิตที่เป็นชาติวิบาก ๓๖ - อกุศลวิปากจิต ๗ -อเหตุกวิปากจิต ๘ = ๒๑ แต่ไม่เข้าใจเหตุผลครับ)

๒. สเหตุกกิริยาจิต ๑๗ ได้แก่ มหากิริยาจิต ๘ มหัคคตกิริยาจิต ๙ ทำไมจึงไม่นับอเหตุกกิริยาจิต ๓ รบกวนช่วยอธิบายเหตุผลด้วยครับ (เข้าใจว่าคิดตัวเลขจาก จิตที่เป็นชาติกิริยา ๒๐ – อเหตุกกิริยาจิต ๓ = ๑๗ แต่ไม่เข้าใจเหตุผลครับ)

๓. มัคคปัจจัย วาระที่ ๔ อกุศลเป็นปัจจัยแก่อกุศล องค์มรรคที่เป็นอกุศล ๔ เป็นมัคคปัจจัย อกุศลสัมปยุตตขันธ์ ๔ เป็นมัคคปัจจยุบบัน และ วาระที่ ๕ อกุศลเป็นปัจจัยแก่อพยากตะ องค์มรรคที่เป็นอกุศล

๔ เป็นมัคคปัจจัย อกุศลจิตตชรูป เป็นมัคคปัจจยุบบัน คำว่า "องค์มรรคที่เป็นอกุศล ๔ หรือ อกุศลองค์มรรค 4" คือ มิจฉาทิฏฐิ มิจฉาสังกัปปะ มิจฉาวายามะ และมิจฉาสมาธิ (ทั้งในวาระที่ ๔ และ ๕) ใช่หรือเปล่าครับ

ขอบพระคุณครับ

โดย ปัญญา [29 เม.ย. 2548 , 06:32:19 น.] ( IP = 61.90.82.132 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ตามมาเฝ้ารอคำตอบจากพี่ดาด้วยครับ
เพื่อความรู้ที่น่ารูยิ่งครับ


ขออนุโมทนาสาธุกับพี่ดาจริงๆที่สะสมปัญญาบารมีไว้เพียบเลย.. และยังเป็นประโยชน์ต่อพี่ๆน้องๆอีกด้วยครับพี่ดา

โดย พี่เณร [29 เม.ย. 2548 , 08:35:08 น.] ( IP = 61.90.118.53 : : )


  สลักธรรม 2


สวัสดีค่ะคุณปัญญา


ถาม ๑. สเหตุกวิบากจิต ๒๑ ที่ได้แก่ มหาวิบากจิต ๘ มหัคคตวิปากจิต ๙ โลกุตตรวิปากจิต ๔ ...
ทำไมจึงไม่นับอกุศลวิปากจิต ๗ และอเหตุกวิปากจิต ๘
รบกวนช่วยอธิบายเหตุผลด้วยครับ
(เข้าใจว่าคิดตัวเลขจาก จิตที่เป็นชาติวิบาก ๓๖ - อกุศลวิปากจิต ๗ -อเหตุกวิปากจิต ๘ = ๒๑ แต่ไม่เข้าใจเหตุผลครับ)

ตอบสเหตุกวิบากจิต หมายถึงจิตที่ประกอบด้วยสัมปยุตตเหตุ
ดังนั้นจึงไม่นับอกุศลวิปากจิต ๗ และอเหตุกกุศลวิปากจิต ๘ ซึ่งเป็นจิตที่ไม่ประกอบด้วยสัมปยุตตเหตุค่ะ

ถาม๒. สเหตุกกิริยาจิต ๑๗ ได้แก่ มหากิริยาจิต ๘ มหัคคตกิริยาจิต ๙ ทำไมจึงไม่นับอเหตุกกิริยาจิต ๓ รบกวนช่วยอธิบายเหตุผลด้วยครับ
(เข้าใจว่าคิดตัวเลขจาก จิตที่เป็นชาติกิริยา ๒๐ – อเหตุกกิริยาจิต ๓ = ๑๗ แต่ไม่เข้าใจเหตุผลครับ)

ตอบเหตุผลทำนองเดียวกันกับข้อ ๑ ค่ะ

หมายเหตุ อเหตุกจิตเป็นจิตที่ไม่ประกอบด้วยสัมปยุตตเหตุ จึงเป็นจิตที่มีกำลังอ่อน ไม่มีกำลังอำนาจมากพอที่จะเป็นมัคคปัจจัยได้ ด้วยเหตุผลดังนี้

  • ทวิปัญจวิญญาณ ๑๐ มีกำลังน้อย เป็นวิบากหรือผลของกรรมที่ส่งมาเท่านั้น ช่วยให้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ได้รู้รส ได้สัมผัส ที่ดีหรือไม่ดีเท่านั้น

  • อเหตุกวิบากจิตทีเหลืออีก ๕ ก็เป็นผลของกรรมที่มาช่วยสนับสนุนในวิถีจิตเท่านั้น มิได้มีความจงใจ หรือตั้งใจในการทำบุญ ทำบาป จึงชื่อว่ามีกำลังน้อย

  • อเหตุกกิริยาจิต ๓ นั้น สองตัวแรกคือปัญจทวาราวัชชนจิต และมโนทวาราวัชชนจิต ก็เป็นเพียงกิริยาจิตที่มาช่วยให้เกิดวิถีเท่านั้น
    อีกดวงหนึ่งคือหสิตุปปาทจิต ก็เป็นจิตยิ้มของพระอรหันต์ เป็นจิตที่มีกำลังน้อย (เมื่อเทียบกับมหากิริยา)
    อเหตุกกิริยาจิต ๓ไม่เป็นบุญเป็นบาป

    ดังนั้นอเหตุกจิต ๑๘ จึงเป็นหนทางมรรคหรือมัคคปัจจัยไม่ได้

  • โดย พี่ดา [29 เม.ย. 2548 , 09:23:43 น.] ( IP = 61.90.68.180 : : )


      สลักธรรม 3


    ถาม
    ๓. มัคคปัจจัย วาระที่ ๔ อกุศลเป็นปัจจัยแก่อกุศล องค์มรรคที่เป็นอกุศล ๔ เป็นมัคคปัจจัย
    อกุศลสัมปยุตตขันธ์ ๔ เป็นมัคคปัจจยุบบัน
    และ วาระที่ ๕ อกุศลเป็นปัจจัยแก่อพยากตะ
    องค์มรรคที่เป็นอกุศล ๔ เป็นมัคคปัจจัย อกุศลจิตตชรูป เป็นมัคคปัจจยุบบัน
    คำว่า "องค์มรรคที่เป็นอกุศล ๔ หรือ อกุศลองค์มรรค ๔" คือ มิจฉาทิฏฐิ มิจฉาสังกัปปะ มิจฉาวายามะ และมิจฉาสมาธิ (ทั้งในวาระที่ ๔ และ ๕)
    ใช่หรือเปล่าครับ

    ตอบถูกต้องค่ะ


    หมายเหตุ..
    มัคคปัจจัยนั้น องค์ธรรมคือองค์มรรค ๙ ได้แก่ เจตสิก ๙ ดวง คือ
    ปัญญา วิตก สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ วิริยะ สติ เอกัคคตา และทิฏฐิ

    แยกออกได้เป็น

  • องค์มรรคที่เป็นกุศล ๘ ทางที่ดำเนินไปสู่สคติ และนิพพาน ได้แก่
    ๑.สัมมาทิฏฐิ (ปัญญาเจตสิก) ๒.สัมมาสังกัปปะ (วิตกเจตสิก) ๓.สัมมาวาจา ๔.สัมมากัมมันตะ ๕.สัมมาอาชีวะ (วิรตีเจตสิก ๓)
    ๖.สัมมาวายามะ (วิริยะ) ๗.สัมมาสติ(สติ) ๘.สัมมาสมาธิ (เอกัคคตาเจตสิก)
    สามารถเป็นมัคคปัจจัยให้แก่ กุศล (ตามวาระที่ ๑)
    เป็นมัคคปัจจัยให้แก่ อัพยากตะ (ตามวาระที่ ๒)
    เป็นมัคคปัจจัยให้แก่ กุศล และอัพยากตะ (ตามวาระที่ ๓)

  • องค์มรรคที่เป็นอกุศล ๔ ทางทีดำเนินไปสู่ทุคติ ได้แก่
    ๑.มิจฉาสังกัปปะ (วิตกเจตสิก) ๒.มิจฉาวายามะ(วิริยะ) ๓.มิจฉาสมาธิ (เอกัคตาเจตสิก)และ๔.มิจฉาทิฏฐิ (ทิฏฐิเจตสิก)
    สามารถเป็นมัคคปัจจัยให้แก่ อกุศล (ตามวาระที่ ๔)
    เป็นมัคคปัจจัยให้แก่ อัพยากตะ (ตามวาระที่ ๕)
    เป็นมัคคปัจจัยให้แก่ อกุศล และอัพยากตะ (ตามวาระที่ ๖)

  • โดย พี่ดา [29 เม.ย. 2548 , 09:24:22 น.] ( IP = 61.90.68.180 : : )


      สลักธรรม 4

    ยอดเลยครับพี่ดา ให้เหตุผลชัดเจนจริงๆครับ

    ทำให้เห็นความแตกต่างระหว่างการท่องจบกับการเข้าใจว่า..มีความแตกต่างกันมาก ซึ่งมีพี่ดาเป็นตัวอย่างไงครับ

    อนุโมทนาสาธุครับผม

    โดย พี่เณร [29 เม.ย. 2548 , 11:41:30 น.] ( IP = 61.91.76.97 : : )


      สลักธรรม 5

    สวัสดีครับ คุณดา
    ขอขอบพระคุณคุณดามากครับที่ให้ธรรมะเป็นทาน ทำให้ผมเข้าใจเหตุผลว่าทำไมถึงนับจำนวนจิตได้ ๒๑ และ ๑๕ ตามลำดับ

    การที่คุณดาแจงรายละเอียดได้ดีเยี่ยมเช่นนี้ทำให้ผมไม่ลืมและช่วยให้สามารถอธิบายให้คนอื่นที่สงสัยเช่นผมเข้าใจได้อีก (ดีกว่าการท่องจำโดยปราศจากการเข้าใจ)

    ถ้าหากผมมีปัญหาประการใดอีก ผมขอรบกวนคุณดาอีกนะครับ
    ขอบพระคุณครับ

    โดย ปัญญา [29 เม.ย. 2548 , 12:10:01 น.] ( IP = 202.57.167.14 : : )


      สลักธรรม 6

    อนุโมทนากับการตอบคำถามของพี่ดาด้วยค่ะ
    ต้องมีความเข้าใจ...จึงจะสามารถตอบแบบนี้ได้

    โดย เซิ่น [29 เม.ย. 2548 , 12:59:04 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : 10.2.1.55 )


      สลักธรรม 7

    ขอคารวะหนึ่งจอกและอนุโมทนากับพี่ดาคนเก่งของน้องๆค่ะ ...

    โดย น้องกิ๊ฟ [29 เม.ย. 2548 , 16:07:22 น.] ( IP = 202.183.132.63 : : )


      สลักธรรม 8

    ขอบคุณค่ะ เป็นการเสวนาธรรมที่ทำได้ยากก็จริง แต่ด้วยความเมตตาจากพี่ดา ที่กรุณาแจงสี่เบี้ย(องค์ธรรม)ให้ดู เรื่องยากก็เลยง่ายขึ้นเยอะเลยค่ะ

    อนุโมทนาอีกครั้ง

    โดย น้องถ้วย [29 เม.ย. 2548 , 18:45:00 น.] ( IP = 203.170.228.172 : : )


      สลักธรรม 9


    ขอขอบคุณและอนุโมทนากับทุกท่านนะคะ

    และที่จะลืมไม่ได้ก็คือกราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ที่ท่านอธิบายไว้อย่างชัดเจนค่ะ (ฟังคำสอนของท่านจากเทปค่ะ)

    โดย พี่ดา [30 เม.ย. 2548 , 07:48:44 น.] ( IP = 61.91.68.108 : : )

    ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
    จาก : *
    Code :
    กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
    อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
    รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
    รายละเอียด :
    Icon Toy
    Special command

    * *
    กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

    คำเตือน
    • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

    ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

    [ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

    ลานภาพ

    อบรมวิปัสสนา

    ค้นหา

    ค้นหา-GooGle

    สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org