การตอบปัญหาในพระพุทธศาสนา

---

สวัสดีครับท่านทั้งหลาย วันนี้พี่เณรอยากจะนำเรื่องราวที่เกี่ยวกับปัญหาธรรมมาเสนอ แต่ก่อนที่จะกล่าวถึงนั้น พี่เณรใคร่อยากให้ทุกๆท่านทราบว่า การตอบปัญหาในพระพุทธศาสนาพระพุทธเจ้า ท่านได้เสนอวิธีการที่จะโต้ตอบปัญหานี้ ออกเป็น 4 ประการด้วยกัน คือว่า ปัญหาบางอย่างเมื่อมีผู้ตั้งขึ้นแล้ว ผู้ที่จะแก้ปัญหาก็ต้องตอบด้วยวิธียืนกระต่ายขาเดียว ปัญหาประเภทนี้เรียกว่า “ เอกังสพยากรณ์ “ คือ การตอบโดยการยืนกระต่ายขาเดียว ปัญหาบางอย่างตอบด้วยวิธีการ ยืนกระต่ายขาเดียวไม่ได้ จะต้องกล่าวจำแนกตามประเภท ตามเหตุการณ์ อย่างนี้เรียกว่า “ วิภัชพยากรณ์ “ ปัญหาบางอย่างผู้ตั้งปัญหาถามขึ้นแล้ว ผู้ตอบก็ต้องเอาคำถามของเขานั้นย้อนถาม ผู้ถามก่อนตอบ เรียกว่าย้อนหรือเรียกว่าศอกกลับ ถ้าจะว่าไปแล้วก็เรียกว่าศอกกลับก็ว่าได้ เรียกว่า ปฏิปุจฉาพยากรณ์ ปัญหาบางอย่างตั้งขึ้นมาถามแล้ว ผู้ถามมีเจตนาที่ไม่ใคร่จะบริสุทธิ์ ผู้ตอบพิจารณาเห็นว่า ตอบไปแล้วไม่เกื้อกูลต่อประโยชน์ทั้งใน อดีต ปัจจุบันและอนาคต ก็เป็นสิทธิที่ผู้ตอบจะยกเลิก ยกปัญหาเสีย ไม่ตอบ อย่างนี้เรียกว่า ฐปนียพยากรณ์

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 07:39:27 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 วิธีการตอบปัญหาในพระพุทธศาสนา 4 ประการ วิธีการตอบปัญหา 4 ประการนี้ พระพุทธเจ้าได้ทรงใช้มาตลอดสมัยของพระองค์ ในการโต้ตอบกับพวกสมณพราหมณ์ เดียรถีนิครนถ์ต่างๆที่เข้ามาลองดีพุทธิปัญญาของพระองค์ หรือผู้ที่เข้ามาตั้งคำถามโดยความเจตนาบริสุทธิ์ ต้องการจะมีความรู้ความสว่างจากพระองค์ ก็ต้องอาศัยการพิจารณาของพระองค์ว่า... ปัญหาเหล่านี้ควรจะตอบด้วยวิธีอะไร ควรที่จะตอบด้วยเอกังสพยากรณ์ ก็ตอบด้วยเอกังสพยากรณ์ ควรที่จะตอบด้วยวิภัชชพยากรณ์...ก็ตอบด้วยวิภัชชพยากรณ์ ควรที่จะตอบด้วยปฏิปุจฉาพยากรณ์ ....ก็ตอบด้วยปฏิปุจฉาพยากรณ์ แล้วควรที่จะตอบด้วยฐปนียพยากรณ์ ....ก็ตอบด้วยฐปนียยพยากรณ์ไปตามเรื่องนั้นๆ คราวนี้พี่เณรจะสมมติปัญหาขึ้นว่า ตายแล้วเกิดจริงไหม ? ในข้อนี้ถ้าจะเอาวิธีการตอบปัญหา 4 ประเด็น มาตอบปัญหาตายแล้วเกิดละครับ ท่านลองนึกซิครับว่า ควรจะเอาอะไรมาตอบ ในวิธีการ 4 ข้อ ก็ต้องดูเหตุการณ์อีกนะครับว่าถูกถามนั้น มีจุดประสงค์อย่างไร

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 07:43:16 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 2 ยกตัวอย่างเช่นว่ามีปริพาชกคนหนึ่งเป็นคนถือ..สัสสตทิฏฐิ.. ถือว่าตายแล้วอัตตาของเขานี่ อัตตาตัวนี้แหละหรือเรียกว่าวิญญาณจะไปเวียนว่ายตายเกิด อัตตาตัวนี้ไม่เปลี่ยนแปลง ไม่แปรผัน มั่นคงดุจเสาระเนียด ชื่อว่า วัชชโคตรปริพาชก..วัชชโคตรมีทิฏฐิอย่างนี้ เมื่อตั้งปัญหาถามพระพุทธเจ้าว่า ...พระสมณโคดม... ตายแล้วเอาอะไรไปเกิด พระพุทธเจ้าไม่ตอบปัญหาข้อนี้แก่วัชชโคตร วัชชโคตรก็เสียใจ ก็ตัดพ้อพระพุทธเจ้าว่าแหม ช่างกระไรเลย เขาเองมีความสงสัยในปัญหาข้อนี้ ผูกใจมานานนักหนาแล้ว นึกว่าได้รับความสว่างในสำนักของพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้ากลับไม่ตอบปัญหา เขาตัดพ้อพระพุทธเจ้าว่าอย่างนั้น

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 07:46:34 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 3 พระพุทธเจ้าก็บอกว่าวัชชโคตรว่า...ถ้าหากว่าตถาคตจะตอบปัญหาข้อนี้แก่เธอ เธอเป็นสัสสตทิฉฐิอยู่แล้วนะ ..ถ้าตอบปัญหาข้อนี้แก่เธอเมื่อไหร่ละก็เธอจะเข้าใจผิด ยิ่งจะเป็นสัสสตทิฉฐิยิ่งขั้นไปอีก เป็นทวีคูณ เพราะฉะนั้นปัญหาข้อนี้เราจึงไม่ตอบเธอ เพราะว่าโดยความจริงแล้วคนที่ยังมีกิเลสอยู่ตายแล้วก็ต้องเกิด ท่านครับ.. ถ้าพระองค์ตรัสบอกกับวัชชโคตรบอกว่าคนเราตายแล้วเกิด วัชชโคตรซึ่งกำลังหลงผิดยึดถืออยู่แล้ว ว่าอัตตาของตัวนี่แหละมั่นคงดุจจะเสาระเนียด เป็นผู้ไปเวียนว่ายตายเกิดในชาติภพต่างๆ ก็ยิ่งจะเตลิดเปิดเปิงนึกว่า ..พระพุทธเจ้ามาสนับสนุนทิฏฐิของตัวว่าจริงไงครับ เมื่อคนเราตายแล้วต้องเกิด สิ่งที่ไปเกิดเป็นตัวนั่นแหละ คือตัวอัตตาที่ข้ากำลังถืออยู่ จะนึกไปยินดีว่า พระพุทธเจ้ามาสนับสนุนทิฏฐิของตัว อย่างนี้แหละ พระพุทธเจ้าจึงไม่ตอบ คำถามของวัชชโคตรก่อน เพราะจะเป็นเหตุให้เขาเกิดความสงสัยยิ่งขึ้น เมื่อตัดพ้อเช่นนี้แล้วพระองค์จึงแสดง “ ปฏิจจสมุปบาท “ ให้เห็นเป็นการทำลายสัสสตทิฏฐิ ของวัชชโคตรปริพาชกครับผม

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 07:51:28 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 4 ท่านผู้อ่านที่เคารพครับ ถ้าไปตอบอย่างง่ายๆ บอกว่า.. เออ คนเราตายแล้วก็ต้องไปเกิดซิ วิญญาณนี่แหละไปเกิด ตอบง่าย ๆ อย่างนี้ คนที่เป็นสัสสตทิฏฐิก็จะ หลงผิดเป็นสัสสตทิฏฐิยิ่งขึ้น จึงไม่ทรงตอบในเบื้องแรก แล้วก็แสดง ปฏิจจสมุปบาท ในเบื้องปลาย เป็นการทำลายความเข้าใจผิดของวัชชโคตรปริพาชกไปเสีย นี่เป็นตัวอย่างอันหนึ่งที่น่าศึกษาประดับความรู้มากๆนะครับผม คราวนี้ถ้าหากว่าคนที่เชื่ออยู่แล้วว่ากฏแห่งกรรมมีจริง การเวียนว่ายตายเกิดมีจริง แล้วสิ่งที่ไปเวียนว่ายตายเกิดนี่ ไม่ได้ยึดมั่นถือมั่นว่าเป็นตัวตน เราเขาอะไร แต่ทว่าเป็นสังขารธรรมที่เกิดดับสืบสันตติกันได้ ถ้าคนมีความเชื่อถือเช่นนี้ มาตั้งปัญหากับพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าก็ทรงพยากรณ์ไปตามเหตุคือ พยากรณ์ใช้วิธีวิภัชชพยากรณ์ บอกว่าถ้าคนยังมีกิเลสตัณหาอยู่ ก็ต้องทำอะไรที่เป็นกรรม เมื่อมีกรรมแล้วก็มีวิบากเป็นผล ชีวิตของสัตว์ที่ยังต้องเวียนว่ายตายเกิดนั้น ย่อมเป็นไปอย่างแน่นอนตราบใดที่ยังไม่หมดเหตุครับ

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 07:53:11 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 5 พี่เณรจะขอยกเรื่องราวที่พระองค์ทรงตรัส กับท่านพระอานนท์เถระมาให้ท่านได้อ่าน เพื่อเข้าใจในเรื่องราวชีวิตที่เกิดแก่เจ็บตาย ภายใต้กฏแห่งกรรมนะครับผม อย่างเช่นมีอุบาสก อุบาสกหรือชาวพุทธในพระศาสนา ที่มีความเข้าใจในเรื่องกฎของกรรมดีพอแล้ว ได้ตั้งปัญหาถามพระองค์ ...พระองค์ก็แสดงโดยวิภัชชพยากรณ์...หรือแม้ไม่ต้องตั้งปัญหา พระองค์ก็แสดงอยู่แล้ว เช่นว่าแสดงกับพระอานนท์เถรเจ้า พยากรณ์คติพจน์ของบรรดาอุบาสก อุบาสิกา ในนาลันทคามว่า..... อุบาสกชื่อนั้นๆมรณะไปแล้ว กำลังเสวยอยู่ในสวรรค์ชั้นนั้น ๆ ตาม ทิฏฐานุคติอันชอบของผู้นั้น ทรงพยากรณ์ทิฏฐิอยู่แล้วทรงพยากรณ์คติของผู้ล่วงลับไปแล้ว ให้กับพระอานนท์เถระเจ้าฟัง แล้วก็ตรัสบอกว่าดูก่อนอานนท์ ที่ตถาคตพยากรณ์คติสัปรายภพ ของอุบาสกชื่อนั้น อุบาสิกาชื่อนั้น ณ. ตำบลบ้านนั้น ๆ เพราะเหตุไร .. ก็เพื่อว่าจะเป็นเครื่องพยุงใจ ให้แก่ปัจฉิมาชนตาชน คือชนที่เกิดภายหลัง ได้มีความกระปรี้กระเปร่า มีกำลังใจในการประกอบกุศลกรรม มีกำลังใจในการทำความดี เพราะมีข้อยืนยันว่าเมื่อทำกรรมดีอย่านี้แล้ว ตายไปแล้วก็ได้เสวยผลกรรมดีในคติสัมปรายภพนั้น ๆนั่นเอง

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 07:56:12 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 6 ทรงแสดงอย่างนี้คนที่ไม่เข้าใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งชาวตะวันตก ที่เริ่มศึกษาพุทธศาสนาใหม่ ๆพอรู้ว่า.. พระพุทธเจ้าปฏิเสธเรื่องโซล คือ วิญญาณหรือตัวอาตมัน เรื่องเวียนว่ายตายเกิดนั้นบางคนบางพวก กล่าวว่า.. เรื่องเวียนว่ายตายเกิดเป็นเรื่องไร้สาระ เรื่องเวียนว่ายตายเกิดนี้เป็นเรื่องนอกคอก นอกบาลี มีที่ไหนพระพุทธเจ้าจะมาสนใจเรื่องนี้ และตัดสินเองว่า ...ควรจะพูดแต่เรื่องทางพ้นทุกข์ลัดนิ้วมือเดียว ทำอย่าไรถึงจะพ้นทุกข์ดีกว่าไม่เสียเวลา พูดเรื่องพุทธภาวะในจิตเดิมดีกว่า จะได้พ้นทุกข์ไปไว ๆ ตรัสรู้เร็ว ๆ ดีกว่าจะไปมัวแต่พูดเรื่องเนิ่นช้า เรื่องเวียนว่ายตายเกิด เรื่องวัฏสงสาร เป็นเรื่องทำให้คนเนิ่นช้า ไปพูดเรื่องนี้ทำไม ปฏิจจสมุปบาทว่าที่จริงแล้วก็มีขณะ ปัจจุบันขณะเดียว นี่มติของบางท่านนะครับ แต่ไม่ใช่ทั่วไป บางท่านว่าปฏิจจสมุปบาทอยู่ในขณะจิต ปัจจุบันขณะเดียวอย่างนี้ โดยปฏิเสธ..อตีตอัทธา.. อนาคตอัทธา ปฏิเสธหมด ว่าเรื่องการแบ่งปฏิจจสมุปบาท เป็นเรื่องอดีต ปัจจุบัน อนาคต เป็นมติของพระอรรถกถาจารย์ ที่ไหนจะมีในบาลีพุทธพจน์ ปฏิเสธอย่านี้ก็มีอยู่ ซึ่งถ้าหากว่าจะพิจารณาแล้ว จะเห็นว่าธรรมะในพุทธศาสนานี้ ไม่ใช่จะเกณฑ์คนทุกคน ให้เป็นพระอรหันต์ในพริบตาเดียวหมดใช่ไหมครับ

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 07:59:16 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 7 เพราะว่าธรรมะในพุทธศาสนามีหลายชั้น หลายวิธีการเหมือนกับอัธยาศัยของสัตว์ ตั้งแต่โง่กระทั่งถึงคนฉลาด เพราะฉะนั้นพุทธศาสนา จึงเป็นสาธารณะประโยชน์แก่ผู้ที่น้อมนำไปปฏิบัติได้ทุกชั้นทุกวัย ไม่ใช่จะกะเกณฑ์คน ให้เป็นพระอรหันต์กันหมดในพริบตาทั้งโลก เป็นไปไม่ได้ เพราะเรายังต่างกรรมต่างวาระ ต่างอัธยาศัย เรื่องการเวียนว่ายตายเกิดนี้ นี้เป็นประเด็นสำคัญที่สุดในพุทธศาสนา เราจะเป็นชาวพุทธที่สมบูรณ์ไม่ได้ ถ้าเราไม่เชื่อเรื่องเวียนว่ายตายเกิด

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 08:01:25 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 8 สัมมาทิฏฐิในองค์มรรค ๘ นี่ ..สัมมาทิฏฐิแบ่งเป็น 2 ชั้น คือ โลกียสัมมาทิฏฐิและ โลกุตตรสัมมาทิฏฐิ โลกียสัมมาทิฏฐิ ได้แก่ กัมมัสสกตาญาณ ถ้าคนที่มีกัมมสกตาญาณเชื่อในเรื่องว่า ทำกรรมได้รับผลแห่งกรรมนั้น เท่ากับเชื่อว่าจะต้องมีเวียนว่ายตายเกิด ถ้าเชื่อกรรมก็ต้องเชื่อเวียนว่ายตายเกิด เป็นเงาตามตัว ใครก็ตามนะครับถ้าขาดโลกียสัมมาทิฏฐิแล้ว โลกุตตรสัมมาทิฏฐิก็เกิดไม่ได้ โลกุตตรสัมมาทิฏฐิได้แก่ การเห็นแจ้ง ในอริยสัจจ์ ๔ แต่การที่จะเห็นแจ้งในอริยสัจจ์ ๔ ได้นั้น คนนั้นจะต้องมี โลกียสัมมาทิฏฐิเป็นบุพภาค ไม่มีโลกียสัมมาทิฏฐิเป็นบุพภาคแล้ว การเห็นแจ้งในอริยสัจจ์เป็นไปไม่ได้ ข้อนี้พี่เณรจำได้ขึ้นใจเลย เพราะหลวงพ่อแสวงท่านสอนย้ำมากๆเลยครับ วันนี้พี่เณรขอจบลงเพียงเท่านี้นะครับ เพราะยังมีงานอื่นๆอีกมากที่ต้องสะสาง แล้วจะกลับมาพบกับท่านอีกครับ ขอความเจริญในธรรม จงบังเกิดแก่พี่ๆน้องๆทุกๆท่านนะครับ สวัสดีครับ

โดย พี่เณร [18 พ.ค. 2548 , 08:04:18 น.] ( IP = 61.90.82.197 : : )

สลักธรรม 9 รู้สึกว่าเป็นปัญหามากเหมือนกันค่ะในการตอบคำถาม โดยเฉพาะในลานธรรมแห่งนี้ บางทีก็ตัดสินใจไม่ได้ว่าควรตอบแค่ไหน ได้แต่อาศัยความตั้งใจดีและก็ตอบไปตามความเหมาะสมที่หวังว่าถ้าเป็นคำตอบที่ยังไม่ชัดเจนก็คงจะมีการตั้งคำถามต่อไป คิดว่าวิจารณญาณในส่วนนี้คงต้องพัฒนาให้มีมากๆรวมทั้งต้องศึกษาเพิ่มเติมเพื่อเป็นคลังความรู้ไว้เพื่อตอบคำถามแก่ตนเองต่อไปด้วย ขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [18 พ.ค. 2548 , 09:21:07 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 10 ขอบพระคุณพี่เณรค่ะ... สำหรับแนวทางการตอบปัญหาในพระพุทธศาสนา 4 ประเภค และถ้าทราบพื้นฐานความรู้ของผู้ถามแล้ว จะทำให้ตอบได้ตรงประเด็นและไม่ให้หลงเข้าใจผิดมากขึ้น

โดย เซิ่น [18 พ.ค. 2548 , 23:44:56 น.] ( IP = 61.90.23.125 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด