มหาวิทยาลัยพุทธศาสนา (Buddhist University)

---

ปลาย พ.ศ.๙๐๐ การศึกษาทางพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองมาก ทั้งในฝ่ายเถรวาทและนิกายมหายาน ได้เกิดมหาวิทยาลัยทางพุทธศาสนาขึ้นถึง ๗ แห่งคือ ๑.นาลันทา ๒.วลภี ๓.วิกรมศิลา ๔.โอทันตบุรี ๕.ชคัททละ ๖.โสมบุรี ๗.ตักกศิลา ดังมีรายละเอียดอย่างย่อ ๆ คือ

โดย ทับตะวัน..นำมาฝาก [6 มิ.ย. 2548 , 09:12:17 น.] ( IP = 61.90.118.69 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 11 พระภิกษุชาวกัศมีร์ผู้ท่องเที่ยวไปในแคว้นมคธกล่าว่า ขณะที่มหาวิทยาลัยโอทันตบุรี และวิกรมศิลาถูกทำลาย...แต่ชคัททละยังสมบูรณ์ดีมิได้ถูกทำลายไปด้วย ท่านได้มาพักและศึกษาที่นี่เป็นเวลา ๓ ปีกับ ท่านสุภการคุปตะ (Subhakaragupta) นอกนั้นยังมีนักปราชญ์ที่มีชื่อเสียงคือ ท่านวิภูติจันทรา (Vibhuticantra) ท่านทานศีล (Danasila) และท่านโมกษะการคุปตะ (Moksakaragupta) ต่อมาท่านทั้งสาม คือ ท่านศักยศรีภัทระ (Sakyasribhadra) ท่านวิภูติจันทราและท่านทานศีลก็ได้หลบหนีจากชคัททละไปสู่เนปาล และธิเบตหลังจากที่ทหารเติร์กมุสลิมยึดอำนาจในมคธและเบงกอลได้แล้ว รวมเวลาที่รุ่งเรืองราว ๑๕๐ ปี มหาวิทยาลัยนี้จึงถูกทำลายลง ซากพระเจดีย์ขนาดใหญ่ที่โสมบุรี ราชศาฮี บังคลาเทศ

โดย ทับตะวัน..นำมาฝาก [6 มิ.ย. 2548 , 09:54:14 น.] ( IP = 61.90.118.69 : : )

สลักธรรม 12 ๖.โสมบุรี (Somapura) ตั้งอยู่ในแคว้นปุณยวรรธนะ เบงกอล ก่อตั้งโดยพระเจ้าเทวปาละ (Devapala) กษัตริย์พระองค์ที่ ๒ ในราชวงศ์ปาละราว พ.ศ. ๑๒๔๘ แต่ตำนานหนังสือประวัติศาสตร์ของรัฐเบงกอลกล่าวว่า พระเจ้าเทวปาละขึ้นครองราชสมบัติ พ.ศ. ๑๓๕๓ ซึ่งห่างกันถึง ๑๐๕ ปี ดังนั้นการสร้างจึงต้องเป็นศักราชที่พระองค์ครองราชย์ ในระยะแรกพระองค์สร้างมหาวิหารชื่อว่าธรรมปาละเป็นวิหารที่ใหญ่โต กล่าวกันว่าสามารถใช้เป็นที่อาศัยของพระสงฆ์ ต่อมาในสมัยพระถังซัมจั๋งเดินทางมาที่นี่ ท่านกล่าวว่า ที่นี่เป็นชุมชนของชาวพุทธ แต่ศาสนิกของเชนกลับมีจำนวนมากกว่า แต่มาในสมัยราชวงศ์ปาละจำนวนพุทธศาสนิกชนจึงเพิ่มขึ้น มีอิทธพลครอบครุมศาสนาอื่นๆ มหาวิทยาลัยโสมบุรีถูกทำลายโดยพระเจ้าชาตะวรมัน แห่งเบงกอลตะวันออก ได้บุกเข้าทำลายธรรมปาละวิหารและสถานที่อื่น ๆ ในมหาวิทยาลัยในขณะที่หลาย ๆ รูปได้หลบหนีเอาตัวรอดจากการทำลาย แต่ท่านกรุณาศรีมิตร (Karunasrimitra) พระเถระผู้ใหญ่กลับไม่ยอมหลบหนีไปไหน ยังคงกอดพระพุทธปฎิมาที่พระบาทไว้แน่น อันบ่งบอกถึงความศรัทธาที่แรงกล้าต่อพุทธศาสนาที่ยอมตาย โดยไม่ยอมหนีไปไหน จนกระทั่งไฟลุกลามเผาพลาญร่างกายของท่านพร้อมกับสถานที่ต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัย เมื่อไฟและทหารผ่านพ้นไปแล้ว พระวิปุละศรีมิตร (Vipula-srimitra) พร้อมพระสงฆ์ที่เหลือรอดก็เข้ามาบูรณะอีกครั้ง พร้อมสร้างรูปเทพธิดาตาราไว้บูชา ส่วนในศิลาจารึกในพุทธศตวรรษที่ ๑๘ กล่าว่า ภิกษุชื่อว่าทศพลภัคเป็นผู้นำในการสร้างมหาวิหารโสมปุระเพื่อประกาศคุณของพระรัตนตรัย และได้เจริญรุ่งเรืองขึ้นมาเริ่มประมาณ ๔๐๐ ปีคือราวพุทธศตวรรษ ๑๔-๑๘ จนกระทั่งได้ถูกทำลายอีกครังโดยกองทัพมุสลิมเติร์ก มหาวิทยาลัยนี้จึงจมอยู่ใต้ดินมาเป็นเวลานาน ปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอโบกครา เมืองทินาชปูร์ ราชศาฮี ประเทศบังคลาเทศ ซากปรักหักพังของมหาวิทยาลัยยังมีให้เห็นแม้ในปัจจุบัน

โดย ทับตะวัน..นำมาฝาก [6 มิ.ย. 2548 , 10:24:15 น.] ( IP = 61.90.118.69 : : )

สลักธรรม 13 ธัมมราชิกสถูป ตักกศิลา ปากีสถาน ๗.ตักกศิลา (Takshasila or Taxila) เป็นมหาวิทยาลัยที่ตั้งมายาวนานที่สุดกว่าทุกมหาวิทยาลัยที่กล่าวมา ตั้งแต่สมัยก่อนพุทธกาล มหาวิทยาลัยตักกศิลาไม่ใช่มหาวิทยาลัยทางพุทธศาสนาโดยเฉพาะ เพราะตั้งมาก่อนพุทธกาล แนวการสอนจึงเป็นพระเวทของพราหมณ์เป็นหลัก แต่วิชาที่สอนมีหลายสาขา คือ การปกครอง อักษรศาสตร์ ยุทธศาสตร์แพทยศาสตร์ นาฎศิลป์ ดาราศาสตร์ เป็นต้น มีนักศึกษาที่มีชื่อเสียงในสมัยพุทธกาลคือ ๑. พระเจ้าปเสนทิโกศล ๒.หมอชีวกโกมารภัจจ์ ๓.พันธุลเสนาบดี ๔. มหาโจรองคุลิมาล ในสมัยพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ยกทัพตีอินเดีย พ.ศ. ๒๐๐ พระเจ้าอัมพิราช พระราชาเมืองตักกศิลายอมอ่อนน้อมและจัดทหารเข้าโจมตีปัญจาปช่วยทัพกรีกของอเล็กซานเดอร์ สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช พุทธศาสนาได้มีความเจริญรุ่งเรืองอย่างมาก พระองค์เองได้สร้างวัดอย่างมากที่เมืองนี้ สถูปหลายแห่งตกมาจนถึงยุคปัจจุบัน เช่นธมมราชิกสถูป คุณาละสถูป เป็นต้น

โดย ทับตะวัน..นำมาฝาก [6 มิ.ย. 2548 , 10:27:32 น.] ( IP = 61.90.118.69 : : )

สลักธรรม 14 ตักกสิลาถูกทำลายหลายครั้ง เช่นพวกหูนะพวกฮั่นเข้าบุกทำลาย และที่สำคัญที่สุดถูกทำลายโดยกองทัพมุสลิม.....เนื่องจากกตักศิลาเป็นเมืองหน้าด่านของอินเดีย จึงเป็นการง่ายต่อการถูกทำลาย ในสมัยพระถังซัมจั๋งเดินทางเข้ามาในอินเดีย ท่านได้ผ่านเมืองตักกศิลานี้ และได้เขียนไว้ว่า "ราชอาณจักรตักกศิลามีอาณาเขตราว ๒,๐๐๐ ลี้โดยรอบ ส่วนเมืองหลวงอาณาเขตราว ๑๐ ลี้ พระราชวงศ์ได้สูญสิ้นไปเพราะเกิดมีการต่อสู้หลายครั้งแต่ก่อนเมืองนี้ตกเป็นเมืองขึ้นของแคว้นกปิศะ แต่ต่อมาก็ได้กลายเป็นเมืองขึ้นของแคว้นกัศมีร์ (แคชเมียร์) เขตนี้มีชื่อเสียงในเรื่องความอุดมสมบูรณ์และผลิตข้าวพันธุ์ดี ประชาชนที่นี่โดยมากกล้าหาญพวกเขาเคารพในพระรัตนตรัย แม้ว่าจะมีสังฆารามจำนวนมาก แต่มีนได้ทรุดโทรมพังพินาศ รกร้าง มีพระจำนวนน้อย ทั้งหมดศึกษาในนิกายมหายาน

โดย ทับตะวัน..นำมาฝาก [6 มิ.ย. 2548 , 10:29:22 น.] ( IP = 61.90.118.69 : : )

สลักธรรม 15 ไกลออกไปจากเมืองนี้ราว ๓๐ ลี้ ระหว่างภูเขาทั้งสองมีสถูปของพระเจ้าอโศกมหาราชทรงสร้างไว้สูงประมาณ ๑๐๐ ฟิตมรการเปล่งรัศมีเรืองรอง ณ ที่นี่ เมื่อพระตาคตเสวยพระชาติเป็นพระราชาพระนามว่าจันทรประภาได้สละพระเศียรของพระองค์เป็นทาน ๑,๐๐๐ ครั้งเพื่อต้องการบรรลุพระโพธิญาณ ที่ข้างสถูปนี้มีพระอารามที่พระกุมารลัพธ์ คณาจารย์ฝ่ายลัทธิเสาตรานติกได้รจนาหลายคัมถีร์ไว้" เมื่อครั้ง พ.ศ.๒๔๐๐ ท่านเซอร์ คันนิ่งแฮมได้มาขุดค้นที่นี่พบซากโบราณวัตถุมากมายปะปนกันทั้งศิลปะกรีก อินเดีย และอิสลาม ทั้งนี้เพราะเมืองนี้ถูกบุกรุกจากหลายราชวงศ์หลายวัฒนธรรม ศิลปะวัตถุถูกนำไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์หลายแห่งทั้งที่อังกฤษ ปากีสถาน และอินเดีย ปัจจุบันอยู่ในเขนรัฐปัญจาปของปากีสถาน ใกล้เมืองราวัลปินดีราว ๓๐ กิโลเมตร และไม่ไกลจากเมืองอิสลามาบาด เมืองหลวงของปากีสาน พ.ศ. ๙๙๗ พระเจ้าสกันทคุปต์ปกครองอาณาจักรคุปตะ แคว้นมคธ ต่อจากพระเจ้ากุมารคุปตะ จนถึงพ.ศ. ๑๐๒๐ หลังจากพระเจ้าสกันทคุปตะสวรรคตแล้วไม่มีหลักฐานว่าใครเป็นผู้ปกครองต่อจนถึง พ.ศ. ๑๐๘๓ ก็สิ้นสุดราชวงศ์นี้ ที่มา : หนังสือประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในอินเดีย โดย พระมหาดาวสยาม วชิรปัญโญ

โดย ทับตะวัน..นำมาฝาก [6 มิ.ย. 2548 , 10:33:14 น.] ( IP = 61.90.118.69 : : )

สลักธรรม 16 อ่านแล้วก็ทำให้นึกวาดภาพถึงบรรยากาศการเรียนการสอนในสมัยนั้น ว่าจะต่างกับมหาวิทยาลัยสงฆ์ในสมัยอย่างไรบ้าง ขอบพระคุณมากนะคะที่นำเรื่องร่าวทางประวัติทราบมาให้เป็นความรู้อีกแขนงหนึ่ง

โดย น้องกิ๊ฟ [6 มิ.ย. 2548 , 15:25:25 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 17 ขอบคุณคุณทับตะวันมากค่ะ..ที่นำเรื่องราวประวัติศาสตร์มาให้อ่าน และมีสถานที่ที่พระพุทธองค์ได้เคยสละพระเศียรเป็นทาน ด้วย

โดย เซิ่น [6 มิ.ย. 2548 , 21:08:59 น.] ( IP = 58.10.88.98 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด