มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ขอช่วยตอบให้ทีครับ




อยากทราบรายละเอียดหลักธรรมต่อไปนี้
1. ธรรมนิยามหมายถึง ประกอบด้วยอะไรบ้าง
2. ปฏิจจสมุปบาทหมายถึง ประกอบด้วยอะไรบ้าง
3. นิวรณ์หมายถึง ประกอบด้วยอะไรบ้าง
4. อุปาทาน หมายถึง ประกอบด้วยอะไรบ้าง

โดย นักเรียน [19 มิ.ย. 2548 , 08:27:18 น.] ( IP = 203.172.53.158 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

นิยาม ๕ คือ กำหนดอันแน่นอน, ความเป็นไปอันมีระเบียบแน่นอนของธรรมชาติ, กฎธรรมชาติ

๑. อุตุนิยาม กฎธรรมชาติเกี่ยวกับอุณหภูมิ หรือปรากฏการณ์ธรรมชาติต่างๆ โดยเฉพาะดินน้ำอากาศ และฤดูกาล อันเป็นสิ่งแวดล้อมสำหรับมนุษย์

๒. พีชนิยาม กฎธรรมชาติเกี่ยวกับการทำงานของจิต

๓. จิตตนิยาม กฎธรรมชาติเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์ คือ กระบวนการให้ผลของการกระทำ

๔. กรรมนิยาม กฎธรรมชาติเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์ คือ กระบวนการให้ผลของการกระทำ

๕. ธรรมนิยาม กฎธรรมชาติเกี่ยวกับความสัมพันธ์และอาการที่เป็นเหตุเป็นผลแก่กันแห่งสิ่งทั้งหลาย

สรุป ธรรมนิยาม คือ กำหนดแห่งธรรมดา, ความเป็นไปอันแน่นอนโดยธรรมดา, กฎธรรมชาติ ได้แก่ สังขารคือสังขตธรรมทั้งปวงไม่เที่ยง สังขารคือสังขตธรรมทั้งปวงเป็นทุกข์ ธรรมคือ สังขารทั้งปวงไม่ใช่ตน

หลักนี้ เรียกอีกอย่างว่า ไตรลักษณ์ หรือ สามัญลักษณะ; พระพุทธเจ้าจะอุบัติหรือไม่ก็ตาม หลักทั้งสามนี้ ก็คงมีอยู่เป็นธรรมดา พระพุทธเจ้าเป็นแต่ทรงค้นพบและนำมาเปิดเผยแสดงแก่เวไนย

โดย สงเคราะห์ [19 มิ.ย. 2548 , 09:04:08 น.] ( IP = 202.183.132.191 : : )


  สลักธรรม 2

ปฏิจจสมุปบาท หมายถึง ธรรมที่อาศัยกันเกิดขึ้นพร้อม, ธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดผลต่อเนื่องกันไม่ขาดสาย จึงทำให้ต้องวน อยู่ในสังสารวัฏฏ ประกอบด้วยองค์ ๑๒ คือ อวิชชา สังขาร วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปาทาน ภพ ชาติ ชรา-มรณะ

อวิชชา คือ ความไม่รู้ทุกข์ ความไม่รู้เหตุให้เกิดทุกข์ ความไม่รู้ความดับทุกข์ ความไม่รู้ในปฏิปทาที่จะให้ถึงความดับทุกข์

สังขาร คือ กายสังขาร วจีสังขาร จิตตสังขาร

วิญญาณ คือ คือ ความรับรู้ ความรับรู้ทางตา
ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกายและทางใจ

นามรูป คือ เจตสิกและรูป

สฬายตนะ คือ จุดต่อให้เกิดการกระทบ ๖ ตำแหน่ง คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ

ผัสสะ คือ การกระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ

เวทนา คือ ความรู้สึก ด้วยตา ด้วยเสียง ด้วยกลิ่น ด้วยรส ด้วยกายสัมผัสต่าง ๆ ด้วยอารมณ์ ซึ่งมีอาการ ๓ อย่าง คือ รู้สึกสบาย รู้สึกบีบเค้น รู้สึกเฉย ๆ ไม่ทุกข์ ไม่สุข

ตัณหา คือ การแล่นไปด้วยความอยาก
ในรูป ในเสียง ในกลิ่น ในรส ในสัมผัสทางกาย ในการเสพในอารมณ์ ได้แก่ รูปตัณหา สัททตัณหา คันธตัณหา รสตัณหา โผฏฐัพพตัณหา ธัมมตัณหา

อุปาทาน คือ การยึดถือ หรือ ภาวะซึ่งเกาะอยู่
ยึดถืออยู่ ได้แก่ กามุปาทาน ทิฏฐปาทาน สีลพัตตุปาทาน อัตตวาทุปาทาน

ภพ คือ ภูมิที่อยู่ ได้แก่ กามภพ รูปภพ อรูปภพ

ชาติ คือ ความเกิด ความบังเกิดขึ้น ความหยั่งลงเกิด ความเกิดจำเพาะ ความปรากฎแห่งขันธ์ ความได้อายตนะครบในหมู่สัตว์นั้น ๆ ของเหล่านั้น ๆ ได้แก่
ชลาพุชะ คือ สัตว์ที่เกิดในครรภ์ ได้แก่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั้งหลาย
อัณฑชะ คือ สัตว์ที่เกิดในไข่ ได้แก่ สัตว์ปีก สัตว์เลื้อยคลานบางชนิด
สังเสทชะ คือ สัตว์ที่เกิดในเมือกในไคล เช่น แมลง
โอปปาติกะ คือ สัตว์ที่ผุดขึ้นทันใดไม่ต้องอาศัยที่ตั้ง เช่น เทวดา มาร พรหม สัตว์นรก เปรตและมนุษย์ในยุคแรกของวัฒนาการ

ชรา-มรณะ คือ ความแก่ ภาวะของความแก่ ความเสื่อมแห่งอายุ ความแก่หง่อมแห่งอินทรีย์ในหมู่สัตว์นั้น ๆ ของเหล่าสัตว์นั้น ๆนี้เรียกว่า ชรา, ความเคลื่อน ภาวะของความเคลื่อน ความทำลาย ความอันตรธาน มฤตยู ความตาย กาลกิริยา ความแตกแห่งขันธ์ ความทอดทิ้งให้เป็นซากศพ ความขาดแห่งชีวิตินทรีย์ จากหมู่สัตว์นั้น ๆ นี้เรียกว่า มรณะ





โดย สงเคราะห์ [19 มิ.ย. 2548 , 10:01:07 น.] ( IP = 202.183.132.231 : : )


  สลักธรรม 3

นิวรณ์ หมายถึง สิ่งที่กั้นจิตไม่ให้ก้าวหน้าในการปฏิบัติธรรม หรือทำความดี มี ๕ ประการคือ กามฉันทนิวรณ์ พยาปาทนิวรณ์ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจกุกกุจนิวรณ์ วิจิกิจฉานิวรณ์

กามฉันทนิวรณ์ คือ ความยินดีพอใจในกามคุณอารมณ์มี รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ที่มาเป็นอารมณ์ให้เรายินดี เพลิดเพลินไปกับอารมณ์นั้นๆ ทำให้เกิดโลภะอยากจะติดตามในอารมณ์นั้นๆต่อไป ย่อมทำให้ขัดขวางการทำสมาธิหรือทำกุศล

พยาปาทนิวรณ์ คือ ความโกรธที่ทำให้จิตใจเร่าร้อนเศร้าหมอง ไม่ยอมรับเหตุผลในความเป็นจริง

ถีนมิทธนิวรณ์ คือ ความหดหู่ท้อถอยจากอารมณ์ แม้ว่าอารมณ์นั้นจะดีขนาดไหน หากมีถึนมิทธะครอบงำแล้ว จะทำให้หมดไปจากเหตุแห่งการทำความดี

อุทธัจจกุกกุจจนิวรณ์ คือ ความฟุ้งซ่านรำคาญใจ ความฟุ้งซ่านนั้นเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นกับอกุศลจิต ส่วนกุกกุจจะเป็นความรำคาญใจที่เกิดขึ้นกับกุศลที่ยังไม่ได้ทำ และอกุศลที่ทำไปแล้ว

วิจิกิจฉานิวรณ์ คือ ความลังเลสงสัยในสิ่งที่ควรเชื่อมี ๘ ประการ เช่น สงสัยในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นต้น ว่ามีจริงหรือไม่ สำหรับการสงสัยในหัวข้อธรรมต่างๆ ไม่จัดเป็นวิจิกิจฉานิวรณ์ เป็นเพียงแต่การยกจิตขึ้นสู่อารมณ์และประคองอารมณ์ไว้ สภาวธรรมจริงนั้น ได้แก่ วิตก วิจารเจตสิกที่เกิดพร้อมกับจิต ถึงแม้ว่า เราจะเชื่อว่า พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ว่ามีจริง แต่การยอมรับความจริง ในธรรมชาติ สภาพธรรมที่เกิดขึ้นกับเรามีความทุกข์กายทุกข์ใจ เป็นต้น ย่อมทำให้เรามีความสงสัยเกิดขึ้นมาโดยขาดศรัทธาในพระรัตนตรัย วิจิกิจฉาเช่นนี้จัดเป็นนิวรณ์ เพราะไม่มีศรัทธาที่มั่นคงอย่างพระโสดาบันที่ท่านตัดวิจิกิจฉาได้เด็ดขาด ก็ด้วยอำนาจของโสดาปัตติมรรคจิตที่เป็นขั้นของพระอริยะ ทำให้มีความศรัทธาได้อย่างมั่นคง และรักษาศีล ๕ ได้อย่างบริสุทธิ์

โดย สงเคราะห์ [19 มิ.ย. 2548 , 10:07:06 น.] ( IP = 202.183.132.231 : : )


  สลักธรรม 4

อุปาทาน ๔ คือ กามุปาทาน ทิฏฐุปาทาน สีลัพพตุปาทาน และอัตตวาทุปาทาน

กามุปาทาน ความติดใจยึดมั่นในวัตถุกามทั้ง ๖ มี รูปารมณ์ เป็นต้น องค์ธรรมได้แก่ โลภเจตสิก

ทิฏฐุปาทาน ความติดใจยึดมั่นในการเห็นผิด มีนิยตมิจฉาทิฏฐิ ๓, มิจฉาทิฏฐิ ๖๒ และ อันตัคคาหิกทิฏฐิ ๑๐ องค์ธรรมได้แก่ ทิฏฐิเจตสิก ที่นอกจาก สีลัพพตทิฏฐิ และสักกายทิฏฐิ

สีลัพพตุปาทาน ความติดใจยึดมั่นในการปฏิบัติที่ผิด มีการปฏิบัติเยี่ยงโค และเยี่ยงสุนัข เป็นต้น องค์ธรรมได้แก่ สีลัพพตทิฏฐิ

อัตตวาทุปาทาน ความติดใจยึดมั่นในขันธ์ ๕ ของตน และทั้งของผู้อื่น ว่าเป็นตัวเป็นตน เป็นบุคคลเป็นเราเป็นเขา องค์ธรรมได้แก่ สักกายทิฏฐิ

โดย สงเคราะห์ [19 มิ.ย. 2548 , 10:12:14 น.] ( IP = 202.183.132.231 : : )


  สลักธรรม 5

แนะนำ :-
           อ่าน และค้นพระไตรปิฎก ๔๕ เล่ม
           พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
           พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/

           สารบัญประเภทธรรม
http://84000.org/tipitaka/dic/d_type_index.php?

           หมวดหนังสือธรรม
http://84000.org/tipitaka/book/

โดย ฐานาฐานะ [19 มิ.ย. 2548 , 19:18:15 น.] ( IP = 202.59.254.30 : : )


  สลักธรรม 6

ผมอยากทราบว่ากฎธรรมชาติข้อใดที่ชาวพุทธ ศรัทธามากที่สุด ที่ทำให้คนเราสามารถมีชีวิตอย่างมีความสุขในสังคม ถ้ายกตัวอย่างด้วยก็ดีครับ

โดย เณรน้อย [17 ก.ค. 2548 , 22:17:51 น.] ( IP = 203.114.112.159 : : )


  สลักธรรม 7

bed linens comforter cover king bedding dorm bedding twin xl orthopedic pillows cotton sheets contemporary bedding king size pillows bedding set travel neck pillow bedding stores.

โดย ashle - [3 พ.ค. 2554 , 07:39:02 น.] ( IP = 123.153.76.202 : : )


  สลักธรรม 8

watches replica replica watches rolex 5513 fake rolex watches for sale constellation omega replica omega fruitful.

โดย ava - [31 ธ.ค. 2554 , 13:54:14 น.] ( IP = 101.66.61.81 : : )


  สลักธรรม 9

watches on sale watches replica swiss watches breitling replica replica breitling, replica omega omega 3.

โดย giani - [23 ก.พ. 2555 , 09:42:29 น.] ( IP = 101.66.53.177 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org