ต้องการนิพพาน..ต้องรู้ถูก (๑๑)

---

ต้องการนิพพาน..ต้องรู้ถูก (๑๑) โยนิโสมนสิการ (ต่อ) ๖. ปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์ อันนี้ให้นำมาสังเกตตอนปฏิบัติว่า ใจของเราน้อมไปเพื่อพ้นทุกข์หรือเปล่า ไม่เช่นนั้นใจก็จะน้อมไปเพื่ออย่างอื่น เช่น ต้องการปัญญา เป็นต้น แม้แต่เพียงมีใจน้อมไปว่า การปฏิบัติคราวนี้แล้ว อย่างนี้ยังเป็นตัณหาเลย แท้จริงการปฏิบัติก็เพื่อการถอนออกจากทุกข์ ไม่ใช่การยึดถือไว้ แม้ธรรมที่เป็นกุศลก็ต้องละ ป่วยการกล่าวไปใยถึงธรรมที่เป็นอกุศล เพราะเป็นอันต้องละแน่ๆ อยู่แล้ว แม้กุศลก็ต้องละเหมือนกัน คำว่า ละกุศล ไม่ใช่หมายความว่าไม่เจริญกุศล ละกุศลก็คือ ไม่ให้ถือเป็นสาระ ไม่ใช่เมื่อเจริญกุศลแล้วเกิดความพอใจท่านอุปมาเหมือนเรือ เรือมีประโยชน์เพียงเพื่อช่วยเราละจากฝั่งนี้ข้ามไปสู่ฝั่งโน้นเท่านั้นเอง คนไปถึงฝั่งโน้นแล้วไม่มีใครเห็นสาระของเรือหรือแพ ยิ่งไปกว่านั้นคือ เมื่อไปถึงฝั่งโน้นแล้ว คงไม่มีใครชื่นชม ลูบๆ คลำๆ เรืออยู่ แล้วแบกเรือไปไหนต่อไหน ศีล สมาธิ ปัญญาก็เหมือนกัน จำต้องเจริญให้เกิดขึ้นก็เพื่อประโยชน์แก่การละจากฝั่งนี้ คือ ทุกข์ ข้ามน้ำ คือตัณหาไปสู่ฝั่งโน้นคือ พระนิพพานได้เท่านั้น ดังนั้น การที่เรายังชื่นชมกับกุศลอยู่ โดยเห็นว่าเป็นสาระเป็นสิ่งประเสริฐสูงยิ่งอย่างนี้แล้ว จะพ้นทุกข์ไม่ได้ ความต้องการนั้นเป็นตัณหา โดยเหตุนี้ก็ต้องมีโยนิโสมนสิการ ซึ่งผู้ปฏิบัติยังขาดกันอยู่มาก

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [18 ก.ค. 2548 , 00:28:51 น.] ( IP = 202.183.134.91 : : )

สลักธรรม 1 ๗. การที่จะพ้นทุกข์ การที่จะพ้นทุกข์ได้หรือไม่ขึ้นอยู่กับจิตใจ ต้องมีจิตใจน้อมไปเพื่อความพ้นทุกข์ ตั้งแต่ก่อนที่จะไปปฏิบัติ นี่แหละบทบาทของตัณหา คราวนี้ทำอย่างไรจึงจะทำให้ใจน้อมไปสู่ความพ้นทุกข์อยู่เรื่อยๆ ก็ต้องทำใจให้น้อมไปอยู่เสมอ แม้จะยังไม่ไปปฏิบัติก็ต้องน้อมใจอยู่เรื่อยๆ ไม่ใช่ไปใส่ใจตอนก่อนไปปฏิบัติเท่านั้น

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [18 ก.ค. 2548 , 00:29:16 น.] ( IP = 202.183.134.91 : : )

สลักธรรม 2 ๘. การเปลี่ยนอิริยาบถ การเปลี่ยนอิริยาบถมีได้ ๒ ประการ เปลี่ยนเพราะมีทุกข์ กับเปลี่ยนเพราะมีความจำเป็นบางอย่าง เปลี่ยนเพราะความไม่สะดวก เช่น นั่งอยู่ตอนแรกไม่เป็นไร แต่ต่อมาแดดร้อนหรือนั่งแล้วง่วงก็เปลี่ยนได้ หรือขณะอยู่ในอิริยาบถเดิน ตอนแรกไม่ได้สังเกตว่าต้นมะม่วงมีลูก แต่พอไปเห็นลูกมะม่วง ตาก็คอยจะไปดู อย่างนี้ก็เปลี่ยนได้หรือขณะใช้อิริยาบถใหญ่อยู่ ยังไม่ปวดเมื่อย แต่จำเป็นต้องเปลี่ยน เนื่องจากมีเสียงมารบกวนบ้าง ปิ่นโตมาส่งบ้าง กระหายน้ำบ้าง ปวดหนัก ปวดเบาบ้างเช่นนี้ ก็ต้องมีโยนิโสมนสิการเหมือนกัน ดังนั้นการเปลี่ยนอิริยาบถเพราะความจำเป็นบางอย่าง เช่น การรับประทานอาหารหรือการอาบน้ำ ซึ่งเป็นอิริยาบถที่จำเป็นโดยมิได้เกิดจากการปวดเมื่อย เช่น จำเป็นต้องรับประทานอาหาร หรือจำเป็นต้องอาบน้ำ จะต้องมีโยนิโสมนสิการอย่างไร

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [18 ก.ค. 2548 , 00:29:32 น.] ( IP = 202.183.134.91 : : )

สลักธรรม 3 ๙. การเปลี่ยนอิริยาบถตามความจำเป็นกับความต้องการต่างกันอย่างไร การเปลี่ยนอิริยาบถตามความจำเป็นกับตามความต้องการต่างกัน ตรงความรู้สึก ถ้าเปลี่ยนตามความต้องการคือ อยากเปลี่ยน อยากให้ทุกข์หาย ทุกข์เกิดขึ้นแล้วก็อยากเปลี่ยน ถ้าเปลี่ยนตามความจำเป็น คือต้องดูก่อนว่า จำเป็นหรือไม่ ถ้าจำเป็นจึงเปลี่ยน...ต้องรู้เหตุผลเสียก่อน คือใส่ใจในทุกข์ตรงนั้นเสียก่อน คือดูทุกข์ตรงนั้นเสียก่อน จึงจะเป็นโยนิโสมนสิการ ถ้าเป็นการนึกละก็ทิ้งทุกข์เสียแล้ว เพียงแต่คิดว่าเป็นการแก้ทุกข์ แสดงว่ายังไม่มีโยนิโสมนสิการ โยนิโสมนสิการจะต้องใส่ใจทุกข์ ใส่ใจทุกข์คือ ต้องดูว่าทุกข์อะไร ทุกข์เกิดตรงไหน ถ้าใส่ใจทุกข์ ทุกอย่างจะกันได้หมด ต่อไปก็สำรวมในอาการนั้นไป เพราะการสำรวมเป็นเรื่องของสติ พอสติเกิดขึ้นก็ไม่หลงลืม ก็มีสติตามไป การเปลี่ยนอิริยาบถจะเปลี่ยนไปในอิริยาบถใดจึงจะถูก การเปลี่ยนอิริยาบถนั้น จะเปลี่ยนเป็นอิริยาบถใดก็ได้ อิริยาบถใดที่แก้เมื่อยได้ก็ใช้ได้ ไม่ต้องลังเลว่าจะยืนดีหรือจะนั่งดี เพราะต้องรู้ตัวของตัวเองว่าจะแก้อย่างไร แก้ตรงไหนทุกข์จะรายงานเอง ไม่ใช่ต้องไปจัดแจงเอา

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [18 ก.ค. 2548 , 00:29:50 น.] ( IP = 202.183.134.91 : : )

สลักธรรม 4 เราต้องรู้ทุกข์และติดตามทุกข์ตลอดเวลา ส่วนมากไม่ค่อยกำหนดรู้ทุกข์ ทิ้งทุกข์เสียเป็นส่วนมาก ไม่ได้ติดตามดูทุกข์ เพราะดูแล้วไม่สบายใจ ความจริงจะพ้นจากทุกข์ก็ต้องดูทุกข์ เพราะดูทุกข์แล้วละตัณหา ตัณหาอาศัยไม่ได้เลย ตัณหาไม่ชอบทุกข์ ตัณหาอยากได้แต่ความสุข ถ้าจะพ้นจากวัฏฏะก็ต้องละตัณหา ต้องกำหนดทุกข์ ทุกข์เป็นสิ่งสำคัญในการปฏิบัติ ยิ่งเห็นทุกข์มากเท่าไร ก็ยิ่งเสนอความจริงให้ปัญญามากเท่านั้น ปัญญาไม่ได้รู้ของดี ปัญญารู้แต่ของไม่ดีคือทุกข์ ทุกข์มีมากมายเกลื่อนกล่น เต็มไปด้วยทุกข์ ขอให้คอยดูทุกข์เถิด แล้วตัณหาจะไม่เกิด ตัณหาไม่เกิดก็สร้างขันธ์ไม่ได้ เพราะปัญญาคอยรู้ทุกข์ ดังนั้น ถ้าจะเปลี่ยนไปในอิริยาบถใด ทุกข์นั้นจะรายงานเองว่า จะเดิน หรือจะนั่ง หรือจะนอน หรือยังคงอยู่ท่าเดิมแต่ขยับเสียหน่อย การเปลี่ยนอิริยาบถ ต้องทำความรู้สึกว่าเปลี่ยนเพื่อแก้ทุกข์ ไม่ใช่เปลี่ยนให้เกิดความสบาย ก็จะทำให้รู้ถูกมีสติมีปัญญา ไม่ควรตั้งใจไว้ก่อน ว่าจะยืนแก้ทุกข์หรือเดินแก้ทุกข์ คือไม่ควรมีความตั้งใจไว้ก่อนว่าจะเป็นผู้มีโยนิโสมนสิการในการใช้อิริยาบถ ผิดกับกุศลธรรมดาทั่วๆ ไป ต้องตั้งใจทั้งนั้น ต้องจัดแจงต้องปรุงแต่งมาก แต่ในการปฏิบัติวิปัสสนาไม่ใช่อย่างนั้น ต้องกำหนดอิริยาบถไปตามความเป็นจริงที่มีอยู่ขณะนั้นเท่านั้น อย่าคะเนตั้งใจว่ามาปฏิบัติคราวนี้อย่างนี้ คราวต่อไปต้องให้ดีกว่านี้ เช่นนี้ไม่ได้อีกเพราะมีตัณหาหนุนหลังให้เป็นความหวัง สรุป ไมีมีอะไรที่จะไปกะเกณฑ์ล่วงหน้า เมื่อวาระนั้นจริงๆ มาถึง ก็เอาความเข้าใจไปใช้ตอนนั้น ไม่ต้องมีความตั้งใจไว้ก่อน พอถึงเวลา สัญญาความทรงจำที่ได้ศึกษาเล่าเรียนมาจะเข้ามาเอง หลักสำคัญในการปฏิบัติ ควรทำอะไรทีละอย่าง อย่าทำอะไรหลายๆ อย่างวุ่นวายไปหมด จะไม่มีการสำรวม สติที่จะคอยตามดู ตามรู้ก็จะไม่มี เพราะความวุ่นวายจัดแจงไปหมดแล้ว

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [18 ก.ค. 2548 , 00:30:07 น.] ( IP = 202.183.134.91 : : )

สลักธรรม 5 ๑๐. การโยนิโสมนสิการในอิริยาบถใหญ่และในอิริยาบถย่อย การโยนิโสมนสิการในอิริยาบถใหญ่ และอิริยาบถย่อยต้องมีด้วยกันทั้งนั้น ทุกข์ของอิริยาบถใหญ่ คือปวดเมื่อย ทุกข์ของอิริยาบถย่อยมีมากมายนานาชนิด การเปลี่ยนระหว่างอิริยาบถใหญ่ด้วยกัน ก็ต้องมีอิริยาบถย่อย อย่างนั่งอยู่จะลุกขึ้นเดินก็ต้องมีอิริยาบถย่อยหรือนอนอยู่จะพลิกตัวก็ต้องมีอิริยาบถย่อย แต่ก็มีอิริยาบถย่อยที่ไม่เนื่องกับอิริยาบถใหญ่ก็มี เช่น การรับประทานอาหาร การอาบน้ำ ถ้าเป็นอิริยาบถย่อยระหว่างอิริยาบถใหญ่ ก็ไม่ต้องทำอะไร ให้สำรวมไปก็จะรู้อิริยาบถย่อย เช่น นั่งแล้วจะไปเดิน อิริยาบถย่อยระหว่างอิริยาบถนั่งก่อนที่จะเป็นอิริยาบถเดินก็เพียงให้สำรวมในอิริยาบถย่อยนั้นก็พอ ตอนที่ผ่านมาอ่านที่นี่ http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=7606 โปรดติดตามตอนต่อไปครับ

โดย พี่เณร..นำมาฝาก [18 ก.ค. 2548 , 00:30:38 น.] ( IP = 202.183.134.91 : : )

สลักธรรม 6 มาติดตามในตอนเช้า สมองยังปลอดโปร่งพร้อมจะรับสิ่งที่ดีๆ เป็นประโยชน์อย่างยิ่งค่ะ และยังได้รู้จักกับกิเลสแบบละอียดที่แฝงอยู่ในความคิดที่ไม่เท่าทันความจริง การละกุศล จึงได้ความหมายที่ชัดเจนยิ่งขึ้น และยังไงการรู้จักทุกข์เป็นความสำคัญอย่างยิ่งค่ะ ขอบพระคุณเป็นอย่างสูงค่ะพี่เณร

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [18 ก.ค. 2548 , 07:21:22 น.] ( IP = 202.28.181.9 : : 10.6.129.65 )

สลักธรรม 7 กราบระลึกถึงพระคุณท่านครับ ยังติดตามเก็บกอบความรู้เสมอครับ โดยเฉพาะศึกษาให้เข้าใจเรื่องทุกข์ และพิจรณาแง่มุมของทุกข์มาที่ท่านสอนครับ เพราะเรื่องทุกข์เป็นเรื่องใหญ่สำคัญด้วยยิ่งในชีวิตครับ ไม่รู้ทุกข์จะพ้นทุกข์ไม่ได้เลย

โดย ทับตะวัน [18 ก.ค. 2548 , 09:45:13 น.] ( IP = 61.91.115.50 : : )

สลักธรรม 8 แม้แต่กุศล ก็ไม่ถือเป็นสาระ มีการยกตัวอย่างเปรียบเทียบกับเรือข้ามฝาก เข้าใจได้ชัดเจนมากค่ะ ว่าอย่างไรที่เรียกว่า..ถือเป็นสาระ และการโยนิโสมนสิการในอิริยาบทใหญ่และอิริยาบทย่อย ก็ชัดเจนค่ะ อ่านแล้วทำให้ระลึกคิดถึงท่านพระครูศรีโชติญาณมากๆๆค่ะ ขอกราบคารวะและน้อมอุทิศกุศลที่เพียรกระทำมาเป็นเครื่องสักการะแด่ท่านพระคุรูศรีโชติญาณค่ะ

โดย พี่ดา [18 ก.ค. 2548 , 09:46:58 น.] ( IP = 61.91.197.152 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด