คำศัพท์ประจำวันที่ 25 ธค. 44

---

เมื่อคืนหนาวกันไหมค่ะแต่ที่บ้านของน้องเล็กหนาวมากเลยค่ะ ดูแลสุขภาพกันด้วยนะค่ะจะได้มีสุขภาพที่ดีพร้อมที่จะเรียนธรรมและทำกุศลต่อไปค่ะ อินทรีย์ หมายถึง ความเป็นผู้ปกครอง ซึ่งสามารถทำให้สภาพธรรมที่เกิดขึ้นพร้อมกันกับตนนั้นต้องเป็นไปตามอำนาจปกครองของตน แต่ความปกครองนั้นย่อมปกครองได้เฉพาะงานตามหน้าที่ของตนเท่านั้น ไม่ก้าวก่ายไปในหน้าที่การงานของผู้อื่น ธรรมที่เป็นอินทรีย์มีอุปมาเหมือนรัฐมนตรี อินทรีย์มี ๒๒ ประเภท คือ ๑. จักขุนทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรับรู้รูปารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ จักขุปสาทรูป ๒. โสตินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรับรู้สัททารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ โสตปสาทรูป ๓. ฆานินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรับรู้คันธารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ ฆานปสาทรูป ๔. ชิวหินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรับรู้รสารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ ชิวหาปสาทรูป ๕. กายินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรับรู้โผฏฐัพพารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ กายปสาทรูป ๖. อิตถินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในความเป็นหญิง องค์ธรรมได้แก่ อิตถีภาวรูป ๗. ปุริสินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในความเป็นชาย องค์ธรรมได้แก่ ปุริสภาวรูป ๘. ชีวิตินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรักษารูปนาม องค์ธรรมได้แก่ ชีวิตรูป และชีวิตินทรีย์เจตสิก ๙. มนินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรับรู้อารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ จิตทั้งหมด ๑๐. สุขินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการเสวยความสุขกาย องค์ธรรมได้แก่ เวทนาเจตสิก ที่ในสุขสหคตกายวิญญาณจิต ๑ ๑๑. ทุกขินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการเสวยความทุกข์กาย องค์ธรรมได้แก่ เวทนาเจตสิก ที่ในทุกขสหคตกายวิญญาณจิต ๑ ๑๒. โสมนัสสินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการเสวยความสุขใจ องค์ธรรมได้แก่ เวทนาเจตสิก ที่ในโสมนัสสหคตจิต ๖๒ ๑๓. โทมนัสสินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการเสวยความทุกข์ใจ องค์ธรรมได้แก่ เวทนาเจตสิก ที่ในโทสมูลจิต ๒ ๑๔. อุเปกขินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการเสวยอารมณ์เป็นกลาง องค์ธรรมได้แก่ เวทนาเจตสิกที่ในอุเบกขาสหคตจิต ๕๕ ๑๕. สัทธินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในความเชื่อต่อสิ่งที่ควรเชื่อ องค์ธรรมได้แก่ สัทธาเจตสิกที่ในโสภณจิต ๙๑ ๑๖. วิริยินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในความเพียรต่ออารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ วิริยเจตสิก ที่ในวิริยสัมปยุตจิต ๑๐๕ ๑๗. สตินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการระลึกชอบ องค์ธรรมได้แก่ สติเจตสิกที่ในโสภณจิต ๙๑ ๑๘. สมาธินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการตั้งใจมั่นในอารมณ์ องค์ธรรมได้แก่ เอกัคคตาเจตสิก ที่ในจิต ๗๒ (เว้นอวิริยจิต ๑๖, วิจิกิจฉาสัมปยุตจิต ๑) ๑๙. ปัญญินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการตามรู้ความเป็นจริง องค์ธรรมได้แก่ ปัญญาเจตสิก ที่ในญาณสัมปยุต ๔๗ หรือ ๗๙ ๒๐. อนัญญาตัญญัสสามิตินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรู้แจ้งอริยสัจ ๔ ที่ตนยังไม่เคยรู้ องค์ธรรมได้แก่ ปัญญาเจตสิก ที่ในโสดาปัตติมัคจิต ๑ ๒๑. อัญญินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรู้แจ้งอริยสัจ ๔ ที่ตนเคยรู้ องค์ธรรมได้แก่ ปัญญาเจตสิก ที่ในมัคคจิตเบื้องบน ๓ และผลจิตเบื้องต่ำ ๓ ๒๒. อัญญาตาวินทรีย์ คือ ธรรมชาติที่เป็นผู้ปกครองในการรู้แจ้งอริยสัจ ๔ สิ้นสุดแส้ว องค์ธรรมได้แก่ ปัญญาเจตสิก ที่ในอรหัตตผลจิต ๑ บ๊าย บาย ค่ะ ต้องไปรับลูกที่โรงเรียนแล้วค่ะ

โดย น้องเล็กของพี่ดอกแก้วค่ะ [25 ธ.ค. 2544 , 15:22:22 น.] ( IP = 203.155.71.37 : : )

สลักธรรม 1 ขออนุโมทนากับน้องเล็กของพี่ดอกแก้วค่ะ ได้อ่านอินทรีย์ ๒๒ ครบหมดทุกข้อ พร้อมคำอธิบายและองค์ธรรม ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย ฟ้ามุ่ย [25 ธ.ค. 2544 , 21:41:03 น.] ( IP = 203.146.235.79 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด