เห็นเพียงสักครั้งหนึ่ง.…ตอนที่ ๔.

---

ความเดิมในตอนที่ ๓. http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=7806 เห็นเพียงสักครั้งหนึ่ง. ตอนที่ ๔ เหตุให้เกิดการเห็นหรือจักขุวิญญาณ ประกอบด้วย ๔ อย่าง คือ รูปารมณ์ --- จักขุปสาท --- แสงสว่าง --- มนสิการ(ปัญจทวาราวัชชนจิต) ปัญจทวาราวัชชนจิต เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ ด้วยอำนาจของปัจจัย ๕ ปัจจัย คือ ๑. อนันตรปัจจัย ๒. สมนันตรปัจจัย ๓. อนันตรูปนิสสยปัจจัย ๔. นัตถิปัจจัย ๕. วิคตปัจจัย ปัจจุบันรูปารมณ์ เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ ด้วยอำนาจของปัจจัย ๔ ปัจจัย คือ ๑. อารัมมณปัจจัย ๒. อารัมมณปุเรชาตปัจจัย ๓. อารัมมณปุเรชาตัตถิปัจจัย ๔. อารัมมณปุเรชาตอวิคตปัจจัย รวมเป็น ๙ ปัจจัยแล้วนะคะ

โดย ภ.ญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [1 ก.ย. 2548 , 11:10:24 น.] ( IP = 61.91.198.91 : : )

สลักธรรม 1 ต่อไปจะมาพิจารณา จักขุปสาท วัตถุที่เป็นที่อาศัยแก่จิตเจตสิก มี ๖ คือ ปัญจวัตถุ (จักขุปสาท โสตปสาท ฆานปสาท ชิวหาปสาท กายปสาท ) และหทยวัตถุ เป็นปัจจัยให้แก่นามคือจิตเจตสิกนั้นต้องเป็นวัตถุที่เกิดก่อนและตั้งอยู่เป็นฐีติปัตตะ กรณีนี้ กล่าวถึงจักขุปสาท ซึ่งต้องเป็น มัชฌิมายุกจักขุปสาท ซึ่งหมายถึง จักขุปสาทที่เกิดขึ้นพร้อมรูปารมณ์ที่อตีตภวังค์ และจะดับลงพร้อมกับรูปารมณ์ที่เข้ามาในวิถีจิตพอดี เป็นรูปที่มีอายุเท่ากับรูปารมณ์ มัชฌิมจักขุปสาทจึงเป็นรูปที่เกิดขึ้นก่อนจักขุวิญญาณ และยังคงตั้งอยู่ เป็นปัจจัยช่วยอุดหนุนให้จักขุวิญญาณเกิดขึ้นภายหลัง จึงเห็นได้ว่า ขณะที่จักขุปสาท ซึ่งเป็นวัตถุ ที่เกิดก่อน เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ จักขุปสาท นั้นยังคงตั้งอยู่ ไม่ดับไป ดังนั้นปัจจัยที่จะเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยจะต้องเป็นปัจจัยที่เกี่ยวกับวัตถุ ซึ่งเกิดก่อนเป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่นามคือจิตเจตสิกที่เกิดทีหลัง ซึ่งได้แก่ปัจจัยที่อยู่ใน วัตถุปุเรชาตชาติ ซึ่งมี ๖ ปัจจัย เท่านั้น

โดย ภ.ญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [1 ก.ย. 2548 , 11:16:27 น.] ( IP = 61.91.198.91 : : )

สลักธรรม 2 ปัจจัยที่เป็น วัตถุปุเรชาตชาติ มี ๖ ปัจจัย คือ ๑) วัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย (วัตถุ+ ปุเรชาต + นิสสย) วัตถุที่เกิดขึ้นก่อนเป็นปัจจัยธรรม และเป็นที่อาศัยให้ผลธรรมเกิด วัตถุ หมายถึง เป็นที่ตั้งให้ผลธรรมหรือปัจจยุปบันธรรมเกิด ปุเรชาต หมายถึง เกิดขึ้นก่อนปัจจยุปบัน นิสสย หมายถึง เป็นที่อาศัยของปัจจยุปบัน ๒) วัตถุปุเรชาตปัจจัย (วัตถุ+ ปุเรชาต) วัตถุที่เกิดขึ้นก่อนเป็นปัจจัยธรรมให้ผลธรรมเกิด ๓) วัตถุปุเรชาตินทริยปัจจัย (วัตถุ+ ปุเรชาต + อินทรีย์) วัตถุที่เกิดขึ้นก่อนและเป็นอินทรีย์เป็นปัจจัยธรรมให้ผลธรรมเกิด ๔) วัตถุปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย (วัตถุ+ ปุเรชาต + วิปปยุต) วัตถุที่เกิดขึ้นก่อนเป็นรูปเป็นปัจจัยธรรมให้ผลธรรมซึ่งเป็นนามธรรมเกิด ๕) วัตถุปุเรชาตัตถิปัจจัย (วัตถุ+ ปุเรชาต + อัตถิ) วัตถุที่เกิดขึ้นก่อนเป็นปัจจัยธรรมให้ผลธรรมเกิดนั้นยังคงตั้งอยู่ไม่ดับไป ๖) วัตถุปุเรชาตอวิคตปัจจัย (วัตถุ + ปุเรชาต + อวิคต) วัตถุที่เกิดขึ้นก่อนเป็นปัจจัยธรรมให้ผลธรรมเกิดนั้นยังไม่ปราศจากไป

โดย ภ.ญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [1 ก.ย. 2548 , 11:18:19 น.] ( IP = 61.91.198.91 : : )

สลักธรรม 3 หลักการในการพิจารณาอย่างง่ายๆ ว่าปัจจัยใดที่จะเกิดร่วมด้วย ก็คือ จะสังเกตได้ว่าในวัตถุปุเรชาตชาติ ปัจจัยต่างๆ ทั้ง ๖ เหล่านี้ แบ่งออกได้เป็น ๒ กลุ่ม ดังนี้ ๑. วัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย, วัตถุปุเรชาตปัจจัย, วัตถุปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย, วัตถุปุเรชาตัตถิปัจจัย, วัตถุปุเรชาตอวิคตปัจจัย ปัจจัยทั้ง ๕ นี้ จะเกิดพร้อมกันเสมอ ๒. วัตถุปุเรชาตินทริยปัจจัย ถ้าปัจจัยนั้นเป็นอินทรีย์ด้วย คือเป็นปัญจวัตถุ (จักขุปสาท โสตปสาท ฆานปสาท ชิวหาปสาท กายปสาท ) ปัจจัยนี้ก็จะเกิดร่วมด้วย ดังนั้น เมื่อปัจจัยเป็นหทยวัตถุ จะได้อำนาจปัจจัย ๕ (ข้อที่ ๑.) เมื่อปัจจัยเป็นปัญจวัตถุ จะได้อำนาจปัจจัยทั้ง ๖ (ข้อที่ ๑.+ ข้อที่ ๒.) มาฝึกสมองคิดกันหน่อยนะคะ ถามว่า... จักขุปสาท เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ ด้วยอำนาจของปัจจัยกี่ปัจจัย อะไรบ้างค่ะ ? ..ยังมีต่อในตอนที่ ๕ ค่ะ ..

โดย ภ.ญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [1 ก.ย. 2548 , 11:19:41 น.] ( IP = 61.91.198.91 : : )

สลักธรรม 4 มาติดตามอ่านต่อค่ะ ขอบคุณพี่ดามากค่ะ จักขุปสาท เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ ด้วยอำนาจของปัจจัย ๖ ปัจจัย คือ ๑) วัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย คือ จักขุปสาท เกิดขึ้นก่อน และเป็นที่อาศัยแก่จักขุวิญญาณ ๒) วัตถุปุเรชาตปัจจัย คือ จักขุปสาท เกิดขึ้นก่อน จักขุวิญญาณ ๓) วัตถุปุเรชาตินทริยปัจจัย คือ จักขุปสาท (เป็นอินทริย์ ที่มีความเป็นใหญ่ในการเห็น) เกิดขึ้นก่อน จักขุวิญญาณ ๔) วัตถุปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย คือ จักขุปสาท(รูป) เป็นปัจจัยให้เกิด จักขุวิญญาณ(นาม) ๕) วัตถุปุเรชาตัตถิปัจจัย คือ จักขุปสาท เกิดขึ้นก่อน จักขุวิญญาณ และจักขุปสาทยังคงตั้งอยู่ ไม่ดับไป ๖) วัตถุปุเรชาตอวิคตปัจจัย จักขุปสาท เกิดขึ้นก่อน จักขุวิญญาณ และจักขุปสาทยังไม่ปราศจากไป

โดย เซิ่น [1 ก.ย. 2548 , 12:58:51 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 5 มาร่วมชื่นชมและอนุโมทนากับผลงานพี่ดานะคะ เยี่ยมยอด... และอนุโมทนากับน้องเซิ่นที่ร่วมคำตอบค่ะ พี่อุ๊ก็เลยทำกุศลฝ่ายอนุโมทนาก่อนนะคะ

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [1 ก.ย. 2548 , 15:46:22 น.] ( IP = 202.28.181.9 : : 10.6.129.64 )

สลักธรรม 6 มาเกาะติดชิดธรรมต่อครับพี่ดา พี่ดา ถามว่า... จักขุปสาท เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ ด้วยอำนาจของปัจจัยกี่ปัจจัย อะไรบ้างค่ะ ? พี่เณรขอตอบด้วยนะคราวนี้ว่า... จักขุปสาท ซึ่งเป็นวัตถุ ที่เกิดก่อน เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ จักขุปสาท นั้นยังคงตั้งอยู่ ไม่ดับไป ..ดังนั้นปัจจัยที่จะเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยจะต้องเป็นปัจจัยที่เกี่ยวกับวัตถุ ซึ่งเกิดก่อนเป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่นามคือจิตเจตสิกที่เกิดทีหลัง ซึ่งได้แก่ปัจจัยที่อยู่ใน วัตถุปุเรชาตชาติ ซึ่งมี ๖ ปัจจัย เท่านั้นครับผม..คือ วัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย วัตถุปุเรชาตปัจจัย วัตถุปุเรชาตินทริยปัจจัย วัตถุปุเรชาตัตถิปัจจัย วัตถุปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย วัตถุปุเรชาตัตถิปัจจัย วัตถุปุเรชาตอวิคตปัจจัย

โดย พี่เณร [2 ก.ย. 2548 , 07:39:08 น.] ( IP = 58.8.43.109 : : )

สลักธรรม 7 อนุโมทนาค่ะ ไม่ยากเลยใช่ไหมค่ะ ตอบถูกกันทุกท่าน เฉลย... จักขุปสาท เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่จักขุวิญญาณ ด้วยอำนาจของปัจจัย ๖ ปัจจัย คือ ๑.วัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย..... จักขุปสาทต้องเกิดก่อนและเป็นที่อาศัยให้เกิดจักขุวิญญาณ ๒.วัตถุปุเรชาตปัจจัย.............  จักขุปสาทต้องเกิดก่อนเป็นปัจจัยให้เกิดจักขุวิญญาณ ๓.วัตถุปุเรชาตินทริยปัจจัย.....  จักขุปสาทที่เกิดก่อนเป็นใหญ่ (จักขุนทรีย์) เป็นปัจจัยให้เกิดจักขุวิญญาณ ๔.วัตถุปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย... จักขุปสาทที่เกิดก่อนเป็นรูปเป็นปัจจัยให้เกิดจักขุวิญญาณซึ่งเป็นนาม ๕.วัตถุปุเรชาตัตถิปัจจัย.........  จักขุปสาทที่เกิดก่อนและยังคงตั้งอยู่ ๖.วัตถุปุเรชาตอวิคตปัจจัย...... จักขุปสาทที่เกิดก่อน ยังคงตั้งอยู่ ยังไม่ปราศจากไป

โดย พี่ดา [2 ก.ย. 2548 , 11:12:31 น.] ( IP = 61.91.198.78 : : )

สลักธรรม 8 อิอิ..แอบมาที่หลัง อนุโมทนาทุกท่านค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [2 ก.ย. 2548 , 12:55:52 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 9 มาศึกษาเรื่องปัจจัยในครั้งนี้ รู้สึกว่าไม่ยากอย่างที่พี่ดาบอกค่ะ เพราะพี่ดาแยกแยะปัจจัยออกเป็นหมวด เป็นกลุ่ม ทำให้สามารถพิจารณาได้เองโดยอาศัยความเข้าใจ และยังมีภาพวิถีจิตที่ทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้นด้วยค่ะ ขอบคุณพี่ดามากๆเลยค่ะ

โดย ธัญธร [3 ก.ย. 2548 , 15:33:31 น.] ( IP = 203.113.71.168 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด