แสงสว่างของชีวิต (๙)

---

ธรรมะที่ท่านจะได้ศึกษาต่อไปนี้ เป็นพระอภิธรรมมัตถสังคหะ ดังนั้นจึงมิได้เป็นชื่อคัมภีร์ใดคัมภีร์หนึ่งใน ๗ คัมภีร์ ดังที่กล่าวมาแล้ว พระอภิธรรมมัตถสังคหะที่ท่านจะได้ศึกษานี้ เป็นคัมภีร์ที่รวบรวมพระอภิธรรมทั้ง ๗ คัมภีร์นั้นอีกทีหนึ่ง เพราะในพระอภิธรรมทั้ง ๗ คัมภีร์ มีเนื้อความที่แสนยาก ซับซ้อนเป็นอย่างยิ่ง ผู้ใดมิได้เริ่มต้นสร้างพื้นฐานโดยศึกษาจากพระอภิธรรมมัตถสังคหะให้มีความเข้าใจดีเสียก่อนแล้ว ก็จะไม่อาจศึกษาคัมภีร์ทั้ง ๗ นั้นได้เลยแม้แต่คัมภีร์เดียว พระอภิธรรมมัตถสังคหะ พระอนุรุทธาจารย์ ท่านเป็นชาวเมืองกาวิลกัญจิอยู่ในแคว้นมัทราฐ ทางภาคใต้ของประเทศอินเดีย ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญแตกฉานในพระอภิธรรม เป็นผู้รจนาพระอภิธรรมมัตถสังคหะนี้ขึ้น เมื่อประมาณพุทธศักราช ๙๐๐

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [26 ต.ค. 2548 , 09:44:02 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 ถ้าเราไม่ได้พระคันถรจนาจารย์ผู้นี้แล้ว การศึกษาพระอภิธรรมก็แทบว่าจะเป็นไปไม่ได้เลย ท่านได้รวบรวมพระอภิธรรมทั้ง ๗ คัมภีร์ ซึ่งละเอียดประณีตนั้นออกมาโดยย่อแล้วตั้งชื่อว่าพระอภิธรรมมัตถสังคหะ ซึ่งมีอยู่ ๙ ปริจเฉทด้วยกัน เพื่อประโยชน์สำหรับอนุชนจะได้ศึกษากันง่ายขึ้น โดยได้อาศัยบาลี อรรถกถา ฎีกา และอนุฎีกา เป็นหลัก นับว่าเป็นพระคุณแก่นักศึกษารุ่นต่อมาเป็นอันมาก ผู้ศึกษามีความรู้ในอภิธรรมมัตถสังคหะนี้ดีแล้ว ก็จะได้ใช้เป็นพื้นฐานหรือเป็นบันไดก้าวขึ้นไปสู่พระอภิธรรมทั้ง ๗ คัมภีร์นั้นต่อไป อภิธรรมมูลนิธิได้ดำเนินการอยู่ คือ เวลานี้มีการบรรยายพระอภิธรรมมัตถสังคหะ และบรรยายพระอภิธรรมทั้ง ๗ คัมภีร์ด้วย

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [26 ต.ค. 2548 , 09:45:52 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 2 คัมภีร์พระอภิธรรมมัตถสังคหะนี้ จะปรากฏอยู่ท่ามกลางประชาชนจำนวนมากเสมอ ตามวัดวาอารามที่มีการฌาปนกิจศพ เมื่อผู้ใดผู้หนึ่งถึงแก่กรรมลม เราเรียกกันว่าสวดพระอภิธรรม ประชาชนถือว่าเป็นคัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ในพระพุทธศาสนา ใครสวดแล้วได้บุญมาก แต่ก็สวดเป็นภาษาบาลีอยู่เช่นนี้นานนับร้อย ๆ ปี ถึงแม้มีผู้ใดแปลแล้วถ่ายทอดออกมาเป็นภาษาไทยให้อ่านได้ง่ายสำหรับประชาชนจะได้ใช้ศึกษายังไม่มี ทั้งนี้ก็เพราะพระอภิธรรมนี้มีข้อความละเอียดและสุขุมคัมภีรภาพยิ่งนัก ศัพท์ภาษาบาลีบางทีก็จะแปลไปตรง ๆ ไม่ได้ เช่นคำว่า “ชีวิต” ซึ่งแปลว่าอายุหรือความเป็นอยู่ แต่อธิบายตามแนวของพระอภิธรรมแล้ว คำว่าชีวิตจำเป็นต้องใช้เวลาไม่ต่ำกว่า ๑ ชั่วโมง ท่านนักศึกษาจึงจะเข้าใจดี

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [26 ต.ค. 2548 , 09:47:25 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 3 ด้วยเหตุนี้จึงมีผู้มีความเข้าใจในพระอภิธรรมเป็นจำนวนน้อย นอกจากนี้พระอภิธรรมยังประกอบไปด้วยตัวเลขเป็นอันมาก ประชาชนส่วนใหญ่ก็ได้แต่ฟังพระท่านสวดเพื่อเอาบุญเท่านั้น ความเข้าใจดีมีไม่มาก หรือไม่มีเลย แล้วหลายท่านก็กล่าวหาว่าพระอภิธรรมนั้นไม่ใช่พุทธพจน์ เป็นธรรมที่ไม่จำเป็นต้องศึกษา เป็นธรรมที่กล่าวแต่ทฤษฎีไม่มีภาคปฏิบัติ และเป็นธรรมที่เอาไว้สนทนาโต้ตอบปัญหาต่าง ๆ กัน เพื่อความสนุกสนานพอสมควรแล้ว ก็จะพบว่า พระอภิธรรมนั้นเป็นพุทธพจน์ มีทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติมากมาย และไม่มีผู้ใดอาจชี้ลงไปได้ว่า ตรงไหนแห่งใดที่ไม่ใช่พุทธพจน์ เพราะไม่ว่าจะศึกษาถึงตอนไหนก็เป็นการแสดงถึงเรื่องชีวิต และเป็นการพาผู้ศึกษาให้เข้าใจชีวิตอย่างลึกซึ้งจริง ๆ จะรู้หนทางว่าทิศทางใดจะนำตนให้พ้นไปจากความทุกข์ พ้นไปจากการเวียนว่ายตายเกิดอีกต่อไป ซึ่งคำสอนเช่นนี้ นอกจากพระพุทธเจ้าแล้ว ไม่มีใครในโลกที่จะเข้าถึงได้เลยเป็นอันขาด เมื่อผู้ใดได้ศึกษาแล้วก็จะตัดสินเอาได้ด้วยตนเอง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [26 ต.ค. 2548 , 09:48:40 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 4 อภิธรรมมัตถสังคหะ คืออะไร? อภิธรรมมัตถสังคหะแยกออกเป็น อภิ + ธรรม + อัตถะ + สัง + คหะ อภิ = ประเสริฐยิ่ง ธรรม = สภาพที่ทรงไว้ไม่มีการผันแปร อภิธรรม แปลว่า ธรรมอันยิ่ง ธรรมอันประเสริฐ เป็นธรรมที่มีอยู่จริงมิได้สมมติขึ้น ได้แก่พระอภิธรรมทั้ง ๗ คัมภีร์นั่นเอง ที่ว่าเป็นธรรมอันประเสริฐนั้นมิได้หมายถึงความประณีต หากแต่หมายถึงอวิปริต คือไม่มีการเปลี่ยนแปลง สภาพของตนเป็นอย่างไรก็จะเป็นอย่างนั้น ไม่เลือกชั้นวรรณะ ไม่เลือกคนหรือสัตว์เดรัจฉาน ทั้งไม่เลือกว่าที่ใดเวลาไหน

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [26 ต.ค. 2548 , 09:49:45 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 5 นอกจากนี้ยังเป็นธรรมที่นำให้ผู้ศึกษาเข้าใจในเรื่องชีวิตและหนทางที่จะพ้นไปจากความทุกข์ ตามที่อรรถกถาจารย์ได้แสดงไว้ในอัฎฐสาลินีอรรถกถา ว่า “อภิธมฺโม นาม น อญฺเสสํ วิสโย สพฺพญฺญุพุทธานํ เยว วิสโย เตสํ วเสน เทเสตพฺพเทสนา” แปลความว่า ที่ชื่อว่าพระอภิธรรม เพราะไม่ใช่วิสัยของผู้อื่น เป็นวิสัยของพระสัพพัญญูสัมพุทธเจ้าเท่านั้น และการแสดงพระอภิธรรมที่ปรากฏขึ้นมาได้ก็โดยอำนาจแห่งพระสัพพัญญูสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลายนั่นเอง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [26 ต.ค. 2548 , 09:51:46 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 6 อตฺถ แปลว่า เนื้อความ หมายถึง ข้อความสำคัญที่เป็นเนื้อหาของพระอภิธรรมนั้น เมื่อว่าโดยย่อที่สุดก็ได้แก่ จิต เจตสิก รูป นิพพาน และบัญญัติ สํ แปลว่า โดยย่อ คหะ แปลว่า รวบรวม ถ้าจะประมวลคำเหล่านี้แล้วก็มีความหมายว่า ได้รวบรวมธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงเอาไว้ในอภิธรรมปิฎกนั้นโดยย่อ ซึ่งได้แก่เรื่อง จิต เจตสิก รูป นิพพาน และบัญญัติ โปรดติดตามตอนต่อไป ตอนที่ (๘) http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=8111

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [26 ต.ค. 2548 , 09:52:17 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 7 มโนน้อมพร้อมพรักจงรักเหลือ ที่ท่านได้เอื้อเฟื้อมหาศาล นำความรู้คู่ปัญญามาประทาน อภิบาลเยี่ยวยาใจให้ได้ดี ติดตามอ่านด้วยความเคารพในธรรม พร้อมทั้งระลึกถึงคุณของท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร อย่างมากเลยครับ. ยิ่งนับวัน พี่เณรยิ่งรู้สึกว้าเหว่ (หาผู้รู้จริง อธิบายชัดเจน) เท่าอาจารย์ไม่มีแล้วครับ และที่มีก็มากด้วยความยึดถือตนและขาดการสอดส่องว่า...ใครเข้าใจมากน้อยแค่ไหน หาท่านผู้ที่โปรยน้ำใจเมตตาเท่าอาจารย์ไม่มีอีกแล้วครับ. จึงอาศัยการอ่านนี้ละครับ อ่านที่ท่านสอนไว้และมีการถ่ายทอดมาป็นหนังสือ หาความรู้ผ่านตัวอักษรตอนนี้ก็ยังไม่สายเลยนะครับทุกๆท่าน. ขอบคุณมากครับ

โดย พี่เณร [26 ต.ค. 2548 , 10:07:55 น.] ( IP = 61.90.82.220 : : )

สลักธรรม 8 ก็อาศัยการอ่านหนังสือและมีการฟังซีดีของท่านอาจารย์ เพื่อเกิดความรู้ความเข้าใจในพระอภิธรรม ขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น [26 ต.ค. 2548 , 17:13:50 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 9 ขอบพระคุณมากค่ะ การได้มีโอกาสศึกษาพระอภิธรรมนับได้ว่าประเสริฐอย่างยิ่งค่ะ ความรู้ที่ท่านพระอาจารย์บุญมีได้ถ่ายทอดพระอภิธรรมนั้นเป็นการถ่ายทอดได้อย่างชัดเจน และมีเหตุผลที่ทำให้ยอมรับความจริงๆได้ในทุกครั้ง และท่านยังเป็นผู้ให้ด้วยความเมตตาอันใหญ่หลวงจริงๆค่ะ

โดย น้องอุ๊ [26 ต.ค. 2548 , 17:58:11 น.] ( IP = 221.128.97.201 : : )

สลักธรรม 10 เป็นอีกคนหนึ่งครับ........ซึ่งพยายามหาความรู้ จากผู้รู้ รู้จริงมาอฐิบายธรรม เพื่อความเจริญก้าวหน้าต่อไป.........ขอนอบน้อมระลึกถึงคุณ...ความดีมีเมตตา ของอาจารย์ บุญมี เมธางกูร..............และขอขอบคุณ ศาลาธรรม ที่นำมาฝากครับ.........

โดย ธี [26 ต.ค. 2548 , 20:18:40 น.] ( IP = 217.22.116.218 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด