มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


แสงสว่างของชีวิต (๑๑)







จิตตสังคหวิภาค


พระอภิธรรมมัตถสังคหะปริจเฉทที่ ๑ ชื่อว่า จิตตสังคหวิภาคนี้ ท่านพระอนุรุทธาจารย์ ได้ประพันธ์ขึ้นเป็นคาถาสังคหะ รวมทั้งสิ้น ๒๑ คาถา

๑. สมฺมาสมฺพุทฺธมตุลํ สสทฺธมฺมคณุตฺตมํ
อภิวาทิย ภาสิสฺสํ อภิธมฺมตฺถสงฺคหํ ฯ


แปลความว่า ข้าพระพุทธเจ้า (พระอนุรุทธาจารย์) ขอถวายอภิวาทสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงอุดมด้วยปัญญาธิคุณหาผู้เสมอเหมือนมิได้ พร้อมด้วยพระสัทธรรมและหมู่พระอริยสงฆ์เจ้า แล้วจะกล่าวคัมภีร์พระอภิธรรมมัตถสังคหะต่อไป

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [28 ต.ค. 2548 , 10:07:51 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

๒. ตตฺถ วุตฺตาภิธมฺมตฺถา จตุธา ปรมตฺถโต
จิตฺตํ เจตสิกํ รูปํ นิพฺพานมิติ สพฺพถา ฯ


แปลความว่า เนื้อความแห่งพระอภิธรรม ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเหล่านั้น (ว่าโดยย่อ) คือปรมัตถธรรม ๔ ประการ อันได้แก่ จิต เจตสิก รูป นิพพาน เท่านี้

ต่อจากนี้ไป ท่านจะได้ศึกษาเรื่องของจิต ซึ่งในพระอภิธรรมได้แยกออกเป็นประเภทต่าง ๆ เหมือนกับการถอดนาฬิกาข้อมือออกมาตรวจดูชิ้นส่วนต่าง ๆ ว่าแต่ละชิ้นส่วนนั้นมันชื่อว่าอะไร เช่น ลาน เฟือง เป็นต้น ว่ามันทำงานอะไรบ้าง และทำอย่างไร

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [28 ต.ค. 2548 , 10:08:57 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )


  สลักธรรม 2

จิตคืออะไร ?

จิตเป็นธรรมชาติอย่างหนึ่งที่มีลักษณะรู้ หรือรู้อารมณ์ อีกนัยหนึ่ง จิตเป็นธรรมชาติที่รับอารมณ์ หรือคิดอ่านซึ่งอารมณ์นั้น
ตามบาลีว่า จิตฺเตตีติ จิตฺตํ อารมฺมณํ วิชฺชานาตีติ อตฺโถ ฯ ซึ่งแปลว่า ธรรมชาติใดย่อมคิด ธรรมชาตินั้นชื่อว่าจิต มีอรรถว่า ธรรมชาติที่รู้อารมณ์คือจิต

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [28 ต.ค. 2548 , 10:09:23 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )


  สลักธรรม 3

จิตเป็นธรรมชาติที่รู้ในเรื่องอะไร?

จิตเป็นธรรมชาติที่รู้ในเรื่อง เห็น, ได้ยิน, ได้กลิ่น, รู้รส, รู้สัมผัส, และคิดนึก เช่น เห็น คนหรือสัตว์ได้ ได้ยินเสียง นกร้องได้ ได้กลิ่น หอม หรือเหม็นได้ รู้รส หวาน หรือขมได้ รู้สัมผัสเย็นร้อนได้ และ คิดนึก เรื่องต่าง ๆ ได้

ตามธรรมดา “รูป” นั้นเป็นอนารัมมณัง แปลว่ารู้อารมณ์ไม่ได้ เช่นร่างกายของเรา แม้แต่มันสมอง ในเซลล์ ในยีนส์ หรือสรรพสิ่งทั้งหลาย มีต้นไม้ บ้านเรือน โต๊ะ เก้าอี้ เป็นต้น ย่อมไม่มีหน้าที่ที่จะเห็น ได้ยิน หรือคิดนึก รู้สึกทุกข์ รู้สึกสุข รู้จักดี รู้จักชั่ว รู้จักคิดอ่านจดจำเลยเป็นอันขาด แม้ว่ามันจะวิวัฒนาการมากี่พันกี่หมื่นล้านปีก็ตาม

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [28 ต.ค. 2548 , 10:09:48 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )


  สลักธรรม 4

รูปบางอย่างที่อยู่ตามร่างกาย แสดงเหมือนหนึ่งรู้อารมณ์ได้ ทำให้ผู้ที่ขาดการพิจารณาเข้าใจผิด เช่นเห็นรูปได้ด้วยตา ได้ยินเสียงได้ด้วยหู เป็นต้น บางคนเข้าใจว่าตาเป็นผู้เห็น หูเป็นผู้ได้ยิน

ความจริงรูปเหล่านั้นรู้อารมณ์ไม่ได้เลย หากแต่เป็นสถานที่ซึ่งจิตเข้าไปทำการงาน “เห็น” และมีสถานที่ซึ่งจิตเข้าไปทำการงาน “ได้ยิน” เป็นต้น ส่วนการทำงานของจิต และสถานที่คือรูป ทำการงานอย่างไรโดยพิสดาร จะได้ศึกษาต่อไป

มีอยู่บ่อยครั้งทีเดียวที่รูปมากระทบตาแล้วเราไม่เห็น และเสียงมากระทบหูแต่เราไม่ได้ยิน ทั้งนี้ก็เพราะเรามิได้ยกจิตขึ้นมาสู่อารมณ์เหล่านั้นด้วย เหตุนี้ เมื่อเราเดินไปตามถนนคลื่นแสงที่สะท้อนจากสิ่งต่างๆ เป็นอันมากเข้ากระทบตาเราจึงได้เห็นบางอย่าง และเสียงต่าง ๆ มากมายที่เข้ามากระทบหูในเวลาที่เราหลับสนิทจึงไม่ได้ยิน ทั้งนี้ก็เพราะร่างกายของเราทั้งหมดนั้นเป็นรูป จึงไม่มีความสามารถรับรู้อารมณ์ได้

โปรดติดตามตอนต่อไป



ตอนที่ (๑๐) http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=8125

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [28 ต.ค. 2548 , 10:10:17 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )


  สลักธรรม 5

สุขุมลึกล้ำคำสอน
ขั้นตอนชี้เห็นเด่นชัด
อาจารย์ผู้ทรงเจนจัด
ปรมัตถธรรมนำใจ


ตามอ่านด้วยใจจดจ่อในธรรม อันเป็นวิชาการที่เลิศเกิดขึ้นด้วยพระปัญญาครับ จะตามติดไม่พลาดเลยครับผม


กราบบูชาพระคุณท่านอาจารย์บุญมี เมธางกรู ไว้เหนือเกล้า.

โดย พี่เณร [28 ต.ค. 2548 , 10:16:16 น.] ( IP = 58.8.66.83 : : )


  สลักธรรม 6

กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร ค่ะ


โดย เซิ่น [28 ต.ค. 2548 , 13:08:32 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )


  สลักธรรม 7

มาเรียนด้วยนะคะ
เป็นการเรียนธรรมะที่ใจถึงใจเลยล่ะค่ะ
ขอกราบบูชาท่านพระอาจารย์ มา ณที่นี้ด้วยนะคะ
ขอบพระคุณค่ะ


โดย น้องอุ๊ [28 ต.ค. 2548 , 19:12:15 น.] ( IP = 61.47.107.223 : : )


  สลักธรรม 8

เนื้อหาเหล่านี้มีในหนังสือชื่อว่า ชีวิตหลังความตาย( ตายแล้วเกืดใหม่ได้อย่างไร ) เนื้อหา474 หน้า เขียนโดยอาจารย์ บุญมี เมธางกูร ทั้งหมด 12 ตอน
ตอนปรมณูในพุทธศาสนา
ตอนจิตและวญญาณคืออะไร
ตอนเจตสิก
ตอนสสารและพลังงานในพุทธศาสนา
ตอนการทำงานของจิต วิถีจิต
ตอนเวทนา เหตุ กิจ ทวาร อารมณ์ และ วัตถุ
ตอนอำนาจของ กรรม จิต อุตุ และ อาหาร
ตอนตัณหา และ อำนาจของ ตัณหา
ตอน ปฏิจจสมุปบาท ในอารมณ์ปัจจุบัน
ตอนความตายคืออะไร เหตุอะไรจึงต้องตาย
ขณะตายมีความเจ็บปวดบ้างหรือไม่
ขณะตายมีความสำนึกรู้สึกตัวเพียงใด
และถึงที่ตายแล้วจริงหรือเปล่า
ตอนอำนาจของกรรมตอนใกล้ตาย การปฏิสนธิในครรภ์ของมารดาในวิขาทางโลกและตามปรมัตถ์ธรรม
จิตประเภทไหนที่เกิดขึ้นมาในภพชาติใหม่
ตอนอำนาจที่ทำให้ชีวิตต้องเกิดใหม่ภายหลังความตาย
นำมาบอกกันสำหรับเพื่อนๆที่รักและสนใจ
ในธรรม

โดย พิทักษ์ [28 ต.ค. 2548 , 22:51:25 น.] ( IP = 58.136.206.162 : : )


  สลักธรรม 9

สาธุ

โดย ธี [29 ต.ค. 2548 , 21:05:58 น.] ( IP = 217.22.115.30 : : )


  สลักธรรม 10

คุณพิทักษ์ครับ หนังสือของท่านอาจารย์นอกจากที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ แล้วไม่ทราบว่ามีจำหน่ายที่อื่นบ้างไหมครับ ขอบคุณมากครับ

โดย ผู้ใฝ่ใจในธรรม [30 ต.ค. 2548 , 01:14:31 น.] ( IP = 61.91.90.238 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org