มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


แสงสว่างของชีวิต (๑๓)






"เหตุ" คืออะไร?

คำว่าเหตุนั้น เราพูดกันอยู่เสมอจนเคยชิน ตั้งแต่เด็กๆมาจนถึงบัดนี้ ทั้งใช้กันทั่วไปไม่ว่าในฝ่ายวิชาการหรือฝ่ายธุรการ ทั้งในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ แม้ว่าจะเป็นคำถามที่ง่ายๆ ใช้กันบ่อยๆก็จริง แต่จะตอบให้สั้นให้ตรงเป้าหมายได้ความดีนั้นคงไม่ง่ายนัก

ในหลักธรรมะมีคำแปลคำอธิบาย เข้าใจง่าย สั้น และตรงกับคำถามมาก ดังบาลีว่า, "หิโนติ ผลํ ปวตฺตตีติ เหตุ" ซึ่งแปลว่า เหตุคือธรรมชาติที่ทำให้ผลเกิด

ในพระพุทธศาสนายังแยกเหตุออกไปอีก เช่น เหตุประกอบ เหตุประจวบ เป็นต้น แต่จะยังไม่แสดงในขณะนี้

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [30 ต.ค. 2548 , 09:38:35 น.] ( IP = 58.136.206.244 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

นอกจากคำว่า"เหตุ"แล้ว ท่านนักศึกษาจะได้พบคำว่า"ปัจจัย"อีกคำหนึ่ง คำนี้ใช้กันอยู่ทั่วไปเหมือนกัน โดยมากมักเอามาใช้ปะปนกับเหตุเสียอีก เช่นกล่าวว่า เหตุปัจจัยมีอยู่ในวิชาการต่างๆเป็นอันมาก ในวิชากฏหมายจะพบมากที่สุด

ผมเคยถามบางท่านที่กล่าวถึงคำนี้ เมื่อขอคำแปลและคำอธิบายในความแตกต่างกันของเหตุกับปัจจัย ก็จะได้รับคำอธิบายไม่เหมาะสมเหมือนในธรรมะ

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [30 ต.ค. 2548 , 09:39:28 น.] ( IP = 58.136.206.244 : : )


  สลักธรรม 2

คำว่า "ปัจจัย" นั้น มิได้หมายถึงตัวต้นเหตุที่ทำให้ผลเกิด หากแต่หมายถึงตัวการที่สนับสนุนเหตุอีกทีหนึ่ง ในพระพุทธศาสนาแยกปัจจัยออกถึง ๒๔ ปัจจัย แล้วใน ๒๔ ปัจจัย ยังแยกย่อยออกไปอีกมาก ซึ่งปรากฏอยู่ในพระอภิธรรมปิฎก

ผู้ศึกษาจะเข้าถึงความลึกซึ้งถึงเรื่องชีวิต ทั้งในอดีต ปัจจุบัน อนาคต จะหายสงสัยในปัญหาที่เรียกกันว่าโลกแตก เช่น เข้าใจถึงเรื่องตาย เรื่องเกิด เรื่องผลกรรมที่ตามมาให้ผลได้

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [30 ต.ค. 2548 , 09:39:55 น.] ( IP = 58.136.206.244 : : )


  สลักธรรม 3

ถ้าเราจะตั้งคำถามว่า โรงเรียนที่เรากำลังนั่งกันอยู่นี้ ใครเป็นคนสร้างมันขึ้นมา คำตอบข้อนี้ก็คือ โรงเรียนที่ถูกสร้างจนสำเร็จขึ้นมาได้ก็ต้องอาศัยช่างไม้ ถ้าช่างไม้ไม่มีเสียแล้ว โรงเรียนก็จะเกิดขึ้นไม่ได้ ดังนั้น ช่างไม้จึงเป็นเหตุ โรงเรียนจึงเป็นผล

อย่างไรก็ดี ลำพังแต่ตัวของช่างไม้อย่างเดียว ก็หาผลิตสร้างโรงเรียนนี้ขึ้นมาได้ไม่ ช่างไม้ก็จำเป็นจะต้องหาเครื่องมือต่างๆเข้ามาช่วยเหลือมี เลื่อย กบ ฆ้อน สิ่ว เป็นต้น ดังนั้น เครื่องมือของช่างไม้มี เลื่อย กบ ฆ้อน สิ่ว จึงเป็นตัวปัจจัยสนับสนุนเหตุ ซึ่งได้แก่ช่างไม้อีกทีหนึ่ง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [30 ต.ค. 2548 , 09:40:14 น.] ( IP = 58.136.206.244 : : )


  สลักธรรม 4

ถ้าเราจะตั้งคำถามว่า ต้นมะม่วงที่เราเห็นงอกงามสมบูรณ์อยู่นี้ เกิดขึ้นมาจากไหน

คำตอบก็มีว่าต้นมะม่วงนี้เกิดขึ้นมาจากเม็ด เม็ดมะม่วงก็เป็นเหตุ ต้นมะม่วงก็เป็นผล แต่อย่างไรก็ดี มะม่วงจะเจริญงอกงามขึ้นมาได้ก็ต้องอาศัยการบำรุง คือการรดน้ำพรวนดิน ด้วยเหตุนี้เอง การรดน้ำพรวนดินจึงเป็นปัจจัยสนับสนุนเหตุ คือเม็ดมะม่วงอีกทีหนึ่ง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [30 ต.ค. 2548 , 09:40:32 น.] ( IP = 58.136.206.244 : : )


  สลักธรรม 5

ผมได้กล่าวมาแล้วว่า สรรพสิ่งทั้งหลายในโลกนี้ จะเกิดเป็นผลขึ้นมาเองโดยปราศจากเหตุหาได้ไม่ ไม่ว่าสิ่งนั้นจะเป็นสสารหรือพลังงาน ไม่ว่าจะเป็นรูปหรือนามก็ตาม

ด้วยเหตุนี้เอง ถ้ามีท่านผู้ใดมาแสดงว่าจิตใจนั้นมีพระผู้เป็นใหญ่ในสรวงสวรรค์เป็นผู้บันดาลขึ้นมา มันเป็นสิ่งกายสิทธิ์เกิดขึ้นมาได้เอง ไม่ได้อาศัยเหตุเป็นแดนเกิดแต่ประการใดแล้วก็ไม่ต้องสงสัยเลย ความเชื่อของเราก็คงจะหมดสิ้นลงเป็นแน่

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [30 ต.ค. 2548 , 09:40:58 น.] ( IP = 58.136.206.244 : : )


  สลักธรรม 6

ตามหลักของพระอภิธรรมหรือปรมัตถธรรม ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสั่งสอนนั้น จิตใจก็อยู่ในฐานะเหมือนสรรพสิ่งทั้งหลายในข้อที่ว่า จะต้องมีเหตุจึงจะมีผลเกิดขึ้นมาได้ มิได้มีผู้หนึ่งผู้ใดมีอิทธิพลมาบันดาล มิได้มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์อะไรเสกสรรขึ้นมา ทั้งตัวของจิตเองก็มิได้เป็นสิ่งกายสิทธิ์ที่จะอธิบายไม่ได้ และมันก็มิได้มีความสามารถเกิดขึ้นมาเองเลย

เหตุที่จิตจะเกิดขึ้นมาได้นั้น ถ้าจะว่าโดยละเอียดแล้วก็มีมากมาย ปัจจัยซึ่งเป็นตัวสนับสนุนเหตุก็มีมิใช่น้อย สำหรับผู้ที่ศึกษาในบทที่สูงขึ้นไปก็จะได้ทราบละเอียดเป็นชั้นๆ ในขณะนี้ท่านนักศึกษาก็เพิ่งจะเริ่มต้น ดังนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องศึกษาเฉพาะที่เห็นได้ง่ายๆ ไม่ยุ่งยากซับซ้อนเสียก่อน



โปรดติดตามตอนต่อไป



ตอนที่ (๑๒) http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=8133

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [30 ต.ค. 2548 , 09:41:28 น.] ( IP = 58.136.206.244 : : )


  สลักธรรม 7

หนังสือชื่อว่า ชีวิตหลังความตาย( ตายแล้วเกิดใหม่ได้อย่างไร ) เนื้อหา474 หน้า เขียนโดยอาจารย์ บุญมี เมธางกูร นอกจากที่มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ แล้วไม่ทราบว่ามีจำหน่ายที่อื่นบ้างไหมครับ ขอบคุณมากครับ

โดย ผู้ใฝ่ใจในธรรม [30 ต.ค. 2548 , 15:36:57 น.] ( IP = 61.91.90.150 : : )


  สลักธรรม 8

คุณผู้ใฝ่ใจในธรรม ...เรื่องที่นำมาลงในกระทู้นี้ มาจากหนังสือแสงสว่างของชีวิต เล่มที่ ๑ เป็นคำบรรยายที่ถอดจาเทปบันทึกเสียง ..ขณะนี้หนังสือเล่มดังกล่าวไม่มีจำหน่ายแล้ว แม้กระทั่งที่มูลนิธิ

จึงได้พยายามพิมพ์แล้วนำมาลงไว้ให้อ่านเพื่อทำความเข้าใจกันในลานธรรมแห่งนี้

สำหรับหนังสือชีวิตภายหลังความตายที่ถามมานั้น ขณะนี้ก็ไม่มีจำหน่ายที่มูลนิธิอีกเช่นกัน ...สำหรับที่อื่นนั้นไม่แน่ใจว่าจะมีใครนำไปพิมพ์โดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่ คิดว่าอาจจะมีตามแผงขายหนังสือเก่า

โดย ศาลาธรรม [30 ต.ค. 2548 , 16:04:42 น.] ( IP = 58.136.206.147 : : )


  สลักธรรม 9

พอดีผมอ่านจากสลักธรรมที่ 8 ของหัวข้อแสงสว่างของชีวิตตอนที่ 11 ที่มีผู้ใช้นามว่าพิทักษ์บอกว่าเนื้อหาเหล่านี้มีในหนังสือชื่อว่าชีวิตภายหลังความตายก็เลยนึกว่ามีพิมพ์เป็นหนังสือออกมา ขอขอบคุณมากนะครับที่ชี้แจงให้ทราบ

โดย ผู้ใฝ่ใจในธรรม [30 ต.ค. 2548 , 17:42:08 น.] ( IP = 61.91.90.150 : : )


  สลักธรรม 10

จะสร้างเหตุแห่งปัญญาพาชีวิต
ให้ไม่ต้องหลงผิดจิตสดใส
ศึกษาตามคำสอนทุกตอนไป
บูชาไว้เหนือเกล้าอยู่เนาว์นาน




อยากเรียนผ่านอักษรตรงนี้ว่า...ผมคิดถึงท่านอาจารย์จังเลยครับ นับวันเวลาเดี๋ยวนี้ ผมเองเสมือนขาดครูจริงๆครับ จะมีก็แต่ครูใบ้ (ตำรา) เท่านั้น หาได้มีการอธิบายชัดเจนแบบท่านอาจารย์ไม่มีแล้ว

ดังนั้นแม้จะเป็นการอ่านตามตอนแต่ละวัน ผมก็จะไม่ท้อเลยครับ เพราะทุกหยาดคำนั้น ทรงคุณค่าและประโยชน์มากมายครับ

กราบระลึกและบูชาท่านอาจารย์ไว้เหนือเกล้าครับ.

โดย พี่เณร [30 ต.ค. 2548 , 20:32:21 น.] ( IP = 61.91.76.97 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org