มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


แสงสว่างของชีวิต (๑๕)







๒. อารมณ์

ในทางโลก คำว่า"อารมณ์"มีผู้ใช้กันอยู่ทั่วไป เช่น อารมณ์ร้อน อารมณ์ไม่ดี ไม่มีอารมณ์ เป็นต้น ซึ่งถ้าว่าไปตามความเป็นจริงแล้ว ความเข้าใจนั้นก็หาได้ตรงกับความหมายตรงกับปรมัตถธรรมไม่

เพราะปรมัตถธรรมนั้น "อารมณ์" ได้แก่ธรรมชาติที่จิตเข้าไปจับหรือเป็นตัวที่จิตเข้าไปกำหนดรู้ เช่น ท่านนักศึกษาเห็นกระดานดำที่อยู่ตรงหน้าของท่าน "กระดานดำ"เป็นตัวการที่จิตเข้าไปยึดจับ หรือเข้าไปกำหนดรู้คือ"เห็น" ดังนั้น "กระดานดำ"ก็เป็นอารมณ์ของท่าน

หรือท่านนักศึกษาได้ยินเสียงที่ผมพูด หรือเข้าไปกำหนดรู้คือได้ยิน เสียงที่ผมพูดก็เป็นอารมณ์ของท่าน และเมื่อท่านนักศึกษาคิดถึงสามีหรือภรรยา สามีหรือภรรยาที่คิดถึงก็เป็นอารมณ์ของท่าน

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 พ.ย. 2548 , 09:37:01 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

เท่าที่ผมได้กล่าวมาแล้ว ก็จะเห็นได้ว่า อารมณ์ทั้งหลายจะมาปรากฏทางทวารต่างๆ มีทางตา หู และทางใจ เป็นต้น ถ้าไม่มีทวาร ไม่มีอารมณ์แล้ว จิตจะเกิดขึ้นมาเองหาได้ไม่

อนึ่ง ควรจะได้ทำความเข้าใจเสียด้วยว่า สรรพสิ่งต่างๆ เช่น บ้าน เรือน คน สัตว์ มันก็จะเป็นบ้าน เรือน คน สัตว์ ตราบเท่าที่จิตยังมิได้กำหนดรู้ ในทางธรรมะเรียกว่าเป็นรูป ซึ่งได้แก่สสารและพลังงาน แต่เมื่อสิ่งนั้นมาเป็นตัวยืนให้จิตกำหนดรู้แล้ว สิ่งนั้นเราจึงเรียกว่าเป็น "อารมณ์"

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 พ.ย. 2548 , 09:37:39 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )


  สลักธรรม 2

อย่างไรก็ดี เมื่อจิตเห็นเกิดขึ้น ก็จะต้องมีคลื่นแสง(รูปารมณ์)ที่สะท้อนจากรูปมากระทบกับจิตที่ประสาทตา

จิตได้ยินเกิดขึ้น ก็จะต้องมีคลื่นเสียง (สัททารมณ์)มากระทบกับจิตที่ประสาทหู

จิตนึกคิดเกิดขึ้น ก็จะต้องมีเรื่องที่คิดนึกเหล่านั้น เรียกว่า ธรรมารมณ์มากระทบกับจิตทางมโนทวาร

ดังนั้น ท่านก็จะได้บทพิสูจน์ว่า ถ้าไม่มีเหตุแล้ว ผลก็จะเกิดขึ้นมาไม่ได้ เมื่ออารมณ์มิได้มากระทบกับจิตแล้ว จิตก็ไม่อาจจะเกิดขึ้นมาเองได้ เช่น เสียงมิได้มากระทบ(ผัสสะ)หู แล้วจะได้ยินไม่ได้ เป็นต้น มิได้มีใครมาดลบันดาลให้จิตเกิดขึ้นมาได้เลยเป็นอันขาด

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 พ.ย. 2548 , 09:38:00 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )


  สลักธรรม 3

ข้อควรสังเกตก็คือ ถ้าจิตมิได้กำหนดรู้ในสิ่งใด สิ่งนั้นจะเรียกว่าอารมณ์หาได้ไม่ เช่นเสียงที่เกิดจากลมพัด นักร้อง คนพูด หรือรูปที่มีอยู่ แต่เรามิได้เห็น เช่น โต๊ะ เก้าอี้ เป็นต้น จิตมิได้เข้าไปกำหนดรู้ จิตมิได้ไปยึดจับสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดก็มิใช่อารมณ์ แต่เป็นรูป ซึ่งได้แก่สสารและพลังงานในวิชาการทางโลก ต่อไปนี้ผมจะขอถามสักหน่อย ...

ท่านนักศึกษาเห็นอะไรที่ผมเขียนไว้บนกระดานดำ (มีภาพวงกลมอยู่บนกระดาน) อะไรเป็นอารมณ์ อะไรเป็นจิต "วงกลม"ในกระดานเป็นอารมณ์ "เห็น"ก็เป็นจิต

ท่านนักศึกษาได้ยินเสียงที่ผมพูดหรือไม่ อะไรเป็นอารมณ์ อะไรเป็นจิต "เสียง"เป็นอารมณ์ "ได้ยิน"ก็เป็นจิต

ท่านนักศึกษาลองคิดถึงบุตรธิดาดูทีหรือ อะไรเป็นอารมณ์ อะไรเป็นจิต "บุตรธิดา"ที่คิดถึงก็เป็นอารมณ์ ธรรมชาติที่"คิด" ก็เป็นจิต

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 พ.ย. 2548 , 09:38:27 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )


  สลักธรรม 4

ตามที่ผมได้แสดงมาแล้ว ก็ย่อมจะได้หลักสำคัญขึ้นมาว่า จิตเกิดขึ้นมาที่ไหน อารมณ์ก็จะต้องอยู่ในที่นั้น อารมณ์เกิดขึ้นในที่ใด จิตก็จะอยู่ในที่นั้น ตัวอย่างเช่น จิตเห็นเกิดขึ้นที่ตา อารมณ์จะไปอยู่ที่หูก็ย่อมไม่ได้เลย

อีกประการหนึ่ง จิตกับอารมณ์นั้นจะต้องอยู่เป็นคู่กันเสมอ พรากจากกันไปคนละทิศละทางไม่ได้เลยเป็นอันขาด เมื่อพูดว่าจิต ก็จะต้องมีอารมณ์ เมื่อพูดว่าอารมณ์แล้วจะไม่มีจิตย่อมไม่ได้ เพราะจิตเกิดขึ้นเองเฉยๆโดยไม่อาศัยอารมณ์ไม่ได้

เหมือนเราพูดว่า "ภรรยา" ก็หมายถึงว่าต้องมีสามี เราพูดว่า"ครู"ก็จำเป็นจะต้องมีศิษย์ ถ้าสามีมิได้มี ศิษย์ก็ไม่มีเลย แล้วเราจะเรียกว่า ภรรยาหรือเรียกว่าครูกระไรได้

โปรดติดตามตอนต่อไป



ตอนที่ (๑๔) http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=8140

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [1 พ.ย. 2548 , 09:39:12 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )


  สลักธรรม 5

ชัดขึ้นเรื่อยๆครับ.............ขอน้อมระลึกถึงคุณครูครับ

โดย ธี [1 พ.ย. 2548 , 10:25:46 น.] ( IP = 217.22.115.88 : : )


  สลักธรรม 6


กราบวันทาบูชาครูผู้ชี้ชัด
เพียรขจัดโง่เขลาให้เหล่าศิษย์
ยกตัวอย่างอธิบายวันละนิด
จนกระทั่งดวจิตได้คิดตาม

ขอยกย่องไว้เหนือยิ่งชีวิต
แม้กระผมหลงผิดเถลไถล
ต่อไปนี้สัญญาจะครองใจ
เรียนพระธรรมตลอดไปจนจบความ


ด้วยความระลึกรักและเทิดทูนอาจารย์ไว้ด้วยชีวิตครับ และขอเรียนให้ท่านอาจารย์ทราบว่า ...ต้นเดือนหน้านี้เป็นต้นไป ผมจะไปทดแทนพระคุณอาจารย์ ด้วยการช่วยงานที่อ้อมน้อย ที่ท่านสร้างมาไว้ตลอดไปครับผม.

โดย พี่เณร [1 พ.ย. 2548 , 11:35:44 น.] ( IP = 58.8.43.52 : : )


  สลักธรรม 7

มาศึกษาความจริงของชีวิตต่อค่ะ…กราบขอบพระคุณอาจารย์ค่ะ
และอนุโมทนากับงานกุศลของพี่เณรด้วยค่ะ

โดย เซิ่น [1 พ.ย. 2548 , 13:10:19 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org