แสงสว่างของชีวิต (๓๙)

---

กามสุขนี้ ในสายตาของบัณฑิตคือพระอริยบุคคล ย่อมเห็นว่าเป็นโทษร้ายอันจะก่อให้เกิดผลร้ายยิ่งแก่วัฏฏะ ในโปตลิยสูตรได้กล่าวถึงความร้ายกาจของ "กาม" นี้ไว้ โดยประการทั้งปวง ในวินัยของพระอริยะย่อมเห็นว่า กามนั้นเหมือนชิ้นกระดูกที่ไม่มีเนื้อติด อันตกเป็นอาหารของสุนัขผู้กระหายหิวที่คิดว่าจะบริโภคให้อิ่ม ก็เพียรเฝ้าแทะกระดูกนั้น แต่ก็จะเหนื่อยเปล่า ก็จะได้แต่อร่อยในน้ำลายของตัวเองที่ไหลรินออกมาเกลือกกลั้วกระดูกนั้น แล้วก็กลืนกินน้ำลายตนเองเข้าไป ท่อนกระดูกนั้นก็รังแต่จะก่อให้มีทุกข์มากมีความคับแค้นมาก ในกามนี้มีโทษอย่างยิ่ง กามนั้น เปรียบเหมือนชิ้นเนื้อที่แร้งการุมกันยื้อแย่ง คือเห็นว่าชิ้นเนื้อนั้นเอร็ดอร่อย จึงพากันจิกตีแย่งกันกิน ถ้าแร้งกาเหล่านั้นตัวใดไม่รีบปล่อยชิ้นเนื้อไปเสีย ไม่ถึงตายก็ปางตาย เพราะชิ้นเนื้อนั้นเป็นหตุ กามอันเหมือนชิ้นเนื้อนั้นจึงมีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก ในกามนี้จึงมีโทษอย่างยิ่ง กามนั้น เปรียบเหมือนผู้ถือคบเพลิงหญ้าทวนลม ย่อมจะลุกลามเกิดอันตราย และเผาผลาญคบหญ้านั้นให้วอดวายไปในทันที คบหญ้านี้จึงคล้ายกับมีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก ในกามนี้จึงมีโทษอย่างยิ่ง กามนั้น เปรียบเหมือนหลุมถ่านเพลิง มีอันตรายมาก มีความทุกข์และมีความคับแค้นมาก ในกามนี้มีโทษอย่างยิ่ง

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [4 ธ.ค. 2548 , 10:29:57 น.] ( IP = 58.136.209.48 : : )

สลักธรรม 1 กามนั้น เหมือนบุรุษที่ฝันเห็นสวนอันน่ารื่นรมย์ กามนี้จึงเปรียบดังความฝันที่ไม่มีความจริงรองรับ ย่อมมีทุกข์มาก คับแค้นมาก ในกามนี้มีโทษอย่างยิ่ง กามนั้น เป็นเหมือนของที่ยืมเขามา และต้องส่งคืนเจ้าของเขา ย่อมมีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก ในกามนี้มีโทษอย่างยิ่ง กามนั้น เปรียบเหมือนผลไม้รสอร่อย อันบุรุษผู้ต้องการผลไม้ ต้องใช้ความพยายามในการปีนป่ายขึ้นเก็บ ผลไม้จึงเป็นเครื่องล่อให้เกิดอันตรายเช่นเดียวกันกับกาม พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเปรียบด้วยผลไม้ว่ามีทุกข์มาก มีความคับแค้นมากในกามนี้มีโทษอย่างยิ่ง นอกจากโทษแห่งกามดังกล่าวเปรียบเทียบไว้แล้วนั้น จะยังผลให้เกิดความทุกข์ในแสนสาหัส กามนั้นยังเป็นบ่อเกิดแห่งความวิวาทเบียดเบียนซึ่งกันและกันในบรรดาผู้ครองเรือนทั้งหลาย ดังที่เห็นกันง่ายๆ เช่น ในการประกอบการงานอาชีพทั้งหลายนั้น เรามักจะเบียดเบียนเอาเปรียบแก่กันและกัน เพื่อหวังให้ได้ประโยชน์มากนั่นเอง แม้ในการไปไหนมาไหนเช่น โดยสารรถหรือเรือ เราก็แย่งกันขึ้นแย่งกันลง แย่งกันขึ้นเพื่อหาที่นั่งให้สบาย แย่งกันลงเพื่อจะรีบไปให้ถึงก่อน ซึ่งสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นไปด้วยอำนาจของกาม และที่นำผลให้ปรากฏก็คือ การทะเลาะวิวาท

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [4 ธ.ค. 2548 , 10:30:46 น.] ( IP = 58.136.209.48 : : )

สลักธรรม 2 พระอริยะย่อมเห็นภัยอันเกิดแต่สิ่งเหล่านี้ว่าเป็นสิ่งที่น่าเกลียดน่ากลัว จึงหาทางที่จะออกไปให้พ้นจากกาม ไม่ยอมที่จะรับรู้ว่า สัตว์ทั้งหลายย่อมเสวยกามนี้เป็นสุขอย่างยิ่ง เพราะเห็นสุขอื่นที่ดียิ่งกว่า และที่ประณีตกว่าสุขนี้ยังมีอยู่อีก สุขอื่นที่ดีกว่าและประณีตกว่าก็คือ ความสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรมทั้งปวง เข้าสู่ความสุขในสมาธิไปจนถึงปฐมฌาน อันมีวิตก วิจาร ปีติ และสุข ที่เกิดแต่วิเวก เป็นต้น ไม่ยอมรับรู้ว่า สัตว์ทั้งหลายย่อมเสวยสุข โสมนัส มีกามสุขนี้เป็นสุขอย่างยิ่งแต่กลับย่อมเห็นโทษของความต่ำทราม ความเศร้าหมองของอกุศลธรรม และย่อมเห็นอานิสงส์ในเนกขัมมะ การออกจากกาม บุรุษผู้ลุ่มหลงอยู่ในกามกับบุรุษผู้สงัดจากกามนั้น ในการตริตรึกย่อมจะต่างกันอย่างตรงข้าม เช่น ในท่ามกลางป่าชัฎนั้น บุรุษผู้ลุ่มหลงอยู่ในกามย่อมเห็นว่า ป่านี้เป็นธรรมชาติอันวิจิตรน่ารื่นรมย์น่าทัศนายิ่งนัก ครั้นแล้วก็จะประกาศชักชวนให้ชนทั้งหลายมาท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจกันให้เป็นที่สำราญหฤทัย แต่บุรุษผู้เห็นป่าโดยสงัดจากกาม ที่เรียกว่าเนกขัมมะนั้น ย่อมจะเห็นว่าป่านี้ช่างสงัดเงียบ ห่างจากบ่อน้ำและทางเดินอันเป็นที่สัญจรของฝูงชน เป็นสัปปายะมีความสบายในการเจริญสมณธรรมให้บรรลุฌาน มรรคผล นิพพานจริงหนอ ครั้นแล้วก็จะตกแต่งจัดเป็นอาศรมมุ่งประพฤติพรมจรรย์เพื่อการอยู่จบ แต่กามบุคคลนั้นย่อมชุ่มอยู่ด้วยกาม เห็นรูปก็ย่อมติดใจในรูป ได้ยินเสียงก็ย่อมติดใจในเสียง ได้ดมกลิ่นก็ย่อมติดใจในกลิ่น ได้ลิ้มรสก็ย่อมติดใจในรส กระทบถูกต้องสัมผัสก็ยินดีในสัมผัสและเพลิดเพลินปล่อยใจคิดไปตามอารมณ์ปรารถนา ทั้งที่เป็นอดีตและอนาคตอารมณ์ โดยหารู้ไม่ว่าอดีตอารมณ์ก็ดีอนาคตอารมณ์ก็ดี ล้วนแต่ก่อความยึดถือมั่นให้มีความทุกข์ มีความคับแค้นมาก ยิ่งอนาคตอารมณ์ด้วยแล้วย่อมนำความทุกข์หนักมาสู่ ตัวอย่างเช่น

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [4 ธ.ค. 2548 , 10:31:15 น.] ( IP = 58.136.209.48 : : )

สลักธรรม 3 ผู้ครองเรือนทั้งหลายชายก็ดี หญิงก็ดี เมื่อยังมิได้เข้ามาสู่ความเป็นครอบครัวกันนั้น ย่อมมุ่งสร้างฐานะทั้งในด้านเกียรติยศชื่อเสียง และในด้านเศรษฐกิจเพื่อให้ชีวิตของครอบครัวเป็นไปในสังคมอย่างสมภาคภูมิ ดังนั้น ต่างฝ่ายก็จะเพียรพยายามขวนขวายเร่งสร้างฐานะอย่างเต็มความสามารถ ทั้งนี้เพราะหวังในกามสุข อันเป็นอนาคตอารมณ์ที่ล่อใจอยู่เบื้องหน้า ครั้นเมื่อสมความปรารถนาได้ครองเรือนกัน ก็หวังในการที่จะได้บุตรสุดที่รัก ครั้นเมื่อได้บุตรธิดาสมความปรารถนาแล้ว ก็จะเฝ้าดูความเจริญของบุตรธิดาทั้งในด้านร่างกายและจิตใจ ปรารถนาให้บุตรและธิดาได้ประสบแต่ความสุขกายสบายใจ ความปรารถนาต่างๆอันเป็นอนาคตอารมณ์เหล่านี้ ก็จะผูกพันใจให้กังวลทุกข์ร้อนอยู่ตลอดเวลา และยิ่งไม่ได้ดังปรารถนาด้วยแล้ว ก็จะก่นแต่เศร้าโศกเสียใจ พอดีพอร้ายหันเข้าพอใจกับฝ่ายอกุศลธรรม มีการเสพสุรายาเมาเพื่อหวังทุเลาความทุกข์ร้อนใจ นี่แหละ ชีวิตของกามบุคคล ต้องเคลิบเคลิ้มมัวเมาไปตามอารมณ์กามและกามจิตที่กลุ้มรุมอยู่อย่างถอนตัวไม่หลุด ที่เป็นเช่นนี้เพราะกามบุคคลนั้นเกิดในตระกูลกาม มีกามเป็นเชื้อสาย เป็นยางเหนียวยังกามให้สดอยู่เสมอ เหมือนตัวการที่ทำให้พืชงอกงามเขียวชอุ่ม หรือเหมือนแบตเตอรี่ที่ถูกช้าจไปอยู่เรื่อยๆ

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [4 ธ.ค. 2548 , 10:32:24 น.] ( IP = 58.136.209.48 : : )

สลักธรรม 4 ตั้งแต่ปฐมวัย วัยเด็ก จนถึงปัจฉิมวัย วัยชรา ตลอดเวลาที่ความทุกข์ยากยังไม่ปรากฏ กามบุคคลย่อมตั้งอยู่บนความประมาทเสมอ ย่อมชุ่มและกำซาบอาบอิ่มด้วยกามอยู่เนืองนิจ เหมือนบุคคลผู้อยู่ในความมืด เพราะนิยมยินดีในธรรมฝ่ายดำ มีอกุศลโลภ เป็นต้น แสงสว่างคือปัญญาย่อมส่องถึงได้ยาก ลำบากแก่การที่จะอบรมขัดเกลา กามบุคคลผู้หลงใหลในกามคุณอารมณ์นั้น ย่อมมีสภาพเหมือนไม้สด มียางที่ชุ่ม แช่อยู่ในน้ำ ดังข้ออุปมาที่พระพุทธองค์ทรงแสดงแก่อัคคิเวสสนะ ในมหาสัจจกสูตร ซึ่งมีใจความในตอนหนึ่งว่า สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด ยังไม่หลีกออกจากกามด้วยกาย ยังมีความพอใจ รักใคร่ ลุ่มหลง กระหาย และมีความกระวนกระวาย เพราะกามในกามทั้งหลายยังมิได้ละ สมณะหรือพราหมณ์ผู้เจริญเหล่านั้น แม้จะเพียรพยายามทรมานกายหรือมิได้ทรมานก็ดี ก็เป็นผู้ไม่มีโอกาสบรรลุความตรัสรู้ธรรมอันประเสริฐได้ จึงอุปมากามบุคคลผู้หมกมุ่นในกามารมณ์ว่า แม้จะปฏิบัติทรมานกายใจเพื่อความพ้นทุกข์อย่างใดก็ตาม ย่อมไม่มีโอกาสบรรลุได้ จึงอุปมากามบุคคลไว้ดังไม้สด มียาง แช่อยู่ในน้ำ บุรุษถือเอาไม้สีไฟมาสีเข้าด้วยหวังจะให้ไฟเกิดขึ้นนั้น ย่อมเหนื่อยเปล่า แม้สมณะพราหมณ์ผู้หลีกออกมาจากกามด้วยกายแล้ว คือออกบวชแล้ว แต่ยังมีความพอใจ รักใคร่ มีความหลง ความกระหาย และความกระวนกระวาย เพราะกามในกามทั้งหลายอันยังมิได้ละ ถึงจะปฏิบัติเคร่งครัดจนได้รับทุกขเวทนาที่เกิดจากความเพียรนั้นก็ดี หรือจะไม่ได้รับทุกขเวทนาก็ดี ก็ไม่มีโอกาสบรรลุธรรมอันประเสริฐได้ จึงอุปมาเหมือนไม้สดมียาง ที่เขาวางไว้บนบกห่างจากน้ำแล้วก็ตาม หากบุรุษถือเอาไม้สีไฟมาสีเข้าด้วยหวังจะให้ไฟปรากฏนั้น ย่อมเป็นไปไม่ได้ มีแต่ความเหน็ดเหนื่อยลำบากเปล่าๆ เพราะไม้สดนั้นยังสดและมียางอยู่ เหมือนกับสมณะหรือพราหมณ์ แม้หลีกออกจากกามด้วยแล้วก็ตาม แต่จิตยังมีความพอใจ ความรัก ความหลง ความกระหาย และความกระวนกระวาย เพราะกามในกามทั้งหลายนั้น ซึ่งยังมิได้ละ ก็ยังเป็นผู้ไม่ควรเพื่อรู้เห็นธรรมอันประเสริฐได้ สำหรับผู้ออกจากกามด้วยกายแล้ว และจิตระงับความพอใจรักใคร่ ความกระหาย ความกระวนกระวาย เพราะกามในกามทั้งหลาย ถ้าเพียรปฏิบัติไปทั้งในทางทุกข์ทรมานและไม่ทุกข์ทรมานอย่างใดก็ตาม ก็เป็นผู้มีโอกาสที่ควรบรรลุธรรมอันประเสริฐได้

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [4 ธ.ค. 2548 , 10:32:51 น.] ( IP = 58.136.209.48 : : )

สลักธรรม 5 ข้ออุปมานี้ จึงเห็นได้ชัดว่า กามบุคคลส่วนมาก ผู้ยังมิได้หลีกออกจากกามด้วยกาย คือยังอยู่ครองเรือน หรือหลีกออกจากกามด้วยกายแล้ว คือบรรพชาแล้วก็ตามถ้ายังมิได้ละความพอใจรักใคร่ ความหลง ความกระหาย ความกระวนกระวาย เพราะกามในกามทั้งหลายแล้ว ต่อให้ขวนขวายสักเท่าใดก็ตาม ก็ย่อมไม่อาจหลีกออกจากกามไปได้รอด จึงไม่อาจรู้ธรรมอันประเสริฐได้ ความยากลำบากในการออกจากกามจะมีเป็นเอนกปริยายอย่างไรก็ตาม ก็ไม่เหลือวิสัยของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า บรมครูผู้ฉลาดในเชิงฝึกได้ พระองค์ก็ได้ทรงชี้แจงแสดงทางปฏิบัติเพื่อหลีกออกจากกามได้โดยเอนกปริยายเช่นกัน ดังปรากฏในภารทวาชสูตร ซึ่งท่านพระปิณโฑลภารทวาชะ ได้สดับตรับฟังมาจากพระองค์ว่า ให้ภิกษุทั้งหลายจงตั้งจิตว่า "เป็นมารดาในสตรีปูนมารดา จงตั้งจิตว่า เป็นพี่สาวหรือน้องสาว ในสตรีปูนพี่สาวหรือน้องสาว จงตั้งจิตว่า เป็นธิดาในสตรีปูนที่เป็นธิดา" ถ้าตั้งจิตไว้ไม่อยู่ เพราะความโลเลกลับกลอกของจิตในบางคราว ความโลภอาจเกิดขึ้นในสตรีปูนมารดา ปูนพี่สาว น้องสาว หรือปูนธิดา เธอจะเปลี่ยนมาพิจารณากายนี้แหละ ตั้งแต่ปลายเท้าขึ้นไปถึงเบื้องปลายผมลงมา กายนั้นก็มีแต่หนังหุ้มห่ออยู่โดยรอบเต็มไปด้วยของโสโครกต่างๆ มีผม ขน เล็บ ฟัน หนังเนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก ม้าม หัวใจ พังผืด ตับไต ไส้ใหญ่ ไส้น้อย ปอด อาหารใหม่ อาหารเก่า ดี เสลด หนอง เลือด เหงื่อ มันข้น เปลวมัน ไขข้อ น้ำมูก น้ำลาย น้ำตา และน้ำมูตร ดังนี้ ภิกษุผู้อบรมแล้วทั้งกายและใจ จะต้องจำไว้ในใจโดยความเป็นของไม่งามในร่างกายนี้ ต้องกระทำไว้ในใจให้แยกคายอยู่เสมอ โปรดติดตามตอนต่อไป ตอนที่ (๓๘) http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=8301

โดย ศาลาธรรม นำมาฝาก [4 ธ.ค. 2548 , 10:33:12 น.] ( IP = 58.136.209.48 : : )

สลักธรรม 6 ขอบพระคุณมากครับ

โดย ผู้ใฝ่ใจในธรรม [6 ธ.ค. 2548 , 13:23:55 น.] ( IP = 203.147.4.193 : : )

สลักธรรม 7 อาจารย์ครับแค่การเปรียบเทียบคำว่า กามทั้ง ๖ ข้อนั้นก็รู้สึกน่ากลัวจังครับ และน่าตกใจจริงๆที่เราต่างก็มีชีวิตอยู่ในภาวะเช่นนั้นเลยครับ ผมจะตั้งใจเรียนให้รู้ถึงสิ่งดี สิ่งไม่ดี แยกแยะให้ออกให้จงได้ครับท่ายอาจารย์ที่ผมเคารพเทิดทูนไว้เหนือเกล้า.

โดย พี่เณร [6 ธ.ค. 2548 , 15:28:48 น.] ( IP = 61.90.82.113 : : )

สลักธรรม 8 กราบขอบพระคุณอาจารย์ค่ะ

โดย เซิ่น [6 ธ.ค. 2548 , 21:31:33 น.] ( IP = 58.10.91.45 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด